maandag 30 mei 2016

Het leven van Vernon, Virginie Despentes

Wat is de betekenis van oude vriendschap en waar kun je nog terecht als je diep in de moeilijkheden zit? Bij welke vrienden kun je aankloppen en wie helpen je nog uit oude loyaliteit? Of kun je dat allemaal wel vergeten en heeft iedereen zijn eigen motieven om te helpen?

Vernon’s leven was vroeger mooi, toen hij een goed lopende platenzaak (Revolver) had, achter de meiden aanzat en iedereen kende die er in het rock-wereldje toe deed. Helaas is de platenzaak over de kop gegaan en Vernon heeft geen nieuw werk meer kunnen vinden. 

Zijn uitkering wordt na verloop van tijd stopgezet en de vrienden van vroeger ziet hij ook niet meer, alleen nog via Facebook, waar iedereen probeert te doen alsof hij succesvol is.

De popster Alex Bleach was trouwens de enige vriend van vroeger die echt succesvol was, maar hij is net aan een overdosis gestorven. Hij sprong Vernon wel eens financieel bij, maar nu dit is afgelopen, wordt Vernon uit zijn flat gezet.

Met een paar inderhaast ingepakte spullen probeert hij in Parijs onderdak te vinden, een paar dagen bij de een, een weekendje bij de ander. Vernon gaat van vriend naar vriend, met verhaal dat van leugens aan elkaar hangt en dat iedereen pretendeert te geloven. 

Want aan de ene kant willen mensen best helpen, terwijl ze aan de andere kant ook niet te diep willen graven of weten wat er echt aan de hand is, uit angst dat de aangeboden hulp hun dan echt iets zal kosten.

Terwijl Vernon door Parijs zwerft, zijn er een hoop mensen naar hem op zoek.
Hij heeft namelijk in zijn tas de laatste video-opnames zitten van Alex Bleach, tapes die anderen ook in hun bezit zouden willen krijgen.

Het leven van Vernon is rauw, maar ook ontzettend geestig en scherp. Iedereen wordt op de hak genomen, en niemand komt er echt goed vanaf. Gelukkig weet Virginie Despentes te vermijden dat haar personages karikaturen worden, zelfs de meest vreselijke types krijgen in een paar zinnen of scènes een kwetsbare plek of iets menselijks mee en dat vind ik erg knap gedaan.

Tegelijkertijd worden de leegte van het leven, de manier waarop mensen proberen deze leegte vullen met status, macht, drugs en seks in deze roman treffend beschreven, net zoals het onafwendbare besef dat het daarmee niet gaat lukken.

De schrijfstijl van Virginie Despentes en haar vrij pessimistische kijk op de hedendaagse wereld wordt wel eens vergeleken met die van Michel Houellebeqc. Het is altijd lastig zo’n vergelijking te maken, ook omdat ik dan het idee heb dat je een van beide auteurs hiermee te kort doet.

Ik vond Het leven van Vernon een bijzonder boek. Het heeft een zwarte humor die mij aansprak en door de vele personen die erin voorkomen en die een deel van het verhaal vanuit hun gezichtspunt vertellen blijft het levendig en interessant, vooral omdat het vaak kleurrijke types zijn.

Het leven van Vernon deel I is het eerste deel van wat een trilogie moet worden. Ik kijk al uit naar het volgende deel.

Originele Franse titel: Vernon Subutex I
Uitgegeven in 2015
Nederlandse uitgave 2016 door uitegeverij De Geus
Nederlandse vertaling: Jan Versteeg
Bladzijdes: 381

vrijdag 27 mei 2016

Dit en dat, mei 2016

Dit zijn drukke weken, deze afgelopen tijd ben ik met van alles bezig. Hier even een overzichtje om jullie een beetje een idee te geven.

Examen geschiedenis
Ten eerste is daar het eindexamen geschiedenis. Altijd spannend, zowel voor de leerlingen als voor ons docenten. Het cito is er wederom in geslaagd om heel vreemde dingen te doen, en er zit een spotprent in waar mijn collega's en ik ook al niet uitkomen, maar het nakijken zit er in ieder geval weer op.

Het is opgestuurd naar de tweede corrector en ik ben heel benieuwd hoe mijn leerlingen zullen eindigen.
Ik hoop hen allemaal hun diploma te zien krijgen, maar we moeten nog even afwachten.
Veel, veel nakijkwerk...
Zomervakantie!
Vorig weekend hebben vriendin M. en ik eens gekeken waar wij in de komende zomervakantie naar toe willen. Het plan bestond al langer om samen een paar dagen weg te gaan (ik zou bijna willen zeggen; net als vroeger) en deze vakantie kan het weer.

We twijfelden tussen Parijs en Londen, maar uiteindelijk gaan we een stuk verder naar het zuiden, we hebben namelijk een paar dagen Venetië geboekt! Grote kans op mooi weer, lekker en goedkoop kunnen eten en natuurlijk prachtige dingen zien. We hebben er nu al zin aan en het vooruitzicht zal ons helpen met de laatste weken van het schooljaar.
Venetie, Canal Grande, zomer 2011
Tableau tijdschrift over kunst
Vorig jaar had ik mezelf voorgenomen dat ik meer bewust met kunst bezig wilde zijn. Meer tentoonstellingen bezoeken onder andere, en dit voornemen lukt aardig. Maar ik vind het ook leuk om over kunst te lezen en ik zocht naar een tijdschrift over kunst.

Tableau fine arts magazine is een tijdschrift boordevol interessante artikelen over tentoonstellingen en kunstenaars, met prachtige foto's. Ook wordt er aandacht besteed aan tentoonstellingen in het buitenland. Ik heb mezelf verwend met een abonnement, en ik vind het heerlijk dit in de bus te krijgen, vooral ook omdat het niet bepaald een tijdschrift is waar je in een uurtje wel doorheen bent.
Het vorige en het nieuwe nummer
Daphne du Maurier
Tijd om lekker te lezen heb ik gelukkig nog wel, al is het maar in het OV naar en van school. Ik heb mijn collectie Daphne du Maurier's aangevuld en ik stop regelmatig een boek van haar in mijn tas. Zo heb ik The glass-blowers al gelezen, een leuke historische roman die zeker niet slecht was en natuurlijk de korte verhalenbundel The birds and other stories. The birds is als kort verhaal trouwens twintig keer beter dan die hysterische film van Hitchcock!
Ik vind het vooral ook leuk om de minder bekende boeken van haar te lezen.
Plankje met boeken van en over Daphne du Maurier
Testament of youth
Helemaal leuk wordt het als je een goed boek hebt en daar is ook nog een mooie film van gemaakt. Testament of youth is de autobiografie van Vera Brittain die opgroeide in de jaren 1900-1925, waar natuurlijk vooral de Eerste Wereldoorlog een grote rol speelt.Ze kwam uit een gegoede familie, maar toen de oorlog uitbrak, is Vera als verpleegster gaan werken.
Haar ervaringen vormen een zeer bijzonder relaas van deze periode.

Er is ook een film van gemaakt, met prachtige aankleding mag ik wel zeggen, en erg mooi. Binnenkort zal er een bespreking volgen.
Film en boek
Verder ben ik bezig met Italiaans leren, andere boeken lezen, brieven schrijven, tentoonstellingen bezoeken, les geven en afspraken maken met vrienden of familie.

Het is druk, maar het schenkt allemaal wel heel veel voldoening en ik ben in ieder geval blij dat alles eigenlijk gewoon zo goed loopt op dit moment.
En daar geniet ik bijzonder veel van!

woensdag 25 mei 2016

Blauw en roze

's Ochtends terwijl ik op de bus stond te wachten,
wachtte dit vogeltje ook.
Het was nog vroeg. 
Roze avondlucht

maandag 23 mei 2016

Wake, Anna Hope

In 1920 was Europa nog aan het bekomen van de oorlog die net was afgelopen. Vooral de landen die hadden gevochten in deze ‘Grote oorlog’, moesten iets doen met de gevolgen waaronder ze te lijden hadden. 

Zoveel mensen die gewond waren geraakt en weer aan het werk geholpen moesten worden, zoveel families die rouwden om hun verloren geliefden, die gestorven waren in de modder van de loopgraven.

Er moest iets bedacht worden om deze rouw te kanaliseren en te collectiviseren. Op de slagvelden in Frankrijk werden vier Britse soldaten opgegraven. Vier soldaten waarvan men de naam en de rang en het regiment niet meer kon achterhalen. 

Uit deze vier werd willekeurig één gekozen, die het centrum zou worden van de collectieve rouw. Deze soldaat werd de Onbekende Soldaat. Met alle militaire egards werd deze soldaat overgebracht naar Engeland, om op 11 november, de dag van de Wapenstilstand, officieel te worden bijgezet.

Eén Onbekende Soldaat als symbool voor alle vermiste vaders, omgekomen zonen, nooit teruggekeerde echtgenoten. Op deze manier kon iedereen hopen dat hun geliefde thuis was gekomen en daarmee verder gaan.

Dit is het achtergrondverhaal van Wake, een roman die zich afspeelt in de dagen die vooraf gaan aan de plechtige begrafenis van Onbekende Soldaat. We volgen drie vrouwen en zien welke effecten de oorlog op hun heeft gehad.

Ada heeft haar zoon verloren en heeft nooit te horen gekregen wat de omstandigheden waren waarin hij is gestorven. Dit vreet aan haar en ze kan het niet loslaten. Overal ziet ze haar dode zoon, terwijl ze haar echtgenoot allang niet meer echt ziet staan.

Hettie is danseuse in Londen en wil eindelijk eens van die nasleep van de oorlog af. Ze wil leven, wil dansen, en haar haar afknipppen net zoals haar grote vriendin Diana heeft gedaan. Ze ontmoet in een nachtclub de interessante Ed, die echter heel wat meer problemen heeft dan Hettie ooit had kunnen denken, maar daardoor krijgt ze wel iets meer begrip voor haar broer die al maandenlang thuis zit met shellshock.

En tot slot leren we Eleanor kennen, die verbitterd vasthoudt aan het verlies van haar geliefde en die weigert een eventuele nieuwe toekomst onder ogen te zien. Als ze op haar werk een gewonde soldaat tegenkomt die op zoek is naar haar broer en ze zijn verhaal hoort, wordt ook Eleanor wakker geschud.

Anna Hope heeft een heel mooie en fijngevoelige roman geschreven, waarin op verschillende manieren duidelijk wordt welke gevolgen de oorlog voor de nabestaanden en degenen die terugkeerden had. Het verhaal is knap opgebouwd en langzaam zien we sommige dingen duidelijk worden. 

Mooi daarin en heel geloofwaardig vind ik dat niet alles voor de hoofdpersonen wordt opgelost. Niet alles wordt hen duidelijk wat ons, de lezers, wel duidelijk wordt, maar uiteindelijk kunnen ze wel allemaal verder.

Bijzonder gedaan waren ook de anonieme stukjes, de getuigenissen van overlevenden en nabestaanden en hun reacties op de officiële plechtigheid, dit gaf er nog meer dimensie aan.

Wake is een prachtig boek dat niet alleen drie heel verschillende vrouwen met elk een eigen verhaal mooi beschrijft, maar ook laat zien hoe helend rituelen kunnen zijn. Soms is het nodig, zeker in het geval van zoiets groots, om desnoods iets te creëren waardoor mensen het verdriet een beetje kunnen afsluiten en verder kunnen met hun leven.

Dit was het debuut van Anna Hope, maar ik hoop dat een volgend boek niet lang op zich laat wachten.

Uitgegeven in 2014
In het Nederlands vertaald als: Wake voor een onbekende

vrijdag 20 mei 2016

Vijf op vrijdag: het binnenhofje van de Dom

Rechts naast de ingang van de Dom in Utrecht is een binnenhof, dat ook voor bezoekers toegankelijk is. Je kunt je voorstellen hoe in de middeleeuwen de kannuniken van de Dom hier langzaam rondliepen, al pratend of in stilte gekeerd biddend.

Ook nu vind ik het een mooie plek om even tot rust te komen en de hectiek van een drukke stad te ontlopen. En terwijl je daar zit, kun je je verbazen en verwonderen over de vele versieringen in steen, wat een vakmanschap! Daarom vandaag vijf foto's van het binnenplein naast de Dom.




woensdag 18 mei 2016

Sip

Schreef ik eerder nog over de fontein bij Place Igor Stravinski en hoe vrolijk dit altijd is (hier), afgelopen keer in Parijs kreeg ik een ander beeld. Ik zag namelijk dat de fontein leeg stond. Blijkbaar was men bezig met schoonmaken, repareren of restaureren.
Geen water en geen spuitende fontein in ieder geval, en de objecten stonden er een beetje stilletjes en timide bij.

Hoewel de zon scheen, en ik er toch heel fijn op een van de bankjes heb gezeten rond de fontein, was de sfeer anders.
Een beetje een sippe fontein.
Van bovenaf gezien vanaf het Centre Pompidou

Een lege vlakte

Eenzame objecten

maandag 16 mei 2016

De wreedheid, Nicola Lagioia

Een jonge vrouw loopt naakt en bebloed op de weg, waar ze wordt aangereden. Vervolgens gaat haar dood de boeken in als zelfmoord, en de man die haar heeft aangereden, wordt afbetaald om zijn mond te houden.

Clara’s broer Michele wordt door zijn vader niet uitgenodigd om bij de uitvaart te zijn, maar komt later terug naar zijn ouderlijk huis om erachter te komen wat er gebeurd is. Hij herinnert zich de manier waarop Clara zich over hem ontfermde; het jongetje dat niet in het gezin paste en op allerlei manier werd genegeerd en gekleineerd.

Hij wil weten wat er is gebeurd, wat er is veranderd dat Clara van een dwarse meid transformeerde in een jonge vrouw die de rol speelde die er van haar verwacht werd, terwijl ze aan alle kanten haar echtgenoot bedroog.

Je moet dit boek even de tijd geven om door te dringen, om te ‘rijpen’ zou je kunnen zeggen, pas na een bladzijde of vijftig begin je een gevoel te krijgen voor de lagen in dit verhaal, voor de manier waarop het is opgebouwd.

Het verhaal wordt namelijk niet lineair verteld, maar een gebeurtenis of een scene kan later terugkomen, verteld vanuit een nieuw gezichtspunt, een andere hoek. 

Op die manier beginnen de puzzelstukjes op hun plek te vallen en besef je pas op het laatst wat er precies is gebeurd. Dan pas begrijp je hoe de familieverhoudingen in elkaar zaten en welke wreedheden er zijn begaan, in het verleden en het heden.
Dan pas zie je welke rol de familieleden spelen, zoals vader Vittorio, de nietsontziende aannemer die al zijn kinderen bespeelt en voor zijn eigen karretje spant.

Zijn oudste zoon Ruggero was zo blij met zijn stage in Nederland en de kans onder het juk van zijn vader uit te komen. Uiteindelijk bleek zijn vader een langere arm te hebben dan Ruggero ooit had gedacht en weet hij dat hij nooit kan loskomen van Vittorio. Hij reageert zich af op prostituees, die hij bezoekt, maar eigenlijk veracht.

Clara dacht ook dat ze haar eigen leven kon leiden, maar werd zelfs in haar dood nog gemanipuleerd en gebruikt.

Michele hoorde er vroeger al niet bij en is nu de aangewezen persoon om Clara’s dood te wreken, om ervoor te zorgen dat de waarheid aan het licht komt en dat de schuldigen gestraft worden.
Bijna niemand komt er trouwens goed vanaf, bijna iedereen heeft wel een heel duistere kant, die vervolgens goed gepraat of verborgen wordt.

Nicola Lagioia is recensent voor de Corriere della Sera en werkt als redacteur bij een uitgeverij. Hij heeft al een aantal romans geschreven en met De wreedheid heeft hij in 2015 de Premio Strega heeft gewonnen, een belangrijke literaire prijs in Italië. Dat is geen wonder, hij heeft hiermee een heel bijzonder boek geschreven, dat niet altijd gezellig is om te lezen (wat kunnen mensen elkaar soms aandoen), maar dat je niet loslaat.

Als je er eenmaal in zit, kan je dit boek niet wegleggen, de manier waarop het verhaal is opgebouwd zorgt ervoor dat je aandacht gevangen blijft. Je raakt verbaasd en geschokt over wat er gebeuren kan. Vooral het leven van Michele vond ik bijzonder triest en aangrijpend. En als je weet wat er met hem is gebeurd, dan begrijp je ook waarom Clara bepaalde keuzes heeft gemaakt.

In de laatste bladzijdes besef je ook dat, hoewel er dingen zijn veranderd en sommige personen zijn verdwenen, bepaalde processen nooit zullen veranderen. De cirkel van corruptie en wreedheid die zichzelf in stand houdt, begint, naar alle waarschijnlijkheid, gewoon opnieuw.

De wreedheid is opnieuw een van die mooie, literaire Italiaanse romans die ik zeker kan aanraden. 

Oorspronkelijke Italiaanse titel: La ferocia
Uitgegeven in 2014
Nederlandse uitgave 2016 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Els van der Pluijm
Bladzijdes: 461

vrijdag 13 mei 2016

Paul Klee in het Centre Pompidou

Rozentuin, 1920
Paul Klee (1879-1940) is een artiest die niet snel in een hokje te plaatsen is.

Hij stond in het midden van verschillende kunststromingen aan het begin van de 20e eeuw, liet zich inspireren door Afrikaanse kunst, de werken van schilders als Picasso, Malevich, Kandinsky en Macke.

Hij stelde werken tentoon bij Der blaue Reiter, werkte als docent bij Bauhaus, maar ging uiteindelijk zijn eigen, unieke weg.

Hij was tijdens een reis naar Italië getroffen door de klassieke kunst die hij daar zag, maar besefte ook dat hij dat nooit na zou kunnen volgen. Zijn oplossing was om het dan maar helemaal anders te doen en vooral heel veel humor te gebruiken. Van figuratief werd zijn werk steeds abstracter en werd kleur steeds belangrijker.

Toen in de jaren ’30 in Duitsland de nazi’s aan de macht kwamen, werd Paul Klee ervan beschuldigd ‘Entartete Kunst’ te maken (ontaarde kunst) en hij raakte zijn baan aan de kunstacademie kwijt. In deze sombere jaren schilderde hij weinig en wat hij maakte, drukte uit hoe ellendig hij de situatie vond. 
Van de lijst geschrapt 1933
Paul Klee was in Zwitserland geboren, maar had door zijn vader de Duitse nationaliteit. Nu wilde hij echter de Zwitserse nationaliteit aanvragen, iets dat hem na een lange procedure lukte.
Helaas ging het voor hem bergafwaarts, in 1935 werd sclerodermie bij hem geconstateerd. Toch bleef hij tot zijn dood in 1940 schilderen, en de werken uit zijn laatste jaren behoren tot zijn kleurrijkste en vrolijkste. 
Zonder titel 1940
In het Centre Pompidou in Parijs is er een heel grote en mooie overzichtstentoonstelling over Paul Klee. Zo’n 250 van zijn werken zijn hier bijeengebracht, vanuit verschillende musea en privécollecties.
Concert van de partijen, 1907
Het is lastig om uit de bijna 10.000 werken die Paul Klee heeft nagelaten die schilderijen uit te kiezen die ook nog een coherent geheel vormen, maar men heeft dit opgelost door het thema ‘Romantische ironie’ te nemen en de werken hierbij uit te zoeken.
Er zijn schilderijen, tekeningen, beeldhouwwerken te vinden, verdeeld over zeven periodes die een heel goede dwarsdoorsnede geven van zijn ontwikkeling.
 
De Niessen, 1915
Ik ben al jarenlang een groot fan van Paul Klee, en ik was dan ook heel blij dat ik vorige week de kans had deze tentoonstelling te zien. Er is heel veel, veel meer dan ik had verwacht en de verscheidenheid aan vormen was heel bijzonder en mooi, zo wist ik niet dat Paul Klee ook beeldhouwde. 

Ik kan er niets aan doen, ik houd van Paul Klee en zijn werk maakt me bijna altijd vrolijk (alleen de popjes van het mechanische theater vond ik eng, maar ik houd niet van poppen). 
Architectuur in rood, geel en blauw
Ik heb genoten van wat ik allemaal mocht zien, en ik vond het een heel waardevolle en mooie tentoonstelling.

Ik zou dan ook iedereen aanraden om te gaan kijken, de tentoonstelling Paul Klee, Ironie aan het werk, is nog tot 1 augustus 2016 in het Centre Pompidou (en met de Thalys ben je zo in Parijs!) 

maandag 9 mei 2016

Het leven van de elfen, Muriel Barbery

Twee meisjes komen terecht in afgelegen dorpjes. De jonge Clara in een dorpje in Italië waar ze opgroeit bij de pastoor en zijn oude huishoudster. De bergen en de verhalen van de herder vormen haar opvoeding, tot de broer van de pastoor een piano naar de pastorie laat brengen. 

Dan blijkt dat Clara kan spelen wat ze één keer heeft gehoord en vervolgens kan lezen wat ze net heeft gespeeld.
Ze wordt naar Rome gebracht, waar ze zal studeren bij de Maestro.

Ondertussen is er in een klein dorpje in Bourgondië Maria, die als baby als vondeling is opgedoken, met een dekentje met Spaanse woorden erop. Ze wordt liefdevol opgenomen in een van de families in het dorp, maar al snel blijkt dat ook zij een speciale gave heeft. Maria heeft een connectie met de natuur zoals de dorpelingen die nog nooit zijn tegengekomen. 

Dank zij haar zijn de oogsten overvloediger en de jacht beter dan ooit. Dit stemt de dorpelingen tot dankbaarheid en eerbied tegenover de overvloed die hen ten deel valt. De vreemde gebeurtenissen, waarbij een grijs paard, een everzwijn of een groep hazen een rol spelen, worden voor lief genomen, die horen er nu eenmaal bij als het om Maria gaat.

De krachten van Clara groeien als zij beter leert spelen en dan blijkt dat er een een connectie is tussen de beide meisjes en dat ze allebei een rol te spelen hebben in de strijd die zal komen. Ze worden beiden bijgestaan door de personen om hen heen. 

Bij Maria spelen haar pleegouders een belangrijke rol en ontpopt de pastoor Francois zich tot een onverwacht sterke bondgenoot. 

Clara zit vlak in het hart van de macht en wordt begeleid door de Maestro en zijn vrienden, die niet helemaal zijn wat Clara in de eerste instantie dacht.

Het leven van de elfen vereiste voor mij even een omschakeling. Ondanks de titel had ik namelijk een gewone roman verwacht en geen echte elfen, maar het verhaal is uiteindelijk een soort sprookje, waarin je bereid moet zijn om een aantal dingen gewoon aan te nemen en te accepteren.

Is Het leven van de elfen een boek voor iedereen? Dat denk ik niet, maar ik vond het uiteindelijk wel een bijzonder en een mooi boek en ik ben blij dat ik het niet na een paar hoofdstukken al heb weggelegd. Ik had hierbij natuurlijk ook gedachten dat Muriel Barbery eerder Elegant als een egel schreef, waar doorzetten ook beloond werd.

Opnieuw is dit een boek met lagen, waar het niet alleen om twee meisjes in kleine dorpjes gaat. Het is een poëtisch verhaal waarin kunst, natuur, schoonheid en muziek niet zonder elkaar kunnen bestaan. Ze zijn onderling verbonden door verbeelding en de drang om te scheppen, om iets te creëren. Aan de ene kant is dit sterker dan alles, maar dat wil niet zeggen dat dit niet bedreigd kan worden.

Het leven van de elfen is een bijzonder verhaal waarin je bereid moet zijn je te laten meevoeren door de beschrijvingen, de mooie zinnen en de vreemde gebeurtenissen, maar dan heb je een boek in handen dat nog lang blijft doorklinken. 

Originele Franse titel: La vie des elfes
Uitgegeven in 2015
Nederlandse uitgave 2016 door uitgeverij Prometheus
Nederlandse vertaling: Mario Molegraaf
Bladzijdes: 270

vrijdag 6 mei 2016

Marilyn Monroe, the final days (2001)

In 1962 wilde de filmstudio 20th century fox een nieuwe film die snel veel geld op zou leveren. De studio zat in grote financiële moeilijkheden omdat het filmen van Cleopatra in Italië allerlei problemen opleverde door de nukken en grillen van Elizabeth Taylor.
De studio schakelde de grootste ster in die ze hadden, Marilyn Monroe, om een kaskraker te filmen.

De film, Something’s got to give, was gebaseerd op een eerdere film My favorite wife uit 1940. Het verhaal is vrij stom; een man denkt dat zijn vrouw verdronken is en na vijf jaar wordt ze dood verklaard en  trouwt hij met een andere vrouw. Maar zijn eerste vrouw heeft al die tijd op een eiland gezeten en komt weer terug. Marilyn Monroe speelde de rol van de eerste vrouw, Dean Martin was de echtgenoot en Cyd Charisse de tweede vrouw.

Het filmen ging niet bepaald soepel. Marilyn had al twee jaar geen film voor deze studio gemaakt en het project leek vanaf het begin gedoemd. De regisseur George Cukor stond niet te springen om weer met Marilyn te werken, en kwam niet eens opdagen bij Marilyn’s eerste doorpas. 

Verder was er gedoe met het script, wisselingen bij de schrijvers en de producenten en Marilyn was ziek voordat het filmen begon, ze had ernstige neusholteontsteking. De studio arts raadde af om te beginnen, maar de studio wilde niet nog meer tijd verliezen en eiste dat het filmen meteen zou beginnen in april 1962.

Terwijl Marilyn zich regelmatig ziek meldde, konden eerst de scenes gedraaid worden zonder haar, maar al snel was haar aanwezigheid vereist. Dat ze ondertussen naar New York ging om te zingen op het verjaardagsfeest van John F. Kennedy nam de studio haar ook niet in dank af, hoewel ze haar er zelf toestemming voor hadden gegeven.

Uiteindelijk was de maat vol en de studio ontsloeg Marilyn. Marilyn begon een groot charmeoffensief met interviews en foto-sessies en uiteindelijk werd ze weer in dienst genomen, ook omdat men geen goede vervangster had kunnen vinden. Marilyn mocht haar acteercoach Paula Strasberg niet meer meenemen, en als concessie aan haar werd de regisseur vervangen.

Ondanks deze maatregelen zou de film nooit afkomen, want Marilyn stierf op 5 augustus 1962. 
Marilyn Monroe in haar laatste film
The final days uit 2001 is een documentaire die zich vooral richt op deze laatste maanden van Marilyn’s leven en de perikelen rond het filmen van deze laatste film. Er zijn prachtige beelden van Marilyn Monroe, die er nog nooit eerder in haar leven zo mooi heeft uitgezien naar mijn idee.

Verder zijn er natuurlijk interviews met medewerkers van de film en mensen die haar gekend hebben. Geprobeerd is om een niet sensationeel en evenwichtig verhaal te maken en over het algemeen is dit gelukt (al is het schokkend hoe sommige mensen, zoals haar arts, nog altijd doen alsof hen geen enkele blaam treft).

De laatste 20 minuten van de DVD bestaat uit de gefilmde en opgeknapte scènes van Something’s got to give, die uit de archieven zijn gehaald.
Het verhaal is flut, maar wel is duidelijk dat Marilyn Monroe absoluut geen slechte actrice was en als ze deze film af had kunnen maken, zou het best eens één van haar beste hebben kunnen worden.

Marilyn Monroe, the final days is een mooie en interessante documentaire over de laatste film van Marilyn Monroe en de moeite waard voor elke fan. 

maandag 2 mei 2016

Schittering, Margaret Mazzantini

Het is geen geheim dat ik erg houd van Italiaanse auteurs en sinds ik Ter wereld gekomen heb gelezen, staat Margaret Mazzantini in mijn lijstje met persoonlijke favorieten.

Eén ding weet je namelijk zeker, een boek van Margaret Mazzantini laat je niet onberoerd en dat is ook het geval met haar nieuwste boek: Schittering.

Het is een verhaal over liefde, maar niet over gemakkelijke of romantische liefde. Het gaat over liefde waar je je voor schaamt en die je probeert weg te duwen, hoewel je er tegelijkertijd ook niet los van kunt maken. Een liefde die eigenlijk niet kan en niet geaccepteerd wordt en die je het liefst niet zou willen voelen.

Costantino en Guido groeien samen op in hetzelfde flatgebouw in Rome. Guido is de eenzame zoon van welgestelde ouders die zich weinig aan hem gelegen laten liggen, Costantino is de zoon van de portier.
Er groeit een aarzelende vriendschap, die zich langzaam ontwikkelt tot een aantrekkingskracht. Tijdens een schoolreisje naar Griekenland als ze pubers zijn, is er even een incident, maar dit schuiven ze weg als iets dat jongens onder elkaar wel eens doen. De aantrekkingskracht blijft, maar ze proberen dit te negeren.

Als ze twintig zijn en Costantino in het leger zit en Guido studeert, overlijdt de moeder van Guido. Dit is het moment dat Costantino terugkomt naar Rome, naar Guido en troost biedt. Troost die zoveel meer wordt.
Maar opnieuw zijn ze niet sterk genoeg om door te zetten en de stappen te zetten om samen te zijn. Dat zou teveel kosten en geen van beiden heeft een idee hoe ze dat moeten aanpakken. Accepteren dat ze homo zijn is teveel, niet alleen voor hun omgeving, maar ook voor henzelf.

Hun levens lopen via verschillende sporen verder. Costantino trouwt en krijgt twee kinderen, Guido vertrekt naar Londen en trouwt ook. Geen van beiden vertelt over wat ze vroeger voor elkaar voelden en proberen dit te negeren. Pas als ze elkaar na jaren weer tegenkomen, blijkt dat ze het niet kunnen negeren. Ondanks alles komen de oude gevoelens weer naar boven en zoeken een uitweg.

Stiekeme afspraakjes volgen en een ingewikkeld dubbelleven ontstaat waarin ze proberen elkaar regelmatig te zien om elkaar een middag te beminnen in een hotel bij het vliegveld. Hoewel, beminnen is misschien een groot woord. Het zijn geen romantische, liefdevolle ontmoetingen, maar het is seks met een bijna wanhopige ondertoon van geweld.

Zowel Guido als Costantino beseffen dat ze zo niet door kunnen gaan, niet zo door willen gaan. Er moet een keuze gemaakt worden. Voorgoed samen, of voorgoed apart. En net als die keuze gemaakt is, als er eindelijk acceptatie lijkt te zijn, blijkt dat de buitenwereld hier nog heel anders over denkt. Alles gaat kapot en alles wat had kunnen zijn, kan nooit meer zijn.

Margaret Mazzantini
(foto uit het boek)
Margaret Mazzantini is in staat om de gevoelens van zowel Guido als Costantino te beschrijven, zó dat je het zelf bijna voelt. Je begrijpt hen en je accepteert hen met al hun fouten en gebreken. 

Beide jongens en later beide mannen zitten behoorlijk met zichzelf in de knoop. Ze houden van elkaar, maar durven de consequenties daarvan niet te aanvaarden en dat is geen wonder als je beseft in welke tijd en welke wereld zij opgroeien.

Guido houdt oprecht van zijn vrouw en zijn stiefdochter, wil hen niet kwetsen, maar het is onvermijdelijk dat dit toch gebeurt.

Want leven met zo´n geheim, met zo´n schaamte vreet aan een mens, zorgt ervoor dat iemand niet helemaal zichzelf kan zijn. 

Je kunt dan van iemand houden, gelukkig getrouwd zijn zelfs en een goede carrière opbouwen, maar tegelijkertijd klopt er iets niet. En dat beïnvloedt ook de mensen om je heen. Want je kun heel lang doen alsof, maar op een gegeven moment bereik je een breekpunt. 

Met een zeer groot inlevingsvermogen en daadwerkelijk prachtige beschrijvingen en beeldspraken (hulde aan de vertalers!), schetst ze hoe een leven kan verlopen waarin zoiets groots lange tijd verborgen moet blijven en de kern vormt, terwijl niemand die kan zien.

En Margaret Mazzantini zou Margaret Mazzantini niet zijn, als ze niet zou ophouden bij het einde dat de meeste schrijvers als einde zouden nemen, maar er juist nog een paar extra lagen aan toe zou voegen.

Lagen die je hart breken, voor zowel Costantino als voor Guido, voor wat ze hadden kunnen hebben en wat er uiteindelijk van terecht is gekomen.

Schittering is een titel die een paar keer voorbij komt in het boek, maar het drukt ook uit wat het is: een schitterend boek.

Ten eerste is het prachtig geschreven, maar ten tweede, en dat is nog belangrijker, is het een boek waar je nog lang over na blijft denken. Vooral omdat je weet dat voor heel veel mensen er nog niet veel veranderd is en dat er nog te veel mensen zijn die zichzelf niet kunnen of mogen accepteren.

Ik heb het gevoel dat mijn bespreking niet voldoende recht doet aan dit boek, maar ik hoop dat ik toch duidelijk heb gemaakt hoezeer ik van dit boek heb genoten en ervan onder de indruk ben.

Originele Italiaanse titel: Splendore
Uitgegeven in 2013
Nederlandse uitgave 2016 door uitgeverij Wereldbibliotheek
Nederlandse vertaling: Miriam Bunnik en Mara Schepers
Bladzijdes:349
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...