vrijdag 31 mei 2013

Vijf op vrijdag, het eindexamen geschiedenis 2013

Het eindexamen vorig jaar,
maar eigenlijk zag mijn eettafel er dit jaar net zo uit.
Alleen geen zon deze keer.
Vorige week dinsdag 21 mei was het eindexamen geschiedenis voor vwo, havo en mavo. Dit jaar had ik zowel een havo als een mavo eindexamenklas en ik ben heel wat uren bezig geweest met nakijken. Afgelopen woensdag was ik eindelijk klaar met mijn eigen werk en is het opgestuurd naar de 2e corrector.
Bij de mavo ging het eindexamen over staatsinrichting en om het historisch overzicht van de 20e eeuw, bij de havo ging het eindexamen over de Nederlandse Republiek en over de Verenigde Staten tussen 1865-1965.
Het lastige van geschiedenis examens is dat het open vragen zijn en dat geen enkele leerling antwoord geeft in de taal van het correctievoorschrift. Dat geeft heel wat ruimte voor gesteggel en gedoe en dat maakt het nakijken zo lastig, maar soms ook erg grappig.

Vaak zie je dat je de antwoorden van de leerlingen in verschillende categorieën kunt plaatsen en hier geef ik voor deze Vijf op Vrijdag 5 voorbeelden van antwoorden van leerlingen op het geschiedenis eindexamen van dit jaar.

1/ Te ver doordenken
Bij de havo was er een bron waarin verslag werd gedaan van de Glorious Revolution in 1688, toen stadhouder Willem III in Engeland aankwam en daar koning werd. In de bron wordt verteld door een secretaris van de stadhouder hoe de Engelsen langs de kant van de weg Willem toejuichten en hoe de mensen allerlei oranje versieringen bij zich hadden.

De vraag was welke vraag over betrouwbaarheid een historicus bij deze bron zou kunnen stellen. Hierbij zou je bijvoorbeeld kunnen bedenken dat deze bron geschreven is door de secretaris van Willem en dat die er belang bij heeft de steun aan Willem te overdrijven. Dit is een punt waar we behoorlijk veel aandacht aan besteden en ik zou verwachten dat elke leerling bijna meteen bij een bron kijkt wie de bron geschreven heeft en welk doel de maker daarmee kan hebben. Dit zou een gemakkelijk te scoren punt moeten zijn.

Een leerling antwoordde hier echter op; Deze bron is niet betrouwbaar want we weten niet zeker of die Engelsen wel wisten dat Oranje de kleur van Willem was.

2/ Erom heen kletsen
Bij de havo ging er een vraag over de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten voor 1940 (vooral gericht op isolationisme), wat er na 1940 gebeurde (VS geven materiële steun aan Engeland in de eerste oorlogsjaren) en hoe je dit zowel als verandering en als voortzetting van het buitenlandse beleid kan zien. (verandering is dat ze nu wel een kant kozen, continuïteit is dat de VS nog altijd niet zelf meevecht, dus niet echt meedoet)

Een leerling antwoordde hierop: De Verenigde Staten deden eerst niet zoveel, maar toen deden ze wel wat, en omdat ze toen iets anders gingen doen kun je zeggen dat het anders is, maar aan de andere kant is het wel hetzelfde, want er veranderde niet zoveel.
(en sommige leerlingen snappen dan nog niet dat ze hier geen punten voor krijgen)

3/ Het echt fout hebben
Koning-Stadhouder Willem III
In het havo examen werd er gevraagd naar de betekenis van het jaar 1702 en waarom dit voor de Staatsgezinden een overwinning betekende. Het juiste antwoord zou zijn dat toen stadhouder Willem III overleed zonder erfgenaam en dat toen het 2e Stadhouderloze tijdperk begon. Dit was een overwinning van de Staatsgezinden, die tegen de macht van de stadhouder waren.

Een leerling antwoordde dat in dat jaar Maurits Johan van Oldebarnevelt liet onthoofden.

Helaas, niet alleen zit ze daarmee in een ander jaar (1621) ze haalt ook de staats- en prinsgezinden door elkaar. Johan en Maurits hadden wel een conflict, maar in dit geval wonnen de Staatsgezinden juist niet door de dood van Van Oldebarnevelt.

4/ Dingen door elkaar halen
Bij de Havo ging er een vraag over de manier waarop de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten na 1880 veranderde.

Een leerling antwoordde daarop dat de VS zich vanaf toen vooral druk ging maken om de uitbreiding van het communisme, en dat ze dat wilde beperken en ze daarom alle landen die bedreigd werden door het communisme zouden helpen.

Hier zie je keurig de containment politiek en de Trumandoctrine uitgelegd, alleen is de leerling er zo’n vijfenzestig jaar te vroeg mee.  

5/ De situatie kort en krachtig samenvatten.
Bij de mavo is er speciale aandacht voor het Midden Oosten en er kwam een spotprent in voor die ging over het Joods/Palestijns conflict. Op de prent zie je een Israëlier en een Palestijn samen praten en zeggen ‘Hoe kunnen we dit conflict nou oplossen? De Palestijn zegt dan ‘Wij zouden Israel gewoon kunnen erkennen’ en de Israëliër  zegt ‘Wij zouden de bezette gebieden gewoon kunnen teruggeven’. Daaronder staat dan ‘Nee, dit is véél te gemakkelijk’. 

De vraag bij deze prent was wat de mening van de maker van de tekening was over het conflict.

Een leerling gaf hierbij als antwoord; ‘Dat beide partijen gewoon zitten te sufkutten’. 

Tsja, en daar hoef ik weinig meer aan toe te voegen.

woensdag 29 mei 2013

All the little lights, Passenger

Een tijdje geleden vertelde ik al over een bepaald nummer van Passenger (Hier) dat ik heel mooi vond. Maar niet alleen dit nummer is prachtig, de hele cd van Passenger is geweldig. Twaalf nummers, allemaal gezongen met die aparte en zeer herkenbare stem. Geen grootse solo’s, geen snierende gitaren, geen opzwepend ritme, maar juist mooie melodieën en mooie teksten.

Things that stop you dreaming, Staring at the stars en Life is for the living zijn heel mooi, maar voor mij staat er eigenlijk geen slecht nummer op de cd. Het is een dubbelcd, waarbij de 2e cd de akoestische versie van cd 1 is. Ook heel bijzonder om naar te luisteren.
All the little lights is een cd voor iedereen die van mooie luisterliedjes houdt.
 
Nog even een voorbeeld, gewoon omdat het zo heerlijk klinkt:
Passenger met The wrong direction
 

maandag 27 mei 2013

Inferno, Dan Brown

Dan Brown is natuurlijk bekend geworden door zijn thrillers met een hoog historisch puzzel gehalte. De Da Vinci code en Het Bernini mysterie vond ik leuke boeken die ik met redelijk plezier heb gelezen. Het verloren symbool heb ik niet gelezen omdat ik vrijmetselaars niet interessant vind. Zijn nieuwe boek Inferno, gaat echter over Dante en Florence en dat vind ik wel weer leuk. Ik was dus heel benieuwd wat Dan Brown hiermee had gedaan.

Robert Langdon, hoogleraar kunstgeschiedenis en iconografie die ook in vorige boeken de hoofdrol had, wordt wakker in een ziekenhuis met een hoofdwond en geheugenverlies. Hij blijkt in Florence te zijn, maar weet niet meer hoe hij hier terecht is gekomen of wat hij kwam doen. 

Een vrouw dringt zijn kamer binnen en probeert hem neer te schieten, maar Langdon weet te ontsnappen met de hulp van dokter Sienna Brooks. Ze neemt hem mee naar haar appartement waar Langdon erachter komt dat er in de voering van zijn jasje een cilinder verborgen zit. In deze cilinder is een laserprojector aanwezig die de afbeelding van Kaart van de Hel van Botticelli laat zien. Een kaart die gemaakt was naar de beschrijving van de hel door Dante in zijn Goddelijke komedie.

Als Langdon zijn Amerikaanse ambassade belt, komt er in plaats van hulp echter een team militairen om Langdon op te halen, het lijkt erop dat zijn eigen regering achter hem aan zit. Langdon en Brooks moeten nu proberen erachter te komen wat Langdon de afgelopen dagen heeft gedaan en wat Dante ermee te maken heeft. Ze komen erachter dat een briljante maar gekke wetenschapper iets bedacht lijkt te hebben om het probleem van de overbevolking aan te pakken. 

Ondertussen zitten de militairen achter Langdon en Brooks aan, maar wie is wel te vertrouwen en wie niet en wie speelt er allemaal dubbel spel? Langdon en Brooks weten de aanwijzingen te ontcijferen en kunnen ontkomen naar Venetië waar ze erachter komen dat ze zelfs naar Istanbul moeten.

Wat vond ik van het boek? Dat vind ik nog best lastig te zeggen.

Er is natuurlijk kritiek te uiten op Dan Browns schrijfstijl en inderdaad, de vele bijvoeglijke bijnaamwoorden, herhalingen en overbodige beschrijvingen maken het geen mooi geschreven boek. Spannend is het op zich wel, ik vond de tocht van Langdon en Brooks door Florence en later Venetië goed beschreven, vooral omdat ik de meeste plekken zelf bezocht heb en het me dus goed kon voorstellen.

De manier waarop de geschiedenis van Dante, Florence en Venetië met elkaar verbonden wordt is op zich goed gedaan. Je merkt dat Dan Brown dit soort dingen al eerder heeft toegepast.  

Wat mij trouwens wel altijd verbaast is dat briljante gekken altijd van die ingewikkelde puzzels willen maken met aanwijzingen over wat ze van plan zijn. Je zou toch zeggen dat als je iets wil uitspoken de handigste manier is om dat gewoon te doen, zonder al die poespas, maar goed, dat levert geen boek op.

Mijn grootste probleem met Inferno is dat het morele standpunt dat Dan Brown inneemt in bepaalde kwesties die in dit boek worden beschreven niet het mijne is. Hij probeert hier duidelijk meer te schrijven dan alleen maar een spannende thriller, en snijdt het probleem van de overbevolking van onze planeet aan. Op zich is dit natuurlijk een dringend probleem voor ons allemaal, maar Dan Brown maakt hier niet van wat ervan te maken valt. Zijn gekke wetenschapper heeft een oplossing die diep ingrijpt in de vrijheid van mensen (die voor mij nogal dicht bij huis komt ook) en die moreel verwerpelijk is. Het lijkt er echter op dat Dan Brown dit nog best een goede oplossing zou vinden ook.

Bovendien kan Brown het niet laten wat goedkope sneren naar de katholieke kerk te geven en hun standpunt over voorbehoedsmiddelen. Ten eerste geeft hij hiermee aan dat hij geen idee heeft waar die ideeën op gebaseerd zijn, ten tweede is het wel heel gemakkelijk om een rechte lijn aan te geven tussen ‘geen condooms’ aan de ene kant en ‘de planeet gaat ten onder’ aan de andere kant. Hiermee doe je het reeële probleem van overbevolking wel heel erg tekort.

Als je dit allemaal in ogenschouw neemt is Inferno een redelijk geslaagde, vrij spannende thriller die een paar uur ontspannend leesplezier belooft, maar waarin een moreel kompas ontbreekt.

zondag 26 mei 2013

Boeddha

Blijf niet hangen in het verleden, droom niet over de toekomst, maar concentreer je op het moment hier en nu.

Boeddha

vrijdag 24 mei 2013

Vijf op vrijdag: Nicole Kidman

Nicole Kidman in Cannes
2013
Het filmfestival in Cannes is nog bezig en en de actrice waar ik al jaren groot fan van ben is daar jurylid, dus dat vond ik een heel goed excuus om deze Vijf op vrijdag over Nicole Kidman te laten gaan.
Zie hieronder vijf films die net zijn uitgekomen of die binnenkort uitkomen met deze geweldige actrice.

1/ The paperboy (2012)
Hierin speelt Nicole Kidman de dellerige vriendin van veroordeelde moordenaar (gespeeld door John Cusack). Ze kent hem alleen van de brieven die ze hebben gewisselend en ze schakelt de hulp in van de plaatselijke journalist om zijn onschuld te bewijzen. Ik heb de film hier liggen en binnenkort zal ik hier iets over schrijven.

2/ Hemingway & Gellhorn (2012)
Martha Gellhorn was journaliste en de derde vrouw van Ernest Hemingway. Ze ontmoeten elkaar in Cuba, gaan samen naar de Spaanse burgeroorlog  en uiteindelijk zal Martha de enige vrouw zijn die Hemingway verlaat, in plaats van andersom. Kidman speelt Gellhorn, Clive Owen is Hemingway. Ik heb alleen nog maar afbeeldingen gezien, maar de film komt eind deze maand op dvd uit. Zodra ik deze heb gekeken zal ik natuurlijk ook hier aandacht aan besteden.

3/ Stoker (2013)
In Stoker draait het om de familie Stoker, vader overlijdt, moeder (Kidman) kan het niet aan en de dochter moet de brokken bij elkaar rapen. Onderussen komt er een onbekende oom opduiken die bij hen komt wonen om te helpen, maar misschien heeft die ook wel andere bedoelingen. Deze film is nog maar net uit en het zal dus nog wel even duren voor de dvd er is.
Scene uit Stoker

4/ The railwayman. (2013)
De verfilming van het boek van Eric Lennox (erg mooi) over een man die altijd gek was van treinen, en in de Tweede Wereldoorlog aan de spoorlijn in Birma moet werken. Nicole Kidman speelt de verloofde die in Schotland achter blijft en niet weet wat er met haar geliefde is gebeurd. Colin Firth speelt Eric Lomax. Deze film zal binnenkort uitkomen.
Scene uit The Railwayman

5/ Grace of Monaco (2013)
Het verhaal van Grace Kelly, die trouwde met prins Rainier van Monaco. Ik denk dat als iemand Grace Kelly kan spelen, dat Nicole Kidman is, dus ik ben heel benieuwd naar dit eindresultaat. Deze film komt ook binnenkort uit.
Scene uit Grace of Monaco
bonus: verfilming Before I go to sleep
Nicole Kidman is op dit moment bezig met de verfilming van de thriller 'Voor ik ga slapen' van S.J. Watson. Dit gaat over een vrouw die elke ochtend wakker wordt en zich niets meer kan herinneren. Deze film zal waarschijnlijk volgend jaar uitkomen.

donderdag 23 mei 2013

Hell-Bent, Benjamin Lorr

Iemand die hellbent is, is iemand die geobsedeerd is, bezeten misschien zelfs. In dit geval is het een woordspeling waarin het ook gaat over helse buigingen in een bepaalde vorm van yoga, Bikram yoga.

Bikram yoga is bedacht door Bikram Choudry en het bestaat uit een vaste serie van 26 houdingen die worden uitgevoerd in een ruimte die tot boven de 38 graden Celsius wordt verwarmd. Bikram kwam in de jaren 70 vanuit India naar Amerika, waar hij les begon te geven aan de sterren van Los Angeles. 

De nieuwe vorm van yoga en de manier waarop Bikram met hen omging maakte diepe indruk, en al snel werden zijn lessen heel populair. Bikram stopte ermee zijn lessen gratis te geven en leerde zijn merk te beschermen. 

Bikram yoga is aan vaste regels gebonden en elke docent die Bikram yoga geeft moet zich aan die regels houden. Zo mag er aan de volgorde van de asanas en de uitleg die erbij gegeven wordt niet getornd worden. Deze uitleg is door Bikram zelf geschreven en elke docent moet dit uit zijn hoofd leren.

Benjamin Lorr had overgewicht en een slechte conditie en besloot een lesje te doen, voornamelijk omdat de studio dicht bij zijn huis was. Wat volgde was een fascinatie met Bikram yoga die hem zelfs voerde naar groepen die extreme achteroverbuigingen oefenen om aan kampioenschappen mee te kunnen doen. 

Dit is ook een doel dat Benjamin Lorr nastreeft. Hij volgt zelfs de negen weken durende lerarenopleiding met Bikram Choudry zelf en weet dit vol te houden en te halen. Bikram zelf is charmant en bijna kinderlijk in zijn vaak vreemde gedrag en de belachelijke beweringen die hij doet over zichzelf om zichzelf belangrijker te laten lijken.

Maar langzamerhand merkt Lorr in de gesprekken die hij met volgelingen en ex-volgelingen van Bikram en Bikram yoga voert een wat duistere kant van deze yogi. Mensen die voor de klas afgekraakt worden, mensen die één moment nog de favoriet van de meester zijn en het volgende moment zonder uitleg volledig uit de gratie zijn.

Ja, er zijn zeker mensen die gezonder zijn geworden door Bikram yoga, maar waarschijnlijk zou elke vorm van yoga of zelfs bijna elke vorm van sport voor verbetering hebben kunnen zorgen. Deze extreme vorm van yoga waar deze mensen mee bezig zijn, is niet gezond te noemen, op geen enkel vlak. Niet dat ik hiermee bedoel dat Bikram yoga niet gezond zou zijn, absoluut niet. Wat ik bedoel is dat yoga (alle yoga) op het extreme niveau waar dit boek het over heeft niet gezond is.

Benjamin Lorr doet niet langer aan Bikram yoga, hij oefent nog wel dagelijks, gewoon thuis in zijn woonkamer. Zo af en toe neemt hij nog een lesje, bijna als een voormalige verslaafde die af en toe terugvalt in een slechte gewoonte. Op dat moment voelt het goed, maar hij weet ook dat het op de lange duur niet goed voor hem is.

Hell-bent is een fascinerend boek, dat ik vol verwondering heb gelezen met vooral de grote vraag in mijn hoofd; ‘waarom zou iemand in vredesnaam zichzelf dit soort dingen aandoen?’. Fascinerend, ik kan niet anders zeggen.  

Ik heb zelf trouwens geen Bikram yoga lessen gevolgd, dus ik kan verder geen oordeel hebben over de manier waarop de lessen hier in Nederland gegeven worden. Het is heel goed mogelijk dat de docenten in de praktijk wel afwijken van het script en dingen aanpassen, maar dat weet ik dus niet. :-)

dinsdag 21 mei 2013

Der Baader Meinhof Komplex (2008)

Nadat ik Aldo Moro, il presidente (Hier) had gekeken, wilde ik nog iets meer weten over deze tijd. In de jaren ’70 waren er tenslotte nog meer organisaties actief als de Brigate Rosse in Italië.

West Duitsland had de Rote Armee Fraction, die ook wel de Baader Meinhof Gruppe werd genoemd en ook hier is in 2008 een film over gemaakt.
De RAF had bezwaar tegen de manier waarop in Duitsland dezelfde mensen als vroeger nog altijd de dienst uitmaakten en ze waren tegen het kapitalisme en het systeem in het algemeen.

De RAF begon begin jaren ’70, toen Andreas Baader en Gudrun Enslinn met een paar anderen een actiegroep hadden opgezet. Baader en Enslinn werden na brandstichting in een warenhuis opgepakt en werden veroordeeld tot gevangenisstraf. Toen ze vervroegd werden vrijgelaten, vluchtten ze naar Italië, maar toen ze weer terugkwamen naar Duitsland werd Andreas Baader opnieuw opgepakt. De anderen van de groep, met behulp van linkse journaliste Ulrike Meinhof, wisten hem gewapenderhand te bevrijden. Vanaf dat moment ging de RAF ondergronds. Hun doel was om het systeem zoveel mogelijk schade aan te brengen. Ze pleegden bankovervallen en aanslagen, waarbij niet werd gekeken op een mensenleven meer of minder. In totaal zouden ze 34 mensen vermoorden.
Ulrike Meinhof en Andreas Baader
De politie zette alles op alles om de leden van de RAF gevangen te zetten en uiteindelijk in 1972 werden Baader, Enslinn en Meinhof en de anderen opgepakt en zaten zij in eenzame opsluiting in de Stammheim gevangenis in Stuttgart. Ulrike Meinhof stierf in 1976, volgens de officiële lezing was het zelfmoord, maar veel sympathisanten twijfelden daaraan.

Ondertussen probeerde een nieuwe lichting van de RAF onder leiding van Brigitte Mohnhaupt de oude leden vrij te krijgen. In 1977 brak een periode aan die de Duitse herfst werd genoemd. Een bankier werd vermoord, een econoom werd ontvoerd en een vliegtuig werd gekaapt. Toen de kaping door een commandogroep ongedaan werd gemaakt, werden enkele uren later de kopstukken van de RAF dood aangetroffen in hun cellen. Ook hier was de officiële lezing zelfmoord, maar werd hier door sommigen aan getwijfeld. Ook de leden van deze nieuwe RAF werden opgepakt en tot gevangenisstraffen veroordeeld.
Pas in 1998 zou de RAF officieel melden dat ze zich had opgeheven.

Nadja Uhl in de film als Brigitte Mohnhaupt 
Der Baader Meinhof Komplex is een lange film, bijna 2 ½ uur. Het laat zien hoe de RAF begint, hoe Ulrike Meinhof als linkse journaliste in aanraking komt met Andreas Baader en Gudrun Enslinn en steeds meer bij hun activiteiten betrokken raakt. De verhoudingen tussen de verschillende RAF leden was zeer onaangenaam, Andreas Baader was een ongelofelijke klootzak die nergens om gaf en de anderen zijn ook zo verwikkeld in het idee van ‘aksie voeren’, dat medeleven met gewone mensen niet meer belangrijk is.

De film geeft een heel goed tijdsbeeld weer en hoewel ik er niet heel vrolijk van werd (het is geen gezellige film), was ik wel gefascineerd. Het is geen film die begrip of sympathie opwekt voor deze mensen. In het begin van de film zie je wel dat de studenten een paar punten hebben, als het protest tegen het bezoek van de sjah van Perzië door de politie met zeer harde hand wordt neergeslagen. Meer inspraak en democratie zou zeker geen kwaad kunnen. Verder is het moeilijk begrip op te brengen voor deze groepering, die vooral overal tegen is. Tegen het kapitalisme, tegen de aanwezigheid van de VS in Duitsland en Vietnam en ze zijn vooral tegen het systeem. Tsja.

Bij groeperingen als de IRA (Noord Ierland) of de PLO (Palestina) kun je nog begrijpen dat er achter de verschrikkelijke acties en aanslagen een daadwerkelijk doel zit, een verlangen om zich te bevrijden uit een situatie waarin ze onderdrukt worden. Hier kan ik begrip voor opbrengen, al kan ik dat niet voor de manier waarop de acties gevoerd worden.
Bij de RAF en ook de Brigate Rosse wilden de leden in de eerste instantie misschien wel goede dingen, maar werd het al snel een strijd tegen het systeem en vergaten ze dat het systeem niet bestaat, omdat elk systeem wordt gevormd door individuele mensen.

maandag 20 mei 2013

Het Marco effect, Jussi Adler Olsen

Het Marco effect is het langverwachte vijfde deel in de serie over de Afdeling Q van de Deense politie, die oude zaken oplost en zaken waar andere afdelingen niet uit komen. 

Carl Morck is echter niet zo heel blij, want zijn geliefde chef gaat met pensioen en iemand die hij beschouwd als een enorme oelewapper neemt de baan over. De afdeling krijgt bovendien versterking van een nieuwe agent, die door Carl als een spion van de nieuwe chef wordt gezien. En om de zaak nog erger te maken maakt Mona het uit, terwijl Carl net een ring had gekocht. Carl weet eigenlijk niet goed waar hij met zichzelf naar toe moet.

In Afrika verdwijnt de opzichter van een groot project waar veel Deens geld naar toe gaat. William Stark, een medewerker van het ministerie van buitenlandse zaken die wordt gestuurd om de zaak uit te zoeken verdwijnt ook, kort nadat hij weer is aangekomen in Kopenhagen.

Marco is een jongen van vijftien die hoort bij de bende van Zola, een groep internationale criminelen, zakkenrollers en dieven. Zola knapt ook andere klusjes op, zoals het laten verdwijnen van sommige mensen.

Marco wil een eigen leven leiden, een opleiding en eindelijk een leven zonder criminaliteit. Op een avond hoort hij iets vreselijks, en hij vlucht weg. Tijdens zijn vlucht komt hij achter nog een paar dingen die Zola graag verborgen zou houden en nog belangrijker: die Zola’s opdrachtgevers verborgen willen houden.

Zola stuurt zijn mensen achter Marco aan, en ook andere groeperingen bemoeien zich ermee. Terwijl het net zich om Marco sluit en hij steeds meer moeite krijgt om uit de klauwen van de bende te blijven, moet hij beslissen of hij de politie kan vertrouwen. Vooral een bepaalde politieman die Carl Morck heet.

Hoewel Marco een grote dosis geluk heeft tijdens zijn vlucht, vond ik het niet ongeloofwaardig dat hij zo lang uit de handen van de bende kon blijven. Marco is een slim joch die gewend is om heel goed te observeren en die de werking van zijn bendeleden goed kent. Door Marco’s vlucht wordt er een hele reeks gebeurtenissen in gang gezet, die leiden naar de ondergang van een heleboel mensen.

We worden iets meer gewaar over Carl's medewerker Assad, hoewel het allemaal nog volkomen duister blijft waar die vandaan komt en wat hij gedaan heeft. Zijn manier om de bendeleden aan het praten te krijgen is ethisch niet helemaal verantwoord, maar heel ernstig is dat niet. Zeker niet als je bedenkt dat Assad blijkbaar iets te maken heeft gehad met de Abu Graib gevangenis?

Carl heeft het dit boek niet gemakkelijk en zijn reactie hierop is heel begrijpelijk.

Jussi Adler Olsen weet dit allemaal heel mooi door elkaar te weven en de vele draadjes samen tot een goed einde te krijgen. Hoewel sommige dingen nogal technisch zijn en over geld gaan (waar ik altijd weinig van begrijp), was dit ook voor iemand als ik goed te volgen.

Mijn enige kleine minpuntje is dat Jussi Adler Olsen niet te ver moet gaan met brommerige terzijdes uit de mond van Carl te schrijven, want dan wordt het een soort truckje dat vervelend wordt.

Maar behalve dat is Het Marco effect het wachten meer dan waard geweest. 

zondag 19 mei 2013

Cary Grant

Mijn methode voor het leven is vrij eenvoudig. Elke ochtend sta ik op en elke avond ga ik naar bed. In de tijd daartussen probeer ik mezelf gewoon zo goed mogelijk bezig te houden.

Cary Grant (acteur 1904-1986)

vrijdag 17 mei 2013

Vijf op vrijdag; Italiaanse geschiedenis

Ik ben van plan in de komende maanden op de vrijdag regelmatig een serie te laten terugkomen; Vijf op vrijdag. Vijf dingen die bij elkaar horen, en die dingen kunnen van alles zijn. Vijf boeken over hetzelfde onderwerp, vijf musea in Amsterdam, vijf films met Steve McQueen, vijf soorten thee, vijf fotogenieke plekjes, kortom; alles is hierin mogelijk.

Vanaag beginnen we met de Vijf op vrijdag en aangezien dit de eerst keer is, wilde ik goed beginnen. Vandaar dat ik gekeken heb naar de combinatie van geschiedenis, boeken en Italie. Klinkt goed, nietwaar? 

Hieronder 5x boeken die te maken hebben met de geschiedenis van Italie.

1. Venice, pure city door Peter Ackroyd.
Een prachtig geschreven boek over de geschiedenis van één van de mooiste steden in de wereld; Venetie. Dit boek heb ik Hier als eens besproken.

2. Rise and fall of the house of Medici door Christopher Hibbert
De Medici familie heeft de stad Florence en eigenlijk de Renaissance opgezet en gestuurd. Dit goed geschreven boek geeft de geschiedenis van deze bijzondere familie, van het eerste nederige begin tot de enorme macht die de familie in de Renaissance had en de onvermijdelijke val enige eeuwen later.

3. Delizia John Dickie
Kwam de pasta met Marco Polo naar Italie? Nou nee, het bestond al eeuwen daarvoor op Sicilie. Spaghetti met gehaktballetjes authentiek Italiaans? Nou nee, eerder een Amerikaanse reclamestunt uit de jaren '20. John Dickie schrijft over de geschiedenis van de Italiaans keuken, van streekgerechten uit Toscane en Sardinie, van gerechten uit de middeleeuwen en het pauselijke hof tot aan de beweging van tegenwoordig die terug wil naar het authentieke Italie. Een heerlijk boek vol feiten, anecdotes en wetenswaardigheden.

4. Gomorra door Roberto Saviano
Journalist Roberto Saviano heeft een boek geschreven over Napels en de greep die de maffia (of de Camorra zoals die in Napels heet) op de stad heeft. Overal heeft deze groep zijn klauwen in en Roberto heeft zijn best gedaan in ieder geval een deel hiervan bloot te leggen.

5.Een geschiedenis van het moderne Italie door Jaap van Osta
Een overzicht van de geschiedenis van Italie vanaf het midden van de 18e eeuw tot eind 20e eeuw. Helder, leesbaar en overzichtelijk. Een beetje droog af en toe, maar wel heel goed onderbouwd.

woensdag 15 mei 2013

Phishing; let op je emails!

Uit de tijd dat computers nog niet dit soort problemen leverden.
De afgelopen weken kreeg ik regelmatig vreemde mails binnen. Sommige waren afkomstig van een bank waar ik geen rekening heb lopen, dus die kon ik meteen verwijderen. 

Opeens kreeg ik echter een mail van de bank waar ik mijn creditcard heb, dat er binnen drie dagen 1700-nogwat euro van mijn rekening afgeschreven zou worden voor die tickets die ik had geboekt naar New York. Meer informatie kon ik vinden als ik op de link klikte in het bericht. Je staat dan toch even gek te kijken, maar aangezien ik niet naar New York ga (waarom zou ik als ik voor dat bedrag 2x naar Rome kan!) kwam ik al snel tot de conclusie dat deze mail ook niet kon kloppen. Ik heb deze mail ook verwijderd, zonder iets aan te klikken.

Deze mails zijn afkomstig van criminelen die op deze manier proberen om je computer binnen te komen. Als je op de link klikt dan installeer je daarmee een virus op je computer dat alles voor ze bloot legt. Phishing schijnt dit te heten en het neemt hand over hand toe. Ze gokken erop dat mensen inderdaad een rekening bij een bepaalde bank hebben en denken dat het een echte mail van de bank is en op de link klikken.

Vorige week hadden deze types er een tandje bij gezet in hun poging mij geld afhandig te maken.
Ik kreeg een email van een justitieel incassobureau waarin mij werd gezegd dat ik een schuld had bij Wehkamp voor 937 euro, dat ik daarover al een brief had gekregen en dat dit bedrag binnen drie dagen van mijn rekening afgeschreven zou worden, tenzij ik op de link klikte om de zaak op te helderen.

De mail zag er officieel uit, met een briefhoofd en adresgegevens van het incassobureau onderaan de mail. Ik heb ooit wel iets bij Wehkamp besteld en in theorie zou het mogelijk zijn dat ik een restant schuld niet zou hebben betaald en dat dit in de loop der jaren, door rente op rente, uitgekomen was op 937 euro.

Maar toen mijn hartslag weer normaal was en ik weer logisch kon nadenken besefte ik dat dit onzin was.
a.     Ik heb al in geen jaren iets besteld bij Wehkamp, zeker niets duurs.
b.     Wehkamp zou me echt wel eerder op de hoogte hebben gesteld van een schuld die zo hoog was als 937 euro.
c.     Wehkamp heeft mijn huidige adres, dus brieven hierover zouden aangekomen zijn.
d.     Een incassobureau stuurt je hier geen mail over
e.     Als een incassobureau je een brief stuurt, is die gericht aan jou persoonlijk, want dan hebben ze alle gegevens van het bedrijf waar je de schuld bij hebt.

Het moment dat ik besefte dat ook dit weer een voorbeeld was van phishing, heb ik de mail meteen verwijderd. Maar ik vond het wel een heel gemene manier om mensen zo schrik aan te jagen en op die manier proberen ze geld afhandig te maken.

Waar moet je op letten?
-        Is de aanhef echt aan jou persoonlijk gericht of staat er alleen ‘geachte mevrouw, meneer’?
-        Kloppen de zinnen wel en is de mail gesteld in goed Nederlands, of lijkt de google vertaalmachine erop los gelaten te zijn?
-        Wordt er gedreigd dat er binnen een paar dagen geld van je rekening wordt afgeschreven tenzij je op die link klikt?

Wat moet je absoluut niet doen?
-        Op de link klikken!!!
-        Informatie invullen via zo’n mail over wachtwoorden, telefoonnummers, rekeningnummers etc.

Wat kun je doen
-        Als je de zaak echt niet vertrouwd kun je altijd je bank of het bedrijf dat genoemd wordt bellen. Vaak zal blijken dat je niet de enige bent die wordt gemaild. Toen ik Wehkamp belde om ze op de hoogte te stellen, hoorde ik al meteen aan de telefoon een mededeling over deze mails en dat die beslist niet van Wehkamp zelf afkomstig zijn.
-        Als je wel op de link hebt geklikt kun je waarschijnlijk het beste meteen je bank op de hoogte stellen en je computer virus vrij laten maken door een professional.

Bedenk
-        Dit soort criminelen deinst nergens voor terug. Toen die cyberaanvallen op de banken bezig waren een paar weken geleden en mensen niet konden internetbankieren, waren ze zelfs zo brutaal om mensen op te bellen en te doen alsof ze van de bank zelf waren en ze gegevens nodig hadden om de boel weer op orde te krijgen.
-        Maar het allerbelangrijkste: Dit soort officiële zaken gaat nooit per mail, altijd per brief. En zelfs al zou er een brief kwijtraken, dan krijg je gewoon een nieuwe brief. 
Altijd meteen verwijderen dus.

dinsdag 14 mei 2013

Zoete katjes

Vaak rennen ze achter elkaar aan, springt Corrado bovenop Silvia of geeft Siliva Corrado een draai om zijn oren, maar soms zijn ze opeens heel lief en en liggen ze samen zoet op de bank. Mijn kleine huiskamertijgers.
Silvia (l) en Corrado (r)

maandag 13 mei 2013

De genoegens van mannen, Kate Williams

Het is Londen in 1840, koningin Victoria is net op de Britse troon gekomen en de economische situatie in Engeland is niet erg rooskleurig.

Catherine Sorgeiul woont met haar excentrieke oom in een vervallen huis. De familie heeft wel geld, maar daar is weinig van te zien. Catherine heeft een tragedie meegemaakt in haar familie en het lijkt erop dat ze ook een periode in een inrichting heeft doorgebracht. Wat er precies is voorgevallen wordt langzaam duidelijk. Catherine voelt zich niet erg op haar gemak in het gezelschap van anderen en verveelt zich. Haar aandacht wordt getrokken door moorden die gepleegd worden in Londen, waarbij jonge vrouwen met een mes worden bewerkt. Door haar achtergrond denkt Catherine dat zij dicht bij de moordenaar kan komen en zij gaat actief op zoek.

Kate Williams heeft eerder een boek geschreven over koningin Victoria en gezien de literatuurlijst achterin dit boek heeft ze grondig onderzoek gedaan naar deze periode. Ik houd van Londen, ik houd van de periode van de 19e eeuw en daarmee was de hoop gewekt dat ik van dit boek zou genieten. Ik vrees dat ik dat niet echt heb gedaan.

De genoegens van mannen is daarvoor te warrig, het boek belooft teveel en levert te weinig. Het wisselende perspectief is wel aardig, maar daar blijft het bij. De acties van Catherine zijn vooral ondoordacht en dom, en waarom ze zo handelt wordt nooit afdoende verklaard. En dat geldt eigenlijk voor alle mensen en alle handelingen in het boek en ook voor de moordenaar. Na afloop weet je weliswaar wie de moordenaar was, maar zijn motief blijft onduidelijk. Verder zijn alle mensen bijzonder onsympathiek en kon het me eigenlijk niet eens meer schelen wie de moordenaar was en wie slachtoffer werd.
Sommige mensen hebben de sfeer in dit boek geprezen, maar ik heb boeken gelezen waarin de sfeer van 19e eeuws Londen een stuk beter naar voren komt. Kortom, voor mij een teleurstellende ervaring.

zondag 12 mei 2013

Zweeds speekwoord

Heb minder angst, heb meer hoop, eet minder, kauw meer, zeur minder, adem meer, spreek minder, zeg meer, heb meer lief en alle goeds zal je ten deel vallen.

James McNeill Whistler

zaterdag 11 mei 2013

Peter de Grote in de Hermitage

In de Hermitage in Amsterdam is er weer een nieuwe tentoonstelling. Deze keer is tsaar Peter de Grote het onderwerp.

Peter werd in 1682 tsaar van Rusland, hij was toen pas tien jaar oud. Zijn halfzuster Sofia was de macht achter de troon en het kostte Peter moeite om onder haar duim vandaan te komen. Uiteindelijk wist Peter toen hij zestien was de macht helemaal in handen te krijgen.
Hij trouwde eerst met Eudoxia en zij gaf hem een zoon, Alexis. Jammer genoeg was dit huwelijk niet zo’n succes. Eudoxia en Alexis besloten tegen Peter samen te spannen om de macht over te nemen. Peter kwam achter deze rebellie en heeft deze hardhandig in de kiem gesmoord, Alexis werd gedood en Eudoxia opgesloten in een klooster. Daarna trouwde hij met Catharina, met wie hij 11 kinderen kreeg. Zijn dochter Elizabeth zou als tsarina regeren.

Peter was een lange man van meer dan 2 meter, zijn bijnaam ‘de grote’ duidde ook zeker op zijn lengte, in elk gezelschap viel hij op.
Peter was vastbesloten om van Rusland een modern land te maken, hij schafte oude gebruiken af, nodigde westerse handwerkslieden en handelaren uit om naar Rusland te komen en bouwde een nieuwe en moderne stad om als zijn hoofdstad te dienen; Sint Petersburg.

Standbeeld van de scheepsbouwende
tsaar Peter in Zaandam
Peter maakte ook reizen naar het westen waar hij kennis wilde maken met westerse gebruiken, maar ook zelf allerlei ambachten heeft geleerd. Hij vond het geweldig om met zijn handen te kunnen werken en was daar ook erg goed in. Hier in de Republiek heeft hij als scheepstimmerman gewerkt, heeft hij leren tekenen en ontwerpen, leerde hij over botanie en heeft hij geleerd tanden en kiezen te trekken. Het verhaal gaat dat de tsaar een zak met tanden en kiezen bij zich had om vol trots aan bezoekers te laten zien wat hij kon en dat de mensen aan het hof amper meer durfden te zeggen dat ze kiespijn hadden, omdat de enthousiaste tsaar dan meteen met zijn tangen aan kwam zetten.

Over deze geweldige man (Ik heb een enorme zwak voor Peter) is nu in de Hermitage een tentoonstelling die ik gisteren bezocht heb. Een prachtige tentoonstelling die goed de veelzijdigheid van deze tsaar laat zien, van de oorlogen die hij voerde, tot de opbouw van de nieuwe stad Sint Petersburg. Er is materiaal van de reizen die Peter maakte, de ambachten die hij beheerste en de collecties die hij opbouwde. Door de vele dingen die er te zien zijn breng je zo een paar uur zoet, maar dat is het dan ook meer dan waard.
Dit jaar is het Ruslandjaar waarin de bijzondere relatie tussen Rusland en Nederland gevierd wordt. Deze tentoonstelling over een geweldige tsaar die zijn land naar het westen bracht is daar een hoogtepunt in.
De tentoonstelling over Peter de Grote is nog tot 9 september 2013 te zien.

vrijdag 10 mei 2013

The rurbanite, Alex Mitchell

Van Alex Mitchell heb ik al haar vorige twee boeken The girls' guide to growing your own en The edible balcony in huis en daar ben ik erg enthousiast over. Haar niewe boek, The rurbanite,  stond dan ook meteen op mijn verlanglijstje.

De wat gekke samentrekking rurbanite is iemand die van het platteland (rural) houdt en in de stad woont (urban). Een vertaling zou misschien ‘stadse plattelander’ kunnen zijn.
Er wordt gedacht dat rond 2050 75% van de mensen in steden zullen wonen. 

We moeten er dus voor zorgen dat die steden zo groen mogelijk zijn. En steeds meer mensen zijn daar mee bezig. Je hoeft niet naar een hutje op de hei te verhuizen om dingen te verbouwen, van de natuur te genieten en een groene leefomgeving te creëren. Dat kan namelijk ook allemaal in de stad. 

In de stadstuinen, op de balkons en de vensterbanken, maar ook in volkstuinen, op daken, verlaten stukjes groen, enzovoort. In steden overal ter wereld zie je mensen die vol liefde en aandacht planten laten groeien langs het trottoir, bij de bomen, in dat stukje verwaarloosd groen achter de bushalte. 

Er zijn zogenaamde guerilla-tuiniers, die overal waar ze kunnen zaaien en poten en mensen die samen met de buurt die verwaarloosde rotonde vol zetten met heerlijke produkten en prachtige bloemen.

The rurbanite is een boek vol inspiratie, vol prachtige foto’s en fijne verhalen. Hoe kun je zelf aan de slag met planten, waar vind je in de stad de natuur (vogels, planten, andere dieren) en hoe kun je in de stad bijen, kippen en eenden houden? Het is dat mijn balkon echt te klein is voor bijen of kippen, maar als ik een tuintje zou hebben zou ik één van de twee zeker overwegen.

Een heerlijk, heerlijk boek.

woensdag 8 mei 2013

Aldo Moro, il presidente (2008)

Een paar weken geleden heb ik De verloren dochter van Lucretia Grindle gelezen, en daar kwamen de Italiaanse Rode Brigades, de Brigate Rosse in voor. Ik wilde er meer van weten en hoewel ik niet echt boeken heb kunnen vinden, herinnerde ik me wel dat ik de film Aldo Moro, il presidente in huis had en die heb ik ondertussen gekeken.

In de jaren na de oorlog was er in Italië regelmatig een patstelling in de politiek tussen links (communisten), rechts (neofascisten) en het midden (Christen-democraten). Het ene na het andere kabinet volgde elkaar op. Welvaart en opleidingsniveau waren toegenomen, maar de economische crisis in de jaren ’70 kwam, net zoals in de andere landen in Europa, hard aan. Vooral de jongeren waren ontevreden en zij wilden verandering, actie. De jaren ’70 zouden bekend komen te staan als gli anni di piombo, de jaren van lood, vanwege de terroristische aanvallen van zowel extreem rechts als extreem links.

In 1975 waren er teleurstellende resultaten voor de linkse partijen en voor veel linkse jongeren was de maat vol. Veranderingen via het parlement zouden niet gaan lukken, dan maar gewapende strijd.
In 1970 was de extreem linkse Brigate Rosse opgericht, onder leiding van Renato Curcio. Vanaf 1972 voerden zij al gewapende strijd en na 1975 verhevigde dit alleen maar. De BR gijzelde mensen (bijvoorbeeld zakenmensen) die werden doodgeschoten of in de knieschijven geschoten werden.

In 1978 was er in Italië één man die de politiek en daarmee het land kon redden, voormalig premier en nu voorzitter van de Christen Democraten, Aldo Moro. Hij genoot het respect van heel Italië. Hij wilde een coalitie sluiten met de communisten en op die manier een breed gedragen regering vormen. Voor hij zijn plannen ten uitvoer kon brengen werd Aldo Moro op 16 maart 1978 door de BR ontvoerd. Zijn vijf veiligheidsmensen werden doodgeschoten. De BR heeft Aldo Moro 55 dagen vastgehouden, 55 dagen van onderhandelingen die niet van de grond kwamen, smeekbedes op video en verwijten over en weer. Na 55 dagen werd het lichaam van Aldo Moro in Rome gevonden.

De BR hadden gehoopt met deze ontvoering en deze moord de grote klapper te kunnen maken, een grote actie waardoor ze de bewondering en het respect van iedereen zouden krijgen. Het bleek echter dat het respect voor Aldo Moro groter was en deze actie heeft de BR de das om gedaan. Er kwam een anti-terreurbrigade en strenge anti-terreur wetten en alle belangrijke leden werden opgepakt.

Aldo Moro
Aldo Moro, il presidente gaat over de aanloop naar de ontvoering en de ontvoering en de moord zelf. Michele Placido speelt Aldo Moro en hij doet dit (zoals verwacht) geweldig. Heel goed wordt duidelijk wat voor man Aldo Moro was en waarom hij zo belangrijk was voor Italië. Ook wordt in beeld gebracht hoe de BR de ontvoering heeft opgezet en uitgevoerd, zonder ook maar enig menselijk mededogen. Twee keer 1 ½ uur, maar geen seconde heb ik me hierbij verveeld. Een fascinerend stukje Italiaanse geschiedenis.

dinsdag 7 mei 2013

Mooi Italiaans notitieboekje

Zoals ik wel eens heb laten merken, ben ik erg dol op mooie boekjes. Ik gebruik ze voor lijstjes, aantekeningen en als dagboek. Zoals jullie ook wel eens gemerkt zullen hebben, ben ik erg dol op Italië en op Italiaanse producten.

Als ik die twee zaken kan combineren, is het helemaal leuk. Nu heb ik een nieuw notitieboekje ontdekt, dat gemaakt wordt in Italië, maar ook hier in Nederland verkocht wordt. Drie formaten, een kaft van gerecycled leer (nog goed voor het milieu ook) en een grappig dwars elastiek dat er omheen zit. Het zijn de boekjes van Ciak Firenze. De naam Ciak verwijst naar het geluid dat het elastiek maakt.

Ik ben een uitvoering aangeschaft van de ‘Riding in the city’ notitieboekjes en ik ben er helemaal weg van. Precies het goede formaat, een heerlijk zachte leren kaft en kwalitatief mooi papier met lijntjes. En die drie scootertjes die over de kaft rijden in de kleuren van de Italiaanse vlag maken me helemaal vrolijk. Heerlijk nieuw boekje. Je kunt de boekjes trouwens hier kopen.

maandag 6 mei 2013

Waar Rome eindigt, Paola Soriga

Het is geen dik of groot boek, het zijn 154 bladzijdes in een kleiner dan gebruikelijk formaat. Een apart boekje, met een aparte inhoud.

Waar Rome eindigt is het verhaal van Ida. Zij komt van Sardinië en is in Rome komen wonen bij haar oudere zus en dier man. Ida kan goed leren en samen met haar vriendin gaat ze na de middelbare school naar de kweekschool. 

De Tweede Wereldoorlog breekt uit en Ida raakt betrokken bij het verzet, zoals zoveel mensen in deze wijk vlak bij het Colosseum.

In de laatste dagen van de oorlog wordt Ida tijdens koerierswerk bijna opgepakt door de Duitsers en ze vlucht naar de grotten aan de rand van Rome. Terwijl ze wacht tot ze weer veilig naar huis kan, overdenkt ze haar ouderlijk huis op Sardinie, de eerste tijd in Rome, het begin van de oorlog en haar verliefdheid op Antonio, van wie ze hoopt dat hij met haar zal trouwen als de oorlog is afgelopen.

Wat dit verhaal zo apart maakt is de schrijfstijl. Bijna geen echte dialogen, maar gesprekken met gedachten in dezelfde zin. Dit is even wennen, maar ik vond het uiteindelijk wel mooi.

Wat ik wel irritant vond was dat de vertaler het blijkbaar nodig heeft gevonden om sommige uitspraken te vertalen in een soort plat dialect, waarin je dus zinnen krijgt als; ‘hoeso knap, hij hep soon muisekoppie.’ Tsja, hier word ik niet echt vrolijk van. Ik neem aan dat de schrijfster hiermee de manier van spreken van de mensen in Rome heeft willen aangeven, maar in de vertaling komt dit niet over.

Wel weer heel mooi is hoe in een paar zinnen situaties worden geschetst en je begrijpt hoe in de wijk de verhoudingen tussen fascisten en partizanen ligt en hoe voor veel Italianen de situatie tijdens Mussolini geweest is.

zondag 5 mei 2013

Emily Dickinson

A word is dead when it is said, some say.
I say it just begins to live that day.

Emily Dickinson (American poet, 1830-1886)
(vanwege Dodenherdenking gisteren)

zaterdag 4 mei 2013

Een lenteklaar balkon, eindelijk!

We hebben er lang op moeten wachten, maar het lijkt erop dat het eindelijk lente is. Het (meestal) mooie weer in de afgelopen week zorgde voor enorme lentekriebels bij mij. Ik heb dan ook deze meivakantie aangegrepen om mijn balkons lenteklaar te maken. Afgelopen zondag ben ik begonnen met opruimen en schoonmaken. Woensdagochtend ben ik met mijn moeder naar het tuincentrum geweest en hebben we plantjes gehaald. Die middag ben ik heerlijk een paar uurtjes bezig geweest met het laatste restje schoonmaken, planten een plaatsje geven en zaaien.

En dit is het resultaat!

Hier kijk ik op uit als ik in de woonkamer zit, de viooltjes had ik al, maar de rest is erbij gekomen. Ik vind vooral dat blauw, paars, roze en wit heel mooi combineren. Die bakjes links bovenin zien er wat gek uit, maar ze hangen daar op die manier om de poezen de toegang tot een eng richeltje te blokkeren.

Dit ziet er ook heel leuk uit, met die kleuren en potten op het tafeltje. Viooltjes, lavendel en een fuchsia in het midden.

Het schijnt dat deze heel lekker ruikt en dat dit soort planten bijen aantrekt. Daar ben ik blij om, ik wil graag een 'bij-vriendelijk balkon'. Bijen hebben het al moeilijk genoeg, en als ze op mijn balkon wat extra's kunnen vinden, des te beter. Ik houd van bijen.

En natuurlijk moet er ook dit jaar geexperimenteerd worden met de 'moestuin'. Dit jaar heb ik de tomaat maar gewoon gekocht en die alleen in een grotere pot gezet. In de pot met de stokken heb ik net zoals vorig jaar klimboontjes gezaaid, en dit jaar heb ik ook Oost Indische Kers erbij gezaaid. Dat lijkt me zo'n mooie combinatie geven!
Silvia vond dit al een heel goed begin.

Dit zijn alle potten bij elkaar waar ik iets in heb gezaaid. Rechts de pot met klimbonen en Oost Indische kers, dan de tomaat en links daarvan de doperwten, ook met Oost Indische Kers.
De drie potten vooraan zijn respectievelijk artisjok, venkel en kamille. Ik ga het dit jaar iets anders doen dan vorig jaar, ik heb dit jaar niets voorgezaaid in het kleine broeikasje en ik wacht ook niet met het naar buiten doen van de potten tot de ijsheiligen geweest zijn. Op dit moment staan ze al buiten, en alleen als het opeens weer heel koud gaat worden haal ik ze naar binnen.  Ik ben heel benieuwd naar hoe dit zal uitpakken. Silvia (nog net links te zien) houdt er keurig toezicht op.

Het achterbalkonnetje heeft natuurlijk ook wat aankleding gekregen. In de ochtend heb ik hier zon, maar 's middags niet meer, dan kan het er wat somber uitzien. Deze paar plantjes maken er een leuk balkonnetje van, en dit is net voldoende.

In de rechterhoek van het balkon staat deze mooie paarse bloem nog, in een bruine pot.


donderdag 2 mei 2013

Black diamonds, Catherine Bailey

Wentworth house in Yorkshire is een groot landhuis dat eigendom was van de graven Fitzwilliam. Toen in 1902 de 6e graaf Fitzwilliam stierf, was de familie op het hoogtepunt van haar rijkdom en macht. 

Het huis heeft de langste voorgevel in Engeland, bezit zo’n 365 kamers, duizend ramen en meer dan 7 kilometer aan gangen. Gasten kregen gekleurde confetti mee naar hun slaapkamers die ze achter zich konden strooien, zodat ze de volgende ochtend de weg terug konden vinden. Er werkten zo’n 80 bedienden in het huis en nog eens zo’n 300 op het landgoed.

De koolmijnen die de familie had waren voor een groot deel verantwoordelijk voor al deze rijkdom. Op kolen dreef het Britse Rijk en de industrialisatie in dat Britse rijk. 

De mijnwerkers zelf werkten over het algemeen onder verschrikkelijke omstandigheden voor een bijzonder laag loon waar een familie niet van kon rondkomen. Er waren nog geen wetten die hier voorzieningen in troffen en regelmatig waren er grote opstanden en stakingen waarin de mijnwerkers probeerden een betere woon- en werksituatie te krijgen. 

De mijnwerkers in de Fitzwilliam mijnen waren minder slecht af dan andere mijnwerkers, hun lonen lagen wel lager, maar de mijnen waren wel veiliger. Ook hadden de graven nog een feodale opvatting over hoe ze voor hun mensen moesten zorgen.

Wentworth house in gelukkigere tijden
William Fitzwilliam, of Billy Fitzbilly zoals hij door zijn mensen werd genoemd, was de kleinzoon van de oude graaf en hij werd in 1902 de nieuwe graaf. Zijn vader, die aan epilepsie leed en daardoor door de familie werd genegeerd, was namelijk al overleden. Aan Billy’s geboorte kleefden nogal wat geheimzinnigheden, zodat sommige familieleden beweerden dat hij niet werkelijk de erfgenaam was, maar een wisselkind. Dit zorgde voor heel wat bitterheid binnen de familie.

Billy moderniseerde het huis, besteedde veel van zijn tijd aan jagen (zes dagen per week als hij de kans kreeg) en was dolblij toen hij en zijn vrouw na vier dochters eindelijk een zoon kregen. Aangezien de titel en het bezit alleen via de mannelijke lijn kunnen worden geërfd, was een mannelijke erfgenaam onontbeerlijk. Peter, burggraaf Milton, was de trots van Billy en zijn vrouw. Als gevolg hiervan groeide Peter op als een verlegen en onhandige jongen, die deze schade ruimschoots inhaalde toen hij ouder werd en bekend raakte als een playboy.

In 1943 stierf Billy en Peter was de nieuwe graaf. Toen de Tweede Wereldoorlog afgelopen was, was de situatie in Engeland echter compleet anders dan veertig jaar eerder en eigenlijk was het bijna onmogelijk een groot huis als Wentworth te onderhouden. De mijnen werden genationaliseerd en de familie verloor daardoor een groot deel van haar inkomen. 

Toen Peter in 1948 omkwam bij een vliegtuigongeluk, leek het helemaal gedaan te zijn met de familie. Aan het ongeluk kleefde namelijk het schandaal dat Peter samen reisde met Kick Kennedy, de dochter de Joe en Rose Kennedy, met wie hij al een paar jaar een verhouding had.

De nieuwe graaf was een alcoholist die zelf geen nakomelingen had en toen hij stierf in 1952 kwam de titel aan de laatste erfgenaam van de eens zo grote en uitgebreide familie Fitzwilliam. Deze laatste graaf is zonder mannelijke erfgenaam in 1979 gestorven. Het trieste geval is dat hij de jongere broer is. Zijn oudere broer, die wel een zoon heeft gekregen, was echter tot bastaard verklaard door zijn eigen moeder, waardoor hij de titel niet kon erven en zijn zoon dus ook niet.

Wentworth house is in verschillende handen over gegaan, maar er moet veel aan gebeuren om het op te knappen en het onderhoud kost ook bijzonder veel (reken bijvoorbeeld duizend pond verwarmingskosten per week). Op dit moment is het huis niet toegankelijk voor het publiek. Het is afwachten wat er mee gedaan kan worden.

Wentworth house nu
Black diamonds is niet alleen de biografie van een familie, maar ook een sociale geschiedenis, waarin bijvoorbeeld de situatie van de mijnwerkers en de opkomst van de verzorgingsstaat worden beschreven. De titel slaat dan ook de op de kolen waar de rijkdom van de familie vandaan kwam.

Catherine Bailey heeft het probleem gehad dat veel van de belangrijke papieren van de Fitzwilliam familie zijn verbrand, door de verschillende familieleden zelf, maar in het bijzonder door de laatste graaf die in 1972 zestien ton aan familiearchieven liet verbranden, in een vuur dat drie weken door bleef gaan. Uit allerlei andere papieren en verslagen kan toch een goed beeld geschetst worden van de ondergang van deze familie. Een prettig geschreven boek vol details en interessante informatie, over de familie Fitzwilliam, over de mijnwerkers en over Engeland.

Een absolute aanrader.

woensdag 1 mei 2013

De inhuldiging

bron voor de foto
Het zal niemand in Nederland ontgaan zijn, sinds gistermorgen 10.07 uur hebben wij een nieuw staatshoofd: koning Willem Alexander met aan zijn zijde koningin Maxima.
De sfeer in Amsterdam was een heel stuk beter dan de sfeer 33 jaar geleden. Rellen, tanks in de stad, waterkanonnen en charges van de ME. Ikzelf was nog maar 5 toen, en ik heb er niet zo heel veel van meegekregen, maar mijn vader was in de hoofdstad aanwezig als lid van het Rode Kruis, dus iets van de spanning van toen heb ik wel gemerkt.
Gisteren is er volgens mij weinig gebeurd, wat republikeinen die demonstreerden, maar daar is het dan ook toe beperkt gebleven. Twee zijn er zelfs opgepakt, ten onrechte zei de politie later. Aan de andere kant, er was afgesproken dat er niet op de Dam gedemonstreerd zou worden en dan moet je daar ook niet gaan staan met je protestbord.

Leuk om die hele verzameling prinsen en prinsessen te zien, al denk ik persoonlijk dat er voor hen aan de, grotendeels staatsrechterlijke ceremonie, weinig te beleven was. Om een stelletje volksvertegenwoordigers de eed of de belofte te horen afleggen, waarvan sommigen nog niet eens de moeite hadden genomen om zich fatsoenlijk aan te kleden. Is het zo'n probleem voor sommige mensen om een stropdas om te doen? Blijkbaar wel. Vreemd vind ik dat. Je kunt voor of tegen het koningshuis zijn, maar we hebben nu eenmaal een constitutionele monarchie en dan hoort die wederzijdse belofte of eed er gewoon bij. En voor die ceremonie, hoe karig misschien ook in vergelijking met andere landen, kun je dan wel je een beetje netjes aankleden. Geen stropdas omdoen is dan een soort misplaatst; 'ik blijf gewoon gewoon doen hoor, die kouwe kak daar doe ik niet aan mee'.
Sommige kamerleden hadden geloof ik ook het idee dat ze voor de eedaflegging hun rechterarm wijd moesten uitzwaaien en sommigen mepten bijna hun buurman of buurvrouw in het gezicht, dat waren een paar opvallende zaken. Net zoals de jurkjes van de prinsesjes. Moeten die meiden altijd hetzelfde aan? Geef ze tenminste andere kleuren als het al dezelfde jurkjes moeten zijn. Dit valt allemaal op, maar het zijn echter allemaal kleine dingen.
Mooi om te zien was dat Beatrix zichtbaar ontroerd was, Willem Alexander zichtbaar zenuwachtig en Maxima zag er absoluut prachtig uit, daar krijgen we een goede koningin aan.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...