Agrippa, Robert Harris
Het was niet bepaald een vaststaand gegeven dat Octavianus de winnaar zou zijn, toen Caesar stierf had hij amper militaire of politieke ervaring en niemand had in de gaten hoe sluw en meedogenloos hij kon zijn. Het duurde echter jaren voor Octavianus had afgerekend met al zijn tegenstanders en comfortabel was in zijn positie van 'eerste burger' van de Republiek. Iets dat in de praktijk gewoon betekende dat hij alle macht in handen had.
Octavianus had echter een zeer goede vriend, die in alle jaren zijn grote steun en toeverlaat zou zijn. Onwankelbaar loyaal en nooit uit op macht voor zichzelf was Marcus Vipsanius Agrippa de ideale bondgenoot voor Octavianus.
Agrippa kwam niet uit zo'n hoge familie als de Julii, maar door zijn vriendschap met Octavianus kwam hij wel in contact met de hoogste kringen en met de macht. Agrippa was een goede officier en had oog voor strategie. Op zee was hij helemaal in zijn element en het zou door zijn inspanningen komen dat Rome een goede oorlogsvloot kon opbouwen.
Ook in verschillende openbare functies in Rome en de provincies werd het duidelijk dat Agrippa een capabele man was, met een goed oog voor architectuur. Zo renoveerde hij aquaducten en legde nieuwe aan, bouwde hij thermen en verbeterde hij havens en wegen. Bovendien heeft hij het Pantheon in Rome laten bouwen.
Dankzij de vriendschap met Octavianus was Agrippa hoger gestegen dan hij waarschijnlijk anders had gedaan en had hij meer bereikt. Maar de band met Octavianus had ook een grote prijs, want het betekende dat Agrippa altijd in de schaduw moest blijven en zijn eigen ambities en wensen opzij moest zetten als Octavianus dat wenste.
Agrippa moest afzien van zijn triomftocht, moest op bevel scheiden van zijn geliefde vrouw Caecilia Attica om te trouwen met een nicht van Octavianus en toen Agrippa getrouwd was met Julia, de dochter van Octavianus, raakte hij zelfs zijn zonen kwijt die door Octavianus geadopteerd werden.
Agrippa moet op zijn tong bijten en in alles zijn vriend volgen, om de vrede te bewaren en misschien ook de illusie van vriendschap. Want is het wel werkelijk vriendschap als er zo'n verschil in status is en de één altijd de koers aangeeft en de ander verplicht is te volgen? Het is overduidelijk dat Agrippa in veel opzichten veel capabeler was dan Octavianus en dat deze zonder Agrippa nooit zijn macht over Rome had kunnen vestigen.
Augustus zei dat hij een stad van baksteen aantrof en een stad van marmer achterliet, maar vergat hierbij te noemen dat een groot deel hiervan te danken was aan Agrippa. Net zoals bij gedenktekens voor veldslagen en zeeslagen de naam Agrippa niet genoemd werd, en alle eer naar Augustus ging.
Robert Harris heeft eerder een trilogie over Cicero geschreven, die erg goed is. In dit boek keert hij terug naar die historische periode, maar het is niet nodig om die boeken eerst gelezen te hebben voor je deze leest.
In Agrippa zien we een oudere Agrippa, aan het einde van zijn leven die terugkijkt en zijn memoires opschrijft. Het is af en toe een beetje droog, met veel nadruk op de militaire campagnes, maar voor een veldheer is dat ook niet heel gek.
Agrippa stelt af en toe wel de vraag hoe zijn verhouding tot Augustus is, en of er werkelijk vriendschap is of dat hij alleen maar nuttig is, maar komt niet tot de conclusie waar wij als lezer wel toe neigen, namelijk dat Augustus vooral gebruik heeft gemaakt van Agrippa's loyaliteit, maar geen werkelijke genegenheid voor hem voelde.
Mooi ook hoe Robert Harris speelt met bepaalde feiten, iets dat je als historicus niet kunt doen, maar als romanschrijver wel.
Ik moet zeggen dat ik wel genegenheid begon te voelen voor Agrippa, en ik beschouw dit boek als een waardevolle aanvulling op andere historische romans over die tijd.
Originele Engelse titel: Agrippa (2026)
Nederlandse uitgave: 2026 door uitgeverij Cargo
Nederlandse vertaling: Rogier van Kappel
Bladzijdes: 408
Reacties
Een reactie posten