Achter de donkere wouden, Aleksandr Skorobogatov

Het is waarschijnlijk één van de ergste tragedies als een ouder een kind verliest. Een ongeluk of een ziekte is al erg genoeg, maar wat als je kind zijn leven verliest door zinloos geweld en wordt vermoord? Hoe kom je daar als ouder ooit nog overheen?

Aleksandr Skorobogatov is geboren in Wit-Rusland, maar woont sinds 1992 in Antwerpen. Zijn ex-vrouw en zijn zoon zijn achtergebleven in Rusland. Op een gegeven moment krijgt hij een telefoontje, zijn zoon Vladimir is vermoord. Op een nacht was hij op pad met vrienden, toen ze staande werden gehouden door een paar jongemannen in een auto. De vrienden wisten te vluchten, Vladimir bleef staan en heeft zijn moed duur moeten bekopen. De rest van de nacht wordt hij mishandeld en geslagen en uiteindelijk voor dood achter gelaten. 

De volgende ochtend wordt Vladimir in een greppel door een boer gevonden, die hem op de tractor naar het ziekenhuis brengt. Daar zal hij overlijden. Zijn verwondingen waren niet te verenigen met het leven, zoals later wordt verklaard. Vladimir was nog maar vijftien jaar oud. 

Aleksander vertrekt naar Rusland, voor de begrafenis van zijn zoon en later zal hij het proces bijwonen van degenen die hem vermoord hebben. 

Het zal twintig jaar duren voor Aleksandr Skorobogatov de moed vindt om dit te verwerken in een autobiografische roman. Een roman die herinneringen ophaalt aan het leven vroeger in Rusland toen zijn zoon nog klein was, maar ook de begrafenis en alles wat daarom heen gebeurde en natuurlijk wat Vladimir is overkomen. 

Achter de donkere wouden is geen gezellig boek, geen boek dat je even snel leest. Het is intens triest en zeer indringend. Het is het relaas van een vader over zijn liefde voor zijn zoon, ook al had hij de jongen al jarenlang niet meer gezien door de scheiding. Het schuldgevoel daarover breekt Aleksandr Skrotobogatov bijna. Het feit dat hij er niet voor Vladimir was, en hem niet heeft kunnen beschermen neemt hij zichzelf ontzettend kwalijk. 

Dit boek is de weergave hiervan, van zijn verdriet, de rouw, maar tegelijkertijd gaat het ook over de veranderingen in de samenleving. Er is namelijk de angst dat de daders niet gevonden zullen worden, of wel gevonden worden, maar ermee wegkomen door corruptie of onverschilligheid. 

En voor een deel is dit ook zo; de opdrachtgever voor de moord is namelijk een invloedrijke priester, die in het Rusland van Poetin bescherming geniet, omdat Poetin de kerk nodig heeft. Die priester zal nooit worden aangeklaagd en nooit worden berecht. 

Het is ongelofelijk hoe Aleksandr Skorobogatov in staat is om in 186 pagina's zoveel te verwerken en zoveel lagen aan te brengen, maar tegelijkertijd zijn zoon Vladimir altijd centraal stelt. Dit boek is een heel mooi en waardig eerbetoon aan Vladimir, een jongeman vol belofte die veel te vroeg werd neergemaaid. 

Aleksandr Skorobogatov heeft dit boek in het Russisch geschreven en daarna zelf vertaald in het Nederlands. Ik begrijp wel dat je als je een boek schrijft dat zo persoonlijk is en zo rauw, je hiervoor je moedertaal nodig hebt, de taal waarin je eerste emoties en gevoelens onder woorden werden gebracht. En hoe indringend het ook is, en bij tijd en wijle ook gruwelijk, de zinnen zijn prachtig. Precies en ze dingen door tot de kern.

Nogmaals, het is geen boek dat je voor het slapen moet lezen. Het greep me bij het lezen af en toe echt bij de keel, maar het is wel heel erg de moeite waard en ik ben blij dat ik het heb gelezen.

Uitgegeven in 2025 door uitgeverij De Geus

Bladzijdes: 186