Whistler. Dandy en dwarsdenker in het Van Gogh museum
![]() |
| Arrangement in grey 1872 |
James McNeill Whistler ging een heel andere kant op en ging naar de militaire academie in West Point, waar hij bijzonder slecht op zijn plek was. Hij begon daarna als kaartentekenaar en werkte als etser, en besloot kunstenaar te worden.
Hij vertrok in 1855 naar Parijs en leidde vol overgave het leven van een kunstenaar. Hij werd vrienden met onder andere Manet en Courbet. Whistler vestigde zich uiteindelijk in Londen en ontwikkelde zich steeds verder als kunstenaar. Voor hem was kunst op zichzelf al genoeg, het hoefde geen verhaal te vertellen of een moralistische boodschap over te brengen.
Hij was geĂŻnspireerd door de Japanse kunst die naar Europa kwam, net als zoveel andere kunstenaars en dit zie je bijvoorbeeld terug in de compositie van zijn werken.
Bovendien begon hij steeds meer te experimenteren met kleuren en gebruikte hij een palet van kleuren die heel erg op elkaar afgestemd waren; grijs en roze, of grijs met groen, of allerlei tinten blauw. Het publiek en de critici begrepen zijn werk niet altijd en het werd niet altijd goed ontvangen. De Engelse kunstcriticus Ruskin brandde het werk van Whistler af, en Whistler heeft hem zelfs een proces aangedaan. Want James McNeill Whistler was geen gemakkelijke man en je kreeg snel ruzie met hem. Hij was uitgesproken in zijn meningen en was niet bang om mensen tegen de haren in te strijken.
![]() |
| Symphony in white. No. 3, 1865-1867 |
Hij componeerde zijn schilderijen en de titels verwijzen hier ook naar; Symfonie in wit, of Nocturne in blauw. Hij was ontzettend zorgvuldig en werkte soms jaren aan een schilderij, ook als het al verkocht was. Mensen die door hem geportretteerd werden, moesten soms tientallen keren komen poseren.
Maar langzamerhand kwam de waardering, van zijn collega's en van het publiek. In 1903 overleed James McNeill Whistler, hij was 69 jaar geworden.
![]() |
| Nocturne, blue and silver, Chelsea, 1871 |
Er is nu een tentoonstelling van de werken van James McNeill Whistler te zien in het Van Gogh museum in Amsterdam. Hier wordt aandacht besteedt aan zijn ontwikkeling als schilder en hoe hij zijn eigen weg ging, ondanks tegenstand van anderen. Een groot aantal van zijn bekende werken hangt er, zoals het portret van zijn moeder, een aantal schilderijen uit de White girls serie, en enkele Nocturnes. Maar er hangen ook etsen, tekeningen, schilderijen die hij hier in Nederland maakte en een serie werken uit Venetië.
Whistler, Dany en dwarsdenker is een prachtige tentoonstelling, die ik iedereen kan aanraden. Het is een heel diverse tentoonstelling en het geeft een heel goed beeld van hoe veelzijdig Whistler was. Zijn etsen zijn erg mooi en ik was verbaasd over de fijne details die hij hier wist aan te brengen. De prenten uit Venetie zijn erg bijzonder en ik vond het leuk om een pleintje te herkennen waar ik ook eens koffie heb gedronken!
![]() |
| Harmony in grey and green. Miss Cicely Alexander, 1872-1874 |
De schilderijen zijn oprecht schitterend, en ik was vol bewondering voor de rust die ze uitstraalden door de kleuren die elkaar zo mooi aanvullen, maar ook door de techniek. Ik vind het altijd erg knap als een schilder in staat is om licht aan te brengen in zwarte stof, of het verschil kan schilderen tussen hout en stof en fluweel en mousseline. Het is bij sommige schilderijen ook duidelijk dat Whistler goed heeft gekeken naar Velazquez en Rembrandt.
Whistler, Dandy en dwarsdenker is nog tot 10 januari 2027 in het Van Gogh museum te zien.






Reacties
Een reactie posten