De boekhandelaar van Gaza, Rachid Benzine
Hij ziet een oude man voor een boekhandel zitten, stapels boeken om hem heen en nog meer binnen en de oude man, Nabil, zit daar rustig tussen te lezen. De fotograaf wil hem op de foto zetten, maar de oude man wil hem dan eerst zijn verhaal vertellen, zodat de foto niet zomaar een plaatje is, maar context heeft.
In de dagen erna komt de jonge fotograaf elke dag bij de oude boekhandelaar die hem boeken aanreikt en hem vertelt over zijn leven. En in het leven van deze man zie je de geschiedenis van het Palestijnse volk.
Van de verdrijving uit hun dorp in 1948, waarbij de familie alles moest achterlaten en terecht kwam in een vluchtelingenkamp. Een status die ze nooit meer zijn hebben kunnen veranderen, hun lapje grond was definitief van hun afgenomen. De familie had altijd al een zwaar leven gehad en was de armoede altijd maar net voor geweest, maat in het vluchtelingenkamp was hun situatie echt uitzichtloos. Bovendien waren er duizenden anderen in dezelfde situatie.
Nabils levensverhaal is een verhaal van verdriet en verlies, met af en toe kleine momenten van hoop. De verhuizing met de hele familie naar Gaza waar vader werk vindt als visser, de periode dat Nabil en zijn vrienden kunnen studeren in Egypte, en het feit dat hij met zijn jeugdliefde kan trouwen zijn geweldige momenten. Maar de situatie is nooit zeker, en Nabil verliest langzamerhand zoveel mensen aan het geweld en de willekeur.
Een schrijnend dieptepunt is als de Eerste Intifadah uitbreekt en Nabils kleinzoon van elf wordt gedood. Als Nabil daarop zelf de straat opgaat wordt hij opgepakt en komt hij twintig jaar in de gevangenis terecht.
Julien luistert naar Nabil en leest de boeken die hij krijgt aangereikt, boeken die soms nog beter uitdrukken wat er gebeurt en hoe je moet verwoorden wat dit soort lijden en verlies met een mens doet.
Hij mag uiteindelijk een foto maken van Nabil, nu hij zijn verhaal kent. In de jaren die volgen hebben ze nog af en toe contact tot in 2023 er geen enkel teken van leven meer komt.
Het is altijd knap als een schrijver in staat is om in een klein verhaal een groots verhaal te vertellen. Met klein bedoel ik hier 137 pagina's van een oude man die over zijn leven vertelt. Het is geen verhaal dat verteld wordt in dramatische scenes of bloemrijke taal, maar in kleine, sobere fragmenten waarin toch meer dan voldoende wordt gezegd.
Ik had persoonlijk iets meer literaire verwijzingen wel mooi gevonden, het gaat tenslotte over een boekhandelaar, maar dat is dan ook het enige minpuntje dat ik kan noemen.
De boekhandelaar van Gaza is een indringend en ontroerend verhaal, dat vooral diep-menselijk is en laat zien hoe schrijnend de geschiedenis van de Palestijnen is.
Originele Franse titel: L'homme qui lisait des livres (2025)
Nederlandse uitgave 2026 door uitgeverij Atlas Contact
Nederlandse vertaling: Ursula Teijink
Bladzijdes: 137
Reacties
Een reactie posten