zondag 30 november 2014

Citaat: Churchill over Rusland

Rusland is een raadsel, verpakt in een mysterie binnen in een enigma.
Winston Churchill (Engels staatsman 1874-1965)

zaterdag 29 november 2014

Aankondiging: Volgende week is Rusland week

Het is weer tijd voor een Themaweek, hier bij Bettina schrijft.
Als je een beetje regelmatig op mijn blog komt, dan is duidelijk dat niet alleen Italië een land is waar ik veel over lees en waar ik erg in geintereseerd ben, maar dat ook Rusland behoort tot de landen waar ik graag meer over mag weten.

Ik wilde deze interesse de komende week wat meer naar voren laten komen en daarom is het komende week Rusland-week.

De hele week zal ik aandacht besteden aan verschillende uitingen van de Russische cultuur en geschiedenis. Als je meer wil weten over Russische film, zang, dans, kunst en gerechten, houd dan volgende week mijn blog in de gaten, want elke dag zal er een artikel verschijnen over één van deze onderwerpen.
Mijn Rusland kastje in de woonkamer met vier planken boeken over Rusland.
Bovenste plank: Boeken van Russische schrijvers of boeken die zich in Rusland afspelen
Tweede plank: alles over de Romanovs
Derde plank: Nog meer over de Romanovs en alle mooie fotoboeken
Vierde plank: Algemene Russische geschiedenis.
Links van het kastje hangen onder elkaar drie iconen met afbeeldingen die gemaakt zijn van de Keizerlijke familie, die door de Russisch- Orthodoxe kerk verheven zijn tot martelaren van het geloof.

donderdag 27 november 2014

De huisgenoten, Sarah Waters

Frances Wray en haar moeder wonen in een groot, vervallen huis in Londen. Het is 1922 en de Eerste Wereldoorlog heeft zijn sporen achtergelaten. De beide broers van Frances zijn omgekomen in de loopgraven en toen haar vader overleed, bleek hij grote schulden te hebben opgebouwd. De Wrays kunnen zich niets meer veroorloven en Frances, die in haar jongere jaren een suffragette was, heeft zich nu geschikt in haar rol als huishoudster en verzorgster voor haar moeder.

Om aan geld te komen, nemen ze huurders in huis. Dit echtpaar, Leonard en Lilian Barber, is van minder goede komaf dan de Wrays. Hij is een wat snoeverige man die flirt met Frances waardoor ze zich ongemakkelijk voelt, en zij is een oppervlakkige vrouw die vooral bezig is haar woonvertrekken op te dirken met smakeloze snuisterijen. Frances en haar moeder kunnen maar moeilijk wennen aan het feit dat ze hun privacy kwijt zijn en dat ze voortaan hun huis moeten delen.

Maar omdat ze elkaar regelmatig tegenkomen, leren Frances en Lilian elkaar noodgedwongen beter kennen en uiteindelijk groeit er een band tussen hen die grote gevolgen zal hebben, voor alle betrokkenen.

Sarah Waters is heel goed in het scheppen van sfeer en een tijdsbeeld, door bijvoorbeeld heel veel details te geven. Dit doet ze heel knap. De verhouding die verandert naarmate Frances Leonard en Lilian beter leert kennen is ook goed opgebouwd.

Sommige scènes duren echter wel erg lang, zoals het feestje waar Lilian Frances mee naar toe neemt of de avond die Frances bij de Barbers doorbrengt. Deze zijn vervelend om te lezen omdat ze maar door blijven gaan.

Sommige andere scènes konden voor mij ook wel iets minder, er is een bepaald stuk in het boek waarbij ik grote gedeeltes heb overgesprongen omdat ik niet op deze details zat te wachten. Sommige onderwerpen hoef je niet zo uitgebreid met alle bloederige details die bladzijdes lang doorgaan, te beschrijven.

De huisgenoten is niet alleen een verhaal over een liefdesrelatie, op een gegeven moment wordt het bijna een thriller en daarna een rechtbankdrama. Jammer alleen dat ik voor geen van de personen in het boek ook maar enige sympathie kon opbrengen. Voornamelijk omdat ik geen enkel begrip had voor wat er uiteindelijk gebeurde en hoe daarop door hen werd gereageerd.

Dat het uiteindelijk goed kwam, is namelijk niet te danken aan de hoofdrolspeelsters, die zich lafhartig op de achtergrond hielden, uit angst voor hun eigen hachje, maar aan een buitenstaander, en dat maakte de hoofdpersonen er niet aangenamer op.

Een verhouding die zijn wortels heeft in overspel, leugens, bedrog en lafheid heeft volgens mij geen toekomst. Zelfs al wil Sarah Waters je misschien doen geloven dat dit voor deze twee wel mogelijk is. Ik ga er echter van uit dat zij hun gerechtigheid niet zullen ontlopen.

Kortom, een redelijke historische roman, met twee hoofdpersonen zonder enige morele moed.  Ik had op iets meer gehoopt.  

Oorspronkelijke titel: The paying guests
Uitgegeven in 2014
Nederlandse uitgave 2014 door uitgeverij Nijgh en van Ditmar
Nederlandse vertaling: Nico Groen, Sjaak de Jong en Marijke Versluys
Bladzijdes: 556

dinsdag 25 november 2014

Een bezoek aan het Russisch Ereveld

Vorige week hebben wij een bezoek gebracht aan het Russisch Ereveld in Leusden. Ik heb, sinds ik het boek van Remco Reiding Een kind van het Ereveld heb gelezen, hier een graf van een Russische soldaat geadopteerd.

Ik was er al eerder geweest, maar ook deze keer was het bezoek indrukwekkend. De rijen met de witte grafstenen, zoveel nog met alleen 'onbekende Sovjet-soldaat' erop maken je stil en laten je even weer beseffen wat er is gebeurd. Waarom die jongens daar allemaal liggen.

Bij het graf van 'mijn soldaat' bloemen neergelegd, maar ook bij zijn twee buren en natuurlijk bij het grote monument waarop alle gevallenen worden geëerd.

Meer over het Ereveld heb ik HIER geschreven en de bespreking van het boek van Remco Reiding is HIER te vinden.
 
Met dank aan Anne voor het maken van de foto's.

maandag 24 november 2014

Het zwart en het zilver, Paolo Giordano

Een echtpaar neemt een oudere vrouw in dienst als de eerste zwangerschap niet helemaal goed verloopt en complete bedrust geadviseerd wordt. Ze blijft bij hen als het kind geboren is en speelt een steeds grote rol als verzorgster en vertrouwelinge. Zij is degene die ervoor zorgt dat alles werkt en loopt zoals het moet en die alles bij elkaar houdt. Dan wordt Signora A. ernstig ziek en de vraag is of ze het zonder haar kunnen redden. Zijn zij en is hun huwelijk sterk genoeg om het ook alleen aan te kunnen?

Van Paolo Giordano heb ik eerst De eenzaamheid van de priemgetallen gelezen en die vond ik prachtig. Daarna kwam Het menselijk lichaam en die was mooi. Ik was dan ook erg blij dat dit nieuwe boek uitkwam en ik stelde me er erg veel van voor. Misschien wel teveel, dat kan, want als ik eerlijk ben dan valt Het zwart en het zilver me behoorlijk tegen. 
Ik heb het gevoel dat Giordano lijdt aan het Donna Tart-syndroom; eerst met een geweldig debuut komen en dat nooit meer kunnen evenaren.

Het zwart en het zilver is een kort verhaal, slechts 157 bladzijdes, maar dat kan het probleem niet zijn, ook korte boeken kunnen je leesplezier en een prachtige ervaring bezorgen.

Misschien ligt het aan het feit dat ik ziek was toen ik het las en ik er daarom weinig aan vond, dat is ook heel goed mogelijk. Een ander zal misschien helemaal niet in deze bespreking kunnen vinden en het boek prachtig vinden.

Maar ik kon hier in ieder geval niet inkomen; het verhaal boeide me niet en de mensen die erin voorkwamen hadden niets waardoor het me ook maar iets kon schelen wat er met hen gebeurde. Ik vond ze zelfs ronduit vervelend, tot het kleine kind aan toe (wat een irritant ventje). 

Waar het precies aan ligt, weet ik niet, maar hoewel ik dit boek ontzettend graag heel mooi wilde vinden, kom ik niet verder dan: 'Mwah’.
Ik had van Giordano meer verwacht/gehoopt dan dat.

Oorspronkelijke Italiaanse titel: Il nero e l’argento
Uitgegeven in 2014
Nederlandse uitgave 2014 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Mieke Geuzenbroek en Pietha de Voogd
Bladzijdes: 157

zondag 23 november 2014

Citaat: Charles Dickens

Er gaat niets boven een vriend. Behalve een vriend die chocolade bij zich heeft.
Charles Dickens (Engels schrijver 1812-1870)

zaterdag 22 november 2014

Zilver en glas

Een prachtige glazen kan met zilver, van het servies dat Nicolaas en Alexandra bij hun verloving van keizer Wilhem II van Duitsland kregen. De details in het zilver zijn magnifique.

donderdag 20 november 2014

Twee keer Italianen in de oorlog

Twee verhalen over Italianen tijdens de twee wereldoorlogen. Eén van een Nederlandse schrijver over een gebeurtenis in de Eerste Wereldoorlog, en één van een Italiaan die deelnam aan de invasie van Rusland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het ene boek een beetje mager, het andere boek een openbaring. Mooi verschil.

Sergeant in de sneeuw, Mario Rigoni Stern

Toen in 1941 Hitler de oorlog aan de Sovjet Unie verklaarde en binnenviel, volgde Mussolini al snel.
Het idee voor de Italiaanse inval was dat de Kaukasus veroverd zou worden om van daar uit naar het Midden Oosten te kunnen gaan, om de Britten de pas af te snijden. Bij Stalingrad liep de invasie echter volledig stuk. De slag om Stalingrad in de winter van 1942-1943 was een keerpunt in de oorlog, de Russen wonnen en de Duitse en Hongaarse troepen werden langzaam teruggedrongen.

De Italiaanse troepen lagen al wat eerder bij de Don omsingeld en hier vinden we sergeant-majoor Mario Rigoni. Hij ligt met de andere alpenjagers in verschillende loopgraven die ze hebben aangelegd, terwijl ze zich tegen de Russen verdedigen. Het is koud, maar er is nog te eten en ze houden zich op de been door te denken aan kerstmis thuis, hun meisje, of de heerlijke pasta die ze bij hun thuiskomst zullen eten.

Op een gegeven moment breken de Russen door de linie en moeten de Italianen vluchten, samen met de Hongaren en de Duitsers die ook op de terugweg zijn. Een barre tocht die gekenmerkt wordt door complete chaos, bijna geen voedsel en proberen te overleven bij veertig graden onder nul.

Mario Rigoni is na de oorlog teruggekeerd naar zijn geboortedorp en heeft zijn ervaringen opgeschreven. Sergeant in de sneeuw is het resultaat. Het is heel direct geschreven, zonder allerlei tierelantijnen of stijlmiddelen. Rigoni was daar in de kou en jij bent er samen met hem.

Mooi is hoe de heimwee van alle Italianen naar hun geboorteland doorklinkt, omringd als ze zijn door de Russische steppe.

Mario Rigoni nam in 1938 dienst in het leger en heeft in verschillende veldtochten meegedaan. Liefde voor Mussolini heeft hij echter niet, zoals op een gegeven moment blijkt in een kleine, maar veelzeggende scene. Hierin hoort een vader van een gesneuvelde soldaat van Rigoni in het dorpscafé hoe zijn zoon in Rusland is omgekomen. Hij kijkt vervolgens naar het portret van Mussolini en balt zijn vuisten.

Rigoni heeft ook niets tegen de Russen zelf, hij vindt dat ze gelijk hebben aangezien zij hun land verdedigen en meermalen ondervindt hij zelf vriendelijkheid van de Russische boeren. 

Sergeant in de sneeuw is sinds de eerste uitgave in Italië een klassieker geworden over de Tweede Wereldoorlog en de ervaringen van soldaten aan het oostfront.
Welverdiende eer voor dit bijzondere verhaal.

Originele Italiaanse titel: Il sergente nella neve
Uitgegeven in 1953
Nederlandse uitgave 2013 door uitgeverij Arbeiderspers
Nederlandse vertaling en nawoord: Asker Pelgrom
Bladzijdes: 153

Een ware held, Martin Michael Driessen

Een verloren slag in de Eerste Wereldoorlog, de Italianen hebben een bergpas prijs moeten geven aan de Oostenrijkers. De Italiaanse legerleiding vindt het een goed idee om het moreel op te peppen door het bevel te geven om elke vierde man van het bataljon dat hiervoor verantwoordelijk is, dood te schieten.

Twee broers proberen te bedenken hoe ze kunnen overleven. Moeten ze naast elkaar staan zodat in ieder geval één van hen het zal overleven, moeten ze gokken bij welke man de dienstdoende majoor zal gaan tellen?
Uiteindelijk heeft al hun gereken weinig zin als het lot een handje meehelpt en de uitkomst anders is dan ze hadden kunnen bedenken.

Martin Michael Driessen heeft dit korte verhaal (want slechts 63 pagina’s) geschreven. Een hoewel ik het op zich een mooi verhaal vind, is het ook een beetje mager. Wat meer historische achtergrond van de slag, of achtergrond van de twee broers en wat er daarna met de ene broer gebeurd, kortom wat meer uitwerking van alles zou ik persoonlijk wel fijn hebben gevonden. Op deze manier bleef ik toch een beetje achter met het idee ‘is dit alles?’

De historische achtergrond van de slag en de gebeurtenissen daarna zijn nog wel interessant, maar ik zal ze nu niet uit de doeken doen, ik verwijs hiervoor naar Wim die dit hier eerder al heel goed heeft gedaan.

Uitgegeven in 2013 door uitgeverij Wereldbibliotheek
Bladzijdes 63

woensdag 19 november 2014

Verschillende stofjes

Een tijdje geleden was ik in het Volkenkundig museum in Leiden. De naam is nu geloof ik veranderd, ze zijn namelijk gefuseerd met het Afrika museum en het Tropenmuseum, maar aangezien ik Borneo ook nog altijd gewoon Borneo noem en de nieuwe naam niet kan onthouden, houd ik het bij Volkenkundig museum. Ik ben daar een beetje ouderwets in.
Op zich hebben ze hier mooie dingen, ik houd meer van spullen dan van schilderijen, en hier zijn veel spulletjes. Kleding, sieraden, kunstvoorwerpen uit alle hoeken van de wereld. Jammer genoeg is het vaak erg donker in de zalen en zijn de meeste dingen alleen achter glas te zien, dit maakt fotograferen erg moeilijk.

Wat me echter opviel was hoe kleurig mensen uit alle tijden en landen hun kleding proberen te maken. Jezelf versieren, je kleding opsmukken is echt menselijk, denk ik zo. Of het nu met veren, schelpen of borduursel in een andere kleur draad is, mensen proberen er iets moois van te maken.

Hieronder een kleine impressie van foto's die redelijk goed gelukt zijn, van stoffen uit Zuid Amerika (Mexico vooral).
De patronen en de vrolijke kleuren en vooral de combinatie van kleuren en patronen zijn prachtig om te zien.

 Prachtige combinatie van verschillende stoffen.

De belichting deed hier een beetje vreemd, maar het vrolijke patroon is wel heel goed duidelijk.

Vreemde eend in de bijt in dit rijtje: hier een hoofdtooi uit het Amazonegebied, met versiering van allerlei bontgekleurde vogelveren.

maandag 17 november 2014

The bone clocks, David Mitchell

Wat is dit een lastig boek om een goede bespreking van te maken. Ik heb er enorm mee geworsteld en eerlijk gezegd ben ik er nog niet helemaal zeker van dat het gelukt is, maar dit is het beste dat ik ervan kon maken. J

Ik heb van David Mitchell alleen eerder De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet gelezen, dat ik erg mooi vond, zijn andere werk ken ik echter niet.

The bone clocks in opgedeeld in 6 delen, die in elkaar overlopen en met elkaar te maken hebben. De tijd spant van 1984 tot 2043.
De hoofdpersoon is Holly Sykes, vanuit haar gezichtspunt worden deel 1 en deel 6 verteld en in de andere delen komt ze ook voor.

In 1984 is Holly een vijftienjarige die ruzie heeft met haar moeder over een heel fout vriendje en daarom loopt ze weg van huis. Op haar tocht komt ze een vrouw met de naam Esther Little tegen, die haar schijnt te kennen. Holly maakt een aantal dingen mee, die eigenlijk niet kunnen gebeuren omdat ze onmogelijk zijn. We komen er ook achter dat Holly als klein kind al dingen kon zien en met mensen kon praten die er niet waren, tot ze na een bezoek aan een psychiater toen ze zeven was, hiervan is genezen.

In deel twee leren we de amorele Hugo Lamb kennen die een korte verhouding krijgt met Holly als ze allebei in Zwitserland zijn.

In deel drie komt Holly’s partner en de vader van haar kind aan het woord, die een gewaardeerde oorlogscorrespondent is en niet los kan komen van zijn ervaringen in Irak.

In deel vier maken we kennis met de schrijver Crispin Hershey die Holly leert kennen op een literair festival en eerst niets van dat maffe wijf moet hebben, maar toch met haar bevriend wordt. Uiteindelijk moet Crispin de prijs betalen voor iets dat hij ooit uit wraak heeft gedaan.

In al deze delen komt al naar voren dat er in de wereld iets aan de hand is, iets bovennatuurlijks. En dat er een keuze gemaakt moet worden tussen goed en kwaad. Al eeuwenlang is er een strijd gaande tussen deze twee waar gewone mensen soms bij betrokken worden, zoals Holly erbij betrokken wordt.

In deel vijf krijgt Holly de uitleg hoe alles precies zit, en wij als lezers dus eindelijk ook. Het blijkt dat er in de wereld twee groepen mensen zijn die het eeuwige leven hebben, zij zijn de zogenaamde Atemporals. Hierin is het onderscheid te maken tussen de Horologists, de mensen die elke keer opnieuw geboren worden en hun herinneringen meenemen in het nieuwe leven en de Anchorites, die de eeuwige jeugd alleen kunnen verkrijgen door zielen van anderen te offeren. Tussen deze twee groepen is heuse oorlog gaande op leven en dood, met goed en kwaad en de hele mensheid als inzet.

Het ongeloofwaardigheidsgehalte van The bone clocks is hoog, maar gek genoeg maakt dit weinig uit. Door de manier waarop Mitchell schrijft, blijf je doorlezen. Holly is een pittig mens met een sarcastische manier van observeren, dat ik erg leuk vond om te lezen. Ook de andere personen weet hij goed te vangen, elk op hun eigen manier. De vele verwijzingen naar andere boeken (waaronder die van hemzelf), schrijvers en kunstwerken (waarvan ik denk ik de helft er nog niet eens heb uitgehaald) maakten het ook nog eens leuk puzzelen.

Gek genoeg vond ik deel vijf, waarin de alle gekke gebeurtenissen worden opgelost en de strijd  tussen Horologists en Anchorites wordt uitgevochten nog het minste deel. De manier waarop de strijd wordt beslist overtuigde niet en erg interessant wilde dit ook maar niet worden. Eigenlijk viel deze epische strijd gewoon tegen, want de tegenstanders waren een tikje klungelig en de goeden eigenlijk ook. De grootse opbouw werd uiteindelijk niet waargemaakt, ik bleef achter met het idee; 'is dit alles? Is hier al dat gedoe voor nodig geweest?'.

Het laatste stuk, deel zes, was dan weer briljant wat mij betreft. Hierin is het 2043 en Holly zorgt in Ierland voor haar kleinkinderen. Er is echter een grote wereldwijde crisis op elk gebied geweest en de beschaving is in elkaar gestort. De manier waarop David Mitchell deze nieuwe, vreselijke wereld weet te beschrijven, grijpt je bij de keel.

Kortom, The bone clocks is een bijzonder boek van een zeer goede verteller, maar niet elk gedeelte is even sterk. 

Hier de besprekingen van andere mensen:
Joke van Boekhappen: HIER
Hella van Heldinne's reis: HIER
Anna van Anna's leesreis HIER
Barbara van Lalagé leest HIER

Uitgegeven in 2014
Bladzijdes: 595
In december 2014 komt de Nederlandse vertaling uit: Tijdmeters

zondag 16 november 2014

Citaat; Dalai Lama

Liefde, mededogen en verdraagzaamheid zijn geen luxeartikelen, maar eerste levensbehoeften.
Dalai Lama

zaterdag 15 november 2014

Inspirerende kunst: kunst waar geen kunst is

Het leukste is soms ergens kunst te zien wat niet als kunst bedoeld is. Ergens naar kijken en er een bedoeling in zien, die er nooit geweest is. Iets dat je laat lachen, of een uitroep van verrassing laat slaken.
Ik werd vrolijk van deze gekleurde laarsjes die omgekeerd op dit rek stonden. Op de zolen zijn verschillende soorten afdrukken gemaakt, waardoor je sporen van verschillende dieren kunt maken als je de laarzen aanhebt en ermee loopt.
Het is gewoon een praktisch ding, dit rek. Maar voor mij werd het even kunst.

donderdag 13 november 2014

Dit zijn de namen, Tommy Wieringa

Pontus Beg is politiecommissaris. Hij heeft zijn fouten, maar probeert zich staande te houden in een wereld vol corruptie. Hij bestudeert de oude Chinese filosofen en wilde dat hij in de tijd van Confucius leefde, toen was de wereld tenminste geordend en overzichtelijk.

Als hij de rabbi (en de laatste Jood) van de stad ontmoet en met hem aan de praat raakt, rijst bij Pontus het vermoeden dat hij misschien zelf van Joodse afkomst is. Hij begint het Jodendom te bestuderen en voor het eerst heeft hij het gevoel dat hij ergens thuis hoort, bij iets dat groter en ouders is dan alles wat hij zich kan voorstellen. De studie is niet gemakkelijk, want Pontus neemt de dingen niet zomaar aan, maar hij doet oprecht zijn best om, nu hij dan eenmaal Joods is, zich aan de regels te houden.

Tegelijkertijd is er een groep mensen bezig met een barre tocht, dwars door de onbarmhartige steppe, op zoek naar een betere toekomst. Ze weten niet waar ze uit zullen komen en de onzekerheid of ze de volgende dag nog zullen halen maakt dat menselijkheid en medeleven snel verdwijnen. Het recht van de sterkste geldt, alles om te overleven.
 
Binnen elke groep is er één die er niet bij past, en in deze groep is dat niet anders. Het is de zwarte man, de Ethiopiër die zich nog het meest menselijk toont van de hele troep wilden, maar die daden van medeleven worden hem niet in dank afgenomen, je zal maar dankbaar moeten zijn aan zo´n rare zwarte man. De groep keert zich dan ook tegen de zwarte man.

Vanuit een groep mensen die zo lang geleden op zoek naar een betere toekomst door de woestijn zwierf, naar een groep mensen die nu op zoek naar een betere toekomst als zwervers in de stad aankomen, is geen grote stap. Pontus is getroffen door de overeenkomsten en hij interesseert zich voor de groep. En als er in de bage een gruwelijke vondst wordt gedaan, blijkt dat Pontus Beg zich als politie- commissaris met deze mensen moet bezighouden en hun verhaal moet achterhalen.

Dit zijn de namen kwam voor mij wat moeilijk op gang. Dit komt, denk ik, omdat niet precies duidelijk wordt waar en wanneer het verhaal zich afspeelt. Ik wil graag weten waar en vooral wanneer ik ben in het verhaal, dan kan ik het plaatsen. Nu werd alleen duidelijk dat het zich in het nu (of enkele jaren geleden) afspeelt en dat het waarschijnlijk in één (denkbeeldige) voormalige Sovjet republiek is gesitueerd.

Maar al snel raakte het verhaal me en begon ik het mooi te vinden, vooral de parallellen die Pontus ziet tussen het oude verhaal en het nieuwe en de zoektocht van Pontus naar zijn wortels worden mooi en invoelend beschreven.

Wel had ik moeite met de manier waarop de mensen in de groep tijdens de tocht met elkaar omgingen. Ik hoop toch echt dat in werkelijkheid mensen zich niet zo laten verworden tot de meest basale en bijna dierlijke vorm, want volgens mij kom je, zeker als groep, een stuk verder als je samenwerkt en voor elkaar zorgt. Ik vond dat Tommy Wieringa in Dit zijn de namen daarmee een vrij duistere kijk op mensen heeft, in ieder geval op deze groep mensen.

Het einde is mooi gevonden, als Pontus een manier vindt om iemand van de groep te redden en tegelijkertijd zijn eigen erfenis door te geven.
Al met al een bijzonder boek.

Uitgegeven in 2012 door uitgeverij De bezige bij
Bladzijdes: 301

woensdag 12 november 2014

Pane e tulipani (2000)

Pane e tulipani (brood en tulpen) gaat over Rosalba, die met haar echtgenoot en twee kinderen een busreis maakt om toeristische plekken in Italië te bezoeken. Tijdens de stop bij een wegrestaurant wordt Rosalba opgehouden en de bus rijdt weg zonder haar, terwijl haar familie niet eens door heeft dat ze er niet bij is.

Rosalba besluit om dan maar naar huis te liften, maar halverwege deze tocht komt ze op het idee om een kleine vakantie voor zichzelf te houden. Ze gaat naar Venetië, waar ze een appartement vindt, een baan in een bloemenzaak en vooral, waar ze vrienden maakt en een heel fijne tijd doormaakt.

Ondertussen stuurt haar echtgenoot een privédetective achter haar aan om erachter te komen waarom Rosalba niet thuis komt, maar heeft Rosalba wel een goede reden om terug te gaan, of heeft ze nu een nieuw leven in Venetië?

Pane e tulipani is een sprookjesachtige Italiaanse film, vol humor en grappige momenten, maar ook met romantiek en een onderliggende tragiek. De beelden van het prachtige Venetië maken de film nog meer bijzonder en dragen bij aan de sfeer van de film. De hoofdrolspelers Licia Maglietta en Bruno Ganz zijn ontzettend goed en je voelt de sympathie tussen die twee.

Kortom, Pane e tulipani vormt perfecte combinatie voor een mooie avond of een regenachtige middag.

maandag 10 november 2014

Een keizerlijke vluchtelinge, Martine Artz

Het menselijke verhaal achter de grote gebeurtenissen is vaak nog interessanter dan wat de grote namen hebben gezegd en gedaan, zoals mooi naar voren komt in Een keizerlijke vluchtelinge.

Marina werd in 1892 geboren als lid van de uitgebreide keizerlijke familie van Rusland. Haar vader was Pjotr, zoon van Nikolaj, de broer van tsaar Alexander II. Haar moeder was Militsia van Montenegro. Samen met haar zuster kwam Militsia aan het Russische hof bekend te staan als ‘de zwarte zusters’, bekritiseerd voor hun gekonkel, hang naar het mystieke en hun ongezonde invloed op tsaar Nicolaas II en vooral tsarina Alexandra.

Marina had een bevoorrechte jeugd waarin ze opgroeide in prachtige paleizen vol bedienden en ze alle voordelen had die haar positie haar kon bieden, zoals alle kinderen in de keizerlijke familie.
 
Maar er was ook een schaduwzijde aan opgroeien aan het hof. De strikte hofregels en het protocol bepaalden alles en vaak zagen de kinderen hun ouders soms slechts enkele minuten per dag. Bovendien mochten ze niet met de kinderen van lager geplaatsten omgaan, zodat ze niet echt een goed beeld kregen van de maatschappij of leerden hun positie te relativeren.

Marina hield van tekenen en schilderen en had weinig belangstelling voor de gewone zaken aan het hof, zo weigerde ze te trouwen alleen om een goed huwelijk te sluiten.

Marina Petrovna Romanova
bron foto
Toen de Revolutie uitbrak, bevonden Marina en haar familie zich op de Krim, waar meerdere familieleden en ook de keizerin-weduwe verbleef. Hierdoor waren ze buiten bereik van de communisten en dit heeft hen gered. Ze konden uiteindelijk ontkomen op het Engelse schip de Marlborough, dat alle overgebleven Romanovs naar Engeland bracht, vanwaar ze vervolgens zich over Europa verspreidden.

Marina trok naar Parijs, waar ze hoopte als kunstenares werk te kunnen vinden. Uiteindelijk zou ze trouwen met mede-vluchteling Alexander Golitsyn, de zoon van de laatste premier van de tsaar. In armoede leefden ze in een klein dorpje in de Provence, zich verre houdend van de andere Russische emigrées, vooral de familieleden.

Vorstin Marina was niet bekend en komt bijna niet voor in boeken die gaan over de Romanovs, ze heeft in de familie en alle gebeurtenissen een kleine en bescheiden rol gespeeld. Daarom is het interessant om meer over haar te lezen, omdat het ten eerste een goed beeld geeft van de opvoeding die de kinderen in de keizerlijke familie kregen en de beperkingen die dit hen gaf. Maar vooral omdat het een heel persoonlijk beeld geeft van de manier waarop de Russische vluchtelingen zich moesten redden na de Revolutie.

Martine Artz heeft al het materiaal gebruikt en bestudeerd om er dit boek over te schrijven, dat een verhelderend en interessant, maar vooral persoonlijk inkijkje biedt in de gevolgen van de revolutie voor een lid van de familie Romanov. Fijn ook zijn de stamboom en het uitgebreide notenapparaat, met heel veel extra informatie.

Kortom, ik vond Een keizerlijke vluchtelinge buitengewoon interessant en fascinerend en ik heb ervan genoten.

(Eén tip echter voor de uitgever, een boek leest prettiger als er af en toe een witregel op een pagina te vinden is, het is maar een idee)

Volledige titel: Een keizerlijke vluchtelinge. Het leven van vorstin Marina Petrovna Romanova 1892-1981
Uitgegeven in 2014 door uitgeverij Pegasus
Bladzijdes 214

zondag 9 november 2014

Ter herinnering aan Steve McQueen

Voor Steve McQueen, wiens sterfdag het afgelopen vrijdag was. Steve McQueen overleed op 7 november 1980, veel te vroeg. Hij wordt nog altijd gemist.

zaterdag 8 november 2014

Mariachi

Mexicaans Mariachi orkestje dat speelt op de Dag van de Doden
Volkenkundig museum in Leiden

donderdag 6 november 2014

The sense of an ending, Julian Barnes

Getuigen zijn nooit heel erg betrouwbaar en je kunt je afvragen of jij zelf misschien niet de meest onbetrouwbare getuige bent. Iedereen kijkt namelijk niet alleen van uit zijn of haar eigen standpunt naar de gebeurtenissen, we vervormen de gebeurtenissen ook in onze herinneringen. De scherpe kantjes van ons eigen slechte gedrag slijpen eraf, de volgorde van handelingen raakt door elkaar en de focus verplaatst zich zodat sommige details vervagen en andere uit context raken.

Tony Webster is gepensioneerd en gescheiden en denkt terug aan zijn schooltijd en studententijd. Op school leerden hij en zijn vrienden Adrian kennen. De vier jongens vormden een soort groep die boeken lazen en filosofeerden over ‘het leven’. Een belangrijke discussie ging over een schoolgenoot die zelfmoord had gepleegd en de vraag waarom hij dat had gedaan.

Tijdens hun studie groeien de vier uit elkaar, hoewel er nog wel af en toe contact is. Toby gaat op reis naar Amerika en als hij terug komt, krijgt hij bericht dat Adrian ook zelfmoord heeft gepleegd.

Nu, zoveel tientallen jaren later, krijgt Toby een onverwachte brief die alle gebeurtenissen in zijn herinnering terugbrengt, maar de vraag is natuurlijk of zijn herinneringen wel kloppen.

The sense of an ending heeft in 2011 de Booker Prize gekregen. Ik had nog nooit van Julian Barnes gehoord of iets van hem gelezen, maar ik kreeg van Anna deze tip, waar ik dan ook erg dankbaar voor ben. Wat een prachtig boek was dit. Slechts honderdvijftig pagina’s telt dit verhaal, maar die honderdvijftig zijn dan ook perfect. Perfect in opbouw, perfect in taalgebruik.

Ik heb genoten van de mooie zinnen, de uitspraken en de dialogen. Pas aan het einde wordt duidelijk wat er precies is gebeurd, maar dan zie je ook hoe goed het verhaal in elkaar zit. Elke scene heeft een plaats, elke opmerking en observatie dienen een doel.

Ik vond alleen Veronica's gedrag wat minder geloofwaardig met al die beschuldigingen als Tony haar zoveel jaren later weer opzoekt, maar als dat het enige vreemde is, dan is The sense of an ending een heel mooi boek waar ik bijzonder van genoten heb.

Uitgegeven in 2011
Bladzijdes: 150

woensdag 5 november 2014

Zomerse herfst

Dit afgelopen weekend was het heerlijk weer. Ik heb de halve middag de balkondeur opengehad en het was niet te merken dat het 1 november was. Toch is de herfst overal zichtbaar, vooral als je een fietstocht maakt en de bladeren ziet die kleuren en afvallen. Mooi hoor.






maandag 3 november 2014

Revolutionair Rusland 1891-1991, Orlando Figes

Een gebeurtenis staat nooit op zichzelf, er zijn altijd meerdere oorzaken aan te wijzen en dat maakt het ook lastig om te zien wanneer iets precies begint. Hetzelfde geldt voor het einde van een gebeurtenis, sommige gevolgen zijn nog zo lang zichtbaar dat je je kunt afvragen wanneer je kunt zeggen dat iets voorbij is.

Deze moeilijkheid zie je ook bij een van de belangrijkste gebeurtenissen van de 20e eeuw, de Russische Revolutie. Je kunt de Revolutie in 1917 laten beginnen en in 1924 bij de dood van Lenin laten eindigen, maar er zijn ook goede redenen om andere data te nemen.

Orlando Figes begint zijn overzicht in 1891, toen er een grote hongersnood woedde waar vele boeren bij om het leven kwamen. De tekortkomingen van de regering van  tsaar Alexander III die niet in staat was om adequaat hulp te bieden, werd in deze tijd goed zichtbaar. Er kwam steeds meer kritiek op het autocratische beleid door een steeds beter opgeleidde middenklasse. Deze kritiek bleef groeien en nam steeds heftigere vormen aan.
De hervormingen in 1905 waarbij Nicolaas II met moeite een Doema (parlement) toestond kwamen te laat en waren te klein om het tij te keren.
 
Nadat de Eerste Wereldoorlog desastreus verliep voor het Russische leger en de honger steeds nijpender werd, was het gedaan met de Romanov dynastie. In februari 1917 nam de Voorlopige Regering het over van de tsaar, die afstand deed van de troon en in oktober van dat jaar pleegde Lenin en de bolsjewieken een staatsgreep om de macht in handen te krijgen.

Vanaf het begin is de Oktober Revolutie doordrongen van geweld en onderdrukking. Iedereen die zich tegen de nieuwe macht zou kunnen verzetten werd opgepakt, misdadigers werden vrijgelaten uit de gevangenissen om plaats te maken voor politieke tegenstanders.
 
Tegelijkertijd werd er begonnen met het omvormen van de maatschappij. Alles wat herinnerde aan het oude, Tsaristische en religieuze Rusland moest worden veranderd en de strengste vorm van het communisme werd ingevoerd. Het feit dat dit miljoenen mensen het leven zou kosten (hongersnood) maakte niets uit, volgens Lenin kon je geen Revolutie maken als je je aan dat soort dingen moest storen.

Dit blijft als een rode draad door alles heen lopen, de revolutionairen waren bereid om vele levens op te offeren voor het grote ideaal; de communistische heilstaat. Mensenlevens telden niet en alles moest opgeofferd worden voor de staat. En dit werd geloofd door grote delen van het Russische volk, de propaganda deed goed haar werk. Zo goed dat tijdens de Terreur van Stalin er mensen werden opgepakt die geen idee hadden wat ze hadden misdaan, maar er vanuit gingen dat Stalin dan toch wel gelijk zou hebben met hun arrestatie. 

De Tweede Wereldoorlog was voor de opoffering van het Russische volk een nieuw dieptepunt, zo’n 27 miljoen Russen zouden uiteindelijk omkomen in deze strijd, maar het was een hoogtepunt in de legendevorming over Stalin, de revolutie en Rusland.

In 1991 is het einde voor de Sovjet Unie bereikt, door de hervormingen van Michael Gorbatsjov kwam dit proces in een stroomversnelling en viel de Sovjet Unie uit elkaar. De Russische Revolutie, met al haar menselijke experimenten, was eindelijk ten einde.

Orlando Figes heeft meerdere boeken over Rusland geschreven, waaronder Tragedy of the people over de Russische Revolutie en De Krim. Hij is hoogleraar geschiedenis aan Birkbeck College van de University van Londen. Doordat hij in Revolutionair Rusland ervoor heeft gekozen om de Russische Revolutie niet als een gebeurtenis te zien die een paar jaar in beslag neemt, maar als een doorlopend geheel zie je heel goed de oorzaken, gevolgen en vooral de rode lijnen.

Orlando Figes schrijft heerlijk, want droge kost is het allerminst. Met grote helderheid en veel anekdotes legt hij alles uit, af en toe soms met behoorlijk wat humor in zijn beschrijvingen. Daardoor leest Revolutionair Rusland zo weg, en is het ook interessant en goed te doen voor mensen die weinig van de Russische geschiedenis afweten.

Voor mij is dit een van de beste boeken die ik over deze periode heb gelezen.

Oorspronkelijke titel Revolutionairy Russia 1891-1991
Uitgegeven in 2014-10-04 Nederlandse uitgave 2014 Door uitgeverij Nieuw Amsterdam
Nederlandse vertaling Toon Dohmen
Bladzijdes 396

zondag 2 november 2014

Citaat: John Irving

Het geheugen van een romanschrijver is een bijzonder slechte leverancier voor details; altijd kunnen wij iets veel beters verzinnen dan het detail dat we ons herinneren.
John Irving in : De redding van Piggy Sneed
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...