woensdag 30 augustus 2017

maandag 28 augustus 2017

Het geluk van Lou, Lorraine Fouchet

Lou en Jo zijn jarenlang gelukkig getrouwd geweest. Zij verliet voor hem haar voorouderlijk kasteel, hij verliet voor haar zijn eiland voor de Bretonse kust om als arts in Parijs te werken, maar na zijn pensionering zijn ze teruggekeerd naar het eiland Ile de Groit, om te genieten van het leven. Klein probleem, Lou werd ziek en is nu overleden, veel en veel te vroeg. 

Je bent je hele leven te laat gekomen, we misten vliegtuigen, treinen, het begin van voorstellingen en films. Het is de eerste keer dat je te vroeg bent, dat je ergens eerder bent dan ik.

Maar Lou wist te goed dat haar geliefde Jo het zonder haar niet zou redden en ze geeft hem een opdracht mee. Hij moet ervoor gaan zorgen dat hun twee kinderen, Cyrian en Sarah gelukkig worden. 

Jo heeft geen idee wat hij met deze opdracht aan moet, want zo goed kent hij zijn kinderen eigenlijk niet. Het was Lou die vroeger bij de zwemwedstrijden en de dansvoorstellingen was, met de opgroeiende kinderen contact hield en wist wat er in hun leven speelde. Jo was altijd druk in het ziekenhuis en had er weinig tijd voor. Hij hield van zijn vrouw en was een goede echtgenoot, maar hij was op zijn best een afwezige vader.

Op het eerste oog gaat het goed met Cyrian en Sarah, maar als Jo beter kijkt, gedwongen door Lou’s opdracht, ziet hij de barsten in hun levens.

Cyrian heeft een vrouw en een kind en een goede baan met teveel geld. Hij ziet zijn oudste dochter die met haar moeder op het eiland woont echter maar vier keer per jaar en is zowel hij als zijn vrouw als zijn beide dochters zijn elk op hun eigen manier ontzettend ongelukkig.

Sarah is zo gekwetst door het feit dat haar verloofde het contact verbrak toen ze ziek bleek te zijn, dat ze nu iedereen op afstand houdt. Haar stelregel is dat ze geen enkele man vaker dan één keer ontmoet en ze houdt haar hart zorgvuldig gesloten.

Jo’s opdracht wordt bemoeilijkt omdat zijn zoon zo boos op hem is, dat hij eigenlijk al het contact met zijn vader wil verbreken en Jo zal al zijn creativiteit moeten gebruiken om de opdracht van Lou tot een goed einde te brengen. Want alleen als dat hem lukt, krijgt hij van de notaris de laatste brief die Lou voor hem geschreven heeft.

Soms heb je een aantal boeken gelezen die zwaar en heftig zijn en dan heb je behoefte aan iets lichters en luchtigers, om een beetje bij te komen en jezelf op te peppen. Het geluk van Lou is daarvoor perfect.

Het is een van die verhalen die worden beschreven als ‘hartverwarmend’ of ‘ontroerend’, maar in dit geval kloppen die woorden wel. Het is een heerlijk verhaal, waarin de verschillende personen afwisselend aan het woord zijn, dit leest ontzettend prettig. 

Het fijne is dat de mensen geen clichés zijn, zo blijkt de rijke yup heel wat meer kanten te hebben en heeft de hautaine echtgenote een reden voor haar manier van doen. Mensen maken fouten en kunnen veranderen en dat maakt ze niet eendimensionaal. Knap vind ik ook hoe de twee kinderen, Pomme en Charlotte een stem krijgen die past bij hun leeftijd. Vooral Pomme is een geweldig kind, maar ze blijft een meisje van elf met alle onzekerheden die daarbij horen.

Ook het eiland is geen cliché. Het leven op het eiland speelt natuurlijk wel een rol, en er zijn genoeg excentrieke dingen die leuk bij het eiland horen (bijvoorbeeld het soepfestival), maar het is niet zo dat dit de overhand neemt en dat het daardoor een soort opgelegde leukigheid krijgt.

Het geluk van Lou gaat over familie en over verlies en hoe je daarmee om moet gaan. Soms is dit het verlies van een geliefde echtgenote, moeder en oma, maar het kan ook het afscheid zijn van jeugddromen, oude frustraties of zekerheden die als anker dienden.

Een verhaal als dit kan gemakkelijk uit de bocht vliegen door té sentimenteel te worden, maar wat mij betreft is dat niet gebeurd, door de vaart en de humor die erin zit.

Het enige moment dat het de rand van de sentimentaliteit wel een beetje raakt is in de naweeën van het dramatische hoogtepunt, want dan gaan sommige veranderingen wel erg snel. Maar dat vergeef ik Lorraine Fochet graag, omdat de rest gewoon zo fijn is om te lezen!

Ik vind dit een boek dat heel goed verfilmd kan worden tot zo’n heerlijke Franse film die je elk moment weer opnieuw kunt kijken, en waarna je er weer helemaal tegenaan kunt. Heerlijk.

Originele Franse titel: Entre ciel et Lou (2016)
Nederlandse uitgave 2017 door uitgeverij Nieuw Amsterdam
Nederlandse vertaling: Gertrud Maes
Bladzijdes: 334

vrijdag 25 augustus 2017

Een middag met bloemen

Afgelopen zaterdag heb ik een van de leukste dingen van de zomervakantie gedaan; samen met vriendin heb ik een workshop bloemschikken gevolgd.

Ik had geen idee wat ik ervan kon verwachten we hadden het van te voren zelfs nog even over de bloemstukjes met oase, zoals onze oma’s die vroeger maakten. We besloten het maar over ons te laten komen en gewoon te genieten.

Nou, dat laatste is absoluut gelukt.

Workshop
De workshop werd georganiseerd door Bloomon, een bedrijf dat bloemen bezorgd en waar je je op kunt abonneren. Elke week wordt er een nieuwe boeket samengesteld met een aantal unieke en bijzondere bloemen. Van elke bloem zit er één in het boeket en bij het samenstellen is ook gekeken naar bloemen en takken van verschillende hoogte.

Deze bloemen zijn dus echt anders dan de traditionele boeketten die de meesten van ons wel kennen, met twee of drie soorten bloemen en groen blad als opvulling.

Maar zo’n bijzonder boeket met al die ongelijke bloemen mooi in een vaas te krijgen is nog best een kunst.

De workshop om dat te leren werd geleid door Lucinda, een bloemstyliste, die ons de basis uitlegde hoe je van een bos ongelijke en unieke bloemen een prachtig geheel op de vaas maakt. Ze was hierbij zo enthousiast, dat het onmogelijk was hier niet door aangestoken te raken. 

Na de uitleg over verschillende soorten bloemen (vorm, kleur en sfeer), en uitleg over de opbouw in de vaas, en zien hoe Lucinda haar boeket opmaakte, mochten we zelf met onze eigen bloemen aan de slag.
Lucinda vd Ploeg, die de workshop gaf
Dit was lastiger dan het leek. Je probeert namelijk om een mooie verdeling van kleuren en vormen te maken, met de basisprincipes in gedachten, maar het eindresultaat mocht er zijn! (al zeg ik het zelf)
Lege vazen en een scherp mesje stonden al voor ons klaar
De bloemen waren voornamelijk in de kleurencombinatie rood/roze met blauw/paars en in het boeket zaten onder andere een uienbloem, gentiaan, ridderspoor, een dahlia, montbretia, een palmblad, een papaverbol en nog een heleboel andere mooie bloemen, grassen en takken. Beslist geen standaard bosje!
Beginnen met je eigen bos bloemen, spannend moment!
Het frappante was dat, ondanks het feit dat we allemaal dezelfde bos bloemen hadden, ieders vaas er anders uitzag, omdat iedereen andere combinaties had gemaakt en de bloemen er in een andere volgorde in had gezet.
Mijn eindresultaat
Het was heerlijk om dat uurtje met de bloemen in de weer te zijn, het was ontspannend en leuk en het resultaat was een prachtig boeket dat we mee naar huis mochten nemen.

Bloomon
Na afloop kregen we nog uitleg over de werking van Bloomon en wie wilde, kon zich abonneren op de service. Dit was echter totaal niet opdringerig of pusherig, de mogelijkheid was er, dat was alles. Dat deed ook heel prettig aan (ik heb dat wel eens anders meegemaakt).

Even in het kort de werkwijze van Bloomon.
Om de zeven weken wordt er een thema vastgesteld en aan de hand daarvan stelt de hoofdstylist elke week een nieuw boeket samen. De combinatie van bloemen ligt dus elke week vast, daar kun je als klant geen invloed op uitoefenen.

Er zijn drie formaten, small, medium en large. Wij werkten die middag met het formaat medium en ik kan vertellen dat dit meer dan groot genoeg was. Eigenlijk voor mijn kleine eettafel net een slag te groot. Ik heb me dan ook opgegeven voor het formaat small!
Thuis op de eettafel.
Formaat medium is hier net iets te groot, zoals je kunt zien. 
Je kunt zelf aangeven of je elke week een boeket wilt krijgen, om de week, elke drie weken, of wat voor jou maar uitkomt. Ook is het mogelijk dat je een pauze inlast oid als het even niet uitkomt.

De bloemen komen rechtstreeks bij de kweker vandaan en zijn daarom extra vers en staan (als het goed is) behoorlijk lang.

Het enige dat een beetje lastig kan zijn, is dat ze een vast bezorgmoment hebben op de donderdagavond tussen 18.00 en 22.00. In Amsterdam en een aantal andere grote steden zijn er ook andere momenten, maar voor de rest van Nederland zitten we aan de donderdag vast.

Superleuk is dat je bij elk boeket een kaartje krijgt met wat extra informatie over een paar bloemen, dat geeft net even wat extra.
Extra informatie bij het boeket
En nee, ik heb geen aandelen in Bloomon, ik ben alleen superenthousiast over de gevolgde workshop en de prachtige bloemen die ik nu in huis heb. En ik verheug me op het nieuwe boeket dat in september zal komen. 
Meer informatie over Bloomon is HIER te vinden. 

maandag 21 augustus 2017

A place called Winter, Patrick Gale

Harry Cane is een eenzaam jongetje. Zijn moeder overlijdt als zijn broertje Jack geboren wordt en hun vader doet de jongens zo snel mogelijk op een kostschool zodat hij verder weinig omkijken naar ze heeft. 

Harry groeit op als een verlegen, stotterende en sociaal onhandige jongen, maar gelukkig is daar zijn broer Jack, die alles is wat Harry niet is, sociaal, vrolijk en bij iedereen geliefd.

Jack gaat studeren voor veearts en Harry heeft voldoende geld om een gemakkelijk en routineus leventje te leiden, waarin niets bijzonders gebeurt. Hij maakt zijn wandelingetjes, bezoekt zijn club en gaat naar het badhuis en dineert weer op zijn club. En zo komt hij de dagen rustig door.

Zelfs als Harry trouwt (dankzij Jack, alleen was het Harry nooit gelukt) en er een dochter geboren wordt, is zijn leven nog altijd kabbelend en zonder grote schommelingen of passies.

Tot Harry verliefd wordt, een passie waar hij van schrikt maar waar hij ook niet los van kan komen. Een passie die alles op het spel zet wat hij in zijn leven heeft, want als het wordt ontdekt, kunnen zowel Harry als zijn geliefde in de gevangenis terecht komen.

Het is namelijk een paar jaar voor de Eerste Wereldoorlog en Harry is verliefd geworden op een andere man.

De affaire komt echter uit en Harry krijgt van zijn schoonfamilie het advies om alleen te vertrekken naar Canada. Tegen zijn vrouw wordt gezegd dat dit is omdat hij zijn fortuin kwijt is geraakt door slechte investeringen en dat hij naar Canada gaat om daar een boerderij op te zetten. Dit alles om een schandaal te voorkomen.

Harry vertrekt naar Canada en zal hier niet alleen de eenzaamheid moeten zien te overwinnen, maar ook de wildernis als hij een boerderij wil opbouwen op een plek waar nog bijna niets is.

Ik had nog nooit van Patrick Gale gehoord, tot ik een paar weken geleden een documentaire over hem zag. En op de een of andere manier werd ik hierdoor geraakt en wilde ik zijn boeken lezen. Een medewerkster van Waterstones in Amsterdam raadde me dit boek aan om mee te beginnen en ze had gelijk, A place called Winter is een bijzonder mooi boek.

Patrick Gale (1962)
Patrick Gale is een Engelse schrijver die al een flink aantal boeken op zijn naam heeft staan. Hij is geboren in 1962 en zijn vader was gevangenis directeur. De eerste jaren van zijn jeugd bracht Patrick Gale door op het eiland Wight. Hij heeft Engels gestudeerd en zijn eerste boeken werden al in 1986 gepubliceerd.

In zijn meest recente boek, A place called Winter, neemt Patrick Gale zijn eigen familiegeschiedenis als uitgangspunt. Zijn overgrootvader ging naar Canada en liet zijn familie achter in Engeland.

Maar zoals het een goede romanschrijver betaamt, is dit alleen het vertrekpunt voor het verhaal.

De opbouw van het verhaal is mooi gedaan. We beginnen met een hartbrekende scene in een gesticht, zodat we meteen weten dat er iets vreselijks is gebeurd. Kort daarna wordt Harry naar een therapeutisch centrum verplaatst en kan hij zijn verleden verwerken. Met lange flashbacks leren we Harry kennen en het leven dat hij heeft gehad.

In de wildernis van Canada is het leven hard en Harry moest hier vooral zichzelf weer opnieuw vinden, zonder enige steun van zijn familie. Maar ondanks alle moeilijkheden en al het verlies wat hij moet verwerken, blijft Harry op eigen rustige manier volhouden en doorgaan, omdat uiteindelijk het leven waard is geleefd te worden. 

Wat niet wil zeggen dat je soms niet in kunt storten door wanhoop of bezwijken onder de heftigheid van verdriet, maar als het goed is, is er ook vanuit de diepste put weer een weg omhoog.

Harry put moed uit de prachtige natuur om hem heen en de vriendschappen en zelfs liefde die hij ondervindt. En dat weegt uiteindelijk op tegen al het andere. A place called Winter is daarmee beslist geen sentimenteel of goedkoop verhaal, maar juist fijngevoelig en hoopvol.

De historische tijd is bijzonder goed getroffen en vooral de manier waarop homoseksualiteit werd gezien en ervaren, wordt geloofwaardig neergezet. Alle betrokkenen hebben reacties en gevoelens die passen binnen de tijd waarin het verhaal zich afspeelt, zo rond 1910.

Schrijver hebben soms de neiging om mensen in een historische tijd moderne gevoelens toe te dichten, maar over het algemeen is dat gewoon niet correct en zegt het meer over de schrijver dan over de tijd waarin het verhaal zich afspeelt. In dit geval is het echter uitstekend gedaan.

Als je liefde echter strafbaar is en je die nooit samen in het openbaar kunt uiten, wil dat nog niet zeggen dat er niets mogelijk is. Je moest in die tijd alleen een stuk subtieler, creatiever en voorzichtiger zijn. Gelukkig is er ook voor Harry hierin hoop en dat was mooi om te lezen.

Patrick Gale heeft met A place called Winter een subtiel en fijngevoelig boek afgeleverd over iemand die volledig op zichzelf werd teruggeworpen, maar die daar uiteindelijk sterker uitkwam, en zelfs geluk vond. 

Ik ben blij dat ik Patrick Gale hebt ontdekt, want ik heb een nieuwe favoriete schrijver aan mijn lijstje kunnen toevoegen.
Zal het iemand verbazen als ik zeg dat er al een heel rijtje van zijn andere boeken in de kast staat? Vast niet.

Uitgegeven in 2015
Geen Nederlandse vertaling beschikbaar

vrijdag 18 augustus 2017

Grigori R. (2014)

Grigori Raspoetin is een fascinerend figuur in de geschiedenis. Er gaan verschillende verhalen over hem de ronde, was hij een wonderdoener, een gebedsgenezer, een charlatan, een domme boer of een heilige?

Hij werd geboren zo rond 1870 in een klein dorpje in Siberië. Hij stond in zijn jeugd bekend als een dronkenlap en ruziezoeker, maar op een gegeven moment ging hij op weg om God te vinden. Hij liet zijn vrouw en kinderen achter en voegde zich bij de vele Russen die als pelgrims kloosters en heilige plekken bezochten. Langzamerhand begon zijn roem als genezer en ziener te groeien.

Tsaar Nicolaas II en zijn vrouw Alexandra hadden al eerder te maken gehad met verschillende heilige pelgrims en genezers. Eerst toen ze nog wanhopig probeerden om een zoontje te krijgen als troonopvolger, en daarna, toen het zoontje geboren was, om hem te helpen bij de erfelijke ziekte hemofilie waaraan hij leed.

Via via werd Raspoetin aan het hof geïntroduceerd en zijn invloed groeide snel. Niet alleen wist hij bij Alexei de pijn weg te nemen, hij wist ook Alexandra gerust te stellen. De tsaar en zijn vrouw begonnen zich steeds meer op Raspoetin te verlaten, ook als het om advies over staatszaken en politiek ging. 

De publieke opinie keerde zich mede hierdoor steeds meer tegen de tsaar en zijn regering en voor een aantal mensen was het genoeg. Raspoetin werd vermoord en nog geen twee jaar later was er een einde gekomen aan het leven van de tsarenfamilie met wie zijn lot zo nauw verbonden was geweest.

In Rusland is in 2014 de serie Grigori R. gemaakt, acht afleveringen van elk vijftig minuten over Raspoetin.

Het begint met Alexander Kerenski, de leider van de Voorlopige Regering die na het aftreden van de tsaar in maart 1917 de macht had gekregen, een onderzoek wil naar de misdaden van Raspoetin. Hij geeft deze opdracht aan inspecteur Swietten, die alle volmachten krijgt om de mensen te bespreken en de plekken te bezoeken die nodig zijn om alle informatie boven water te krijgen.
Andrei Smolyakov als Swietten
Swietten gaat naar het geboortedorp van Raspoetin, spreekt met diens vrouw en later met zijn dochter en de politieagenten die Raspoetin moesten volgen. Bovendien bezoekt hij de voormalige hofdame en vriendin van tsarina Alexandra, Anna Vyroebova, in de gevangenis en probeert het hele plaatje compleet te krijgen.

Swietten is een sceptische man, die niks op het eerste gezicht gelooft, maar langzamerhand stapelen de getuigenissen zich op in het voordeel van Raspoetin. Ja, hij was een onbehouwen boer, maar al het geld dat hij kreeg gaf hij weg en hij was oprecht in zijn genezingen.

De conclusie die Swietten bereikt is dan ook niet wat Kerenski had verwacht en zoals de politieke situatie nu is, moet misschien zelfs Swietten vrezen voor zijn leven.

Grigori R. is een geweldige serie, ongelofelijk spannend en interessant, historisch vrij behoorlijk correct (niet onbelangrijk) en ook nog zeer goed gespeeld. 

Vladimir Mashkov zet een onvergetelijke Raspoetin neer. Iemand die met een enkele blik een heleboel emoties kan overbrengen en door wie Raspoetin langzamerhand iemand wordt die je niet alleen begrijpt, maar van wie je kunt houden. Dit had ik zeker niet verwacht, maar ik heb bijvoorbeeld gehuild bij de scenes waarin hij vermoord werd. Het gebeurt niet vaak dat een serie of een film mijn mening over een gebeurtenis of persoon uit de geschiedenis bijstelt, maar dat is hier wel gebeurt. Voor mij is Rapoetin niet langer een charlatan uit op eigen gewin, maar een behoorlijk oprecht iemand die uiteindelijk verwikkelt raakte in gebeurtenissen waar hij niet meer uit kon komen. 
Vladimir Mashkov als Grigori Raspoetin
Geweldig is ook de werkelijk beeldschone Ekaterina Klimova die Anna Vyroebova speelt, die altijd in Raspoetin heeft geloofd en ook nu hij dood is en zij in de gevangenis zit, zijn nagedachtenis niet in de steek laat.
De werkelijke Anna was een stuk minder mooi en ook minder sympathiek naar ik begrijp, maar voor deze serie geeft dat niet. 
Ekaterina Klimova als Anna Vyroebova
Andrei Smolyakov speelt Swietten op een uiterst sympathieke manier. De man die observeert en alle mensen die hij spreekt vastlegt in een tekening, de man die probeert om menselijkheid en fatsoen te laten zegevieren en af en toe behoorlijk daadkrachtig uit de hoek kan komen, je zou bijna willen dat ook hij een daadwerkelijk historisch persoon is.

Verder kan ik nog zeggen dat de aankleding perfect is en de muziek prachtig, dat verhoogt echt de Russische sfeer.
Raspoetin en Vyroebova
Is er ook maar iets aan te merken op deze serie? Nee, volgens mij niet. Ik kan alleen maar zeggen dat ik het absoluut geweldig vond en dat ik eigenlijk geen superlatieven genoeg heb om te vertellen hoe goed deze serie is. Ik kan dus alleen maar iedereen aanraden om zelf te kijken. (en wat ben ik blij dat ik de DVD heb en ik elk moment opnieuw kan gaan kijken!)

maandag 14 augustus 2017

Voor wie de klok luidt, Ernest Hemingway

Het verhaal
Het verhaal van Voor wie de klok luidt is niet heel ingewikkeld. Het is een typische oorlogssituatie, bijna een die je herkent uit een oude oorlogsfilm waarin de held een bijna onmogelijke taak krijgt en de nodige moeilijkheden moet overwinnen om die taak tot een goed einde te brengen.

In dit geval is het de Amerikaanse vrijwilliger in de Spaanse burgeroorlog Robert Jordan die een brug moet opblazen als een bepaalde aanval van de Republikeinse kant gaat beginnen. Door het opblazen van de brug, zullen de tegenstanders niet in staat zijn hun manschappen naar de aanval te brengen en dus niet mee kunnen doen.

Robert Jordan wordt door de oude Anselmo de bergen in gebracht, naar de partizanen onder leiding van Pablo en Pilar. Hier ontmoet hij de mensen die hem zullen helpen met het aanbrengen van de dynamiet onder de zwaar bewaakte brug.

De nationalisten zitten niet stil en brengen al manschappen en materieel naar de andere kant van de bergen en leveren strijd met een andere partizanen groep. Ondertussen bemoeilijken de onderlinge verhoudingen in de groep, de onverwachte sneeuw en Robert Jordan’s liefde voor het getraumatiseerde meisje Maria de missie behoorlijk. Robert Jordan zal nog een aantal lastige keuzes moeten maken voor hij de brug kan opblazen.

Burgeroorlog
De Spaanse burgeroorlog begon in 1936, toen generaal Franco in opstand kwam tegen de linkse regering die in 1931 op democratische wijze aan de macht was gekomen nadat de koning afstand had gedaan van de troon.

De maatregelen van de regering, gericht tegen de grootgrondbezitters, de kerk en het leger, waren niet heel populair bij iedereen en daarom ontstond er een breuk in de Spaanse samenleving. Het leger kwam in opstand onder leiding van generaal Franco en een deel van de bevolking steunde de linkse gekozen regering (de Republikeinen), een ander deel steunde de rechtse opstandelingen (Nationalisten). 

De internationale gemeenschap hield zich doelbewust buiten deze strijd, maar enkele landen deden wel mee. Duitsland en Italië steunden in het geheim de rechtse troepen en de Sovjet Unie stuurde adviseurs en wapens naar de Republikeinen. Bovendien waren er duizenden vrijwilligers die naar Spanje trokken om te vechten tegen generaal Franco, zij vormden de Internationale brigades.

De Republikeinen zouden de oorlog verliezen en generaal Franco zou nog tot zijn dood in 1973 aan de macht zijn.

Ernest Hemingway was naar Spanje gekomen om deze burgeroorlog te verslaan. Hij vond het verschrikkelijk dat dit door hem zo geliefde land zo verscheurd werd en te maken kreeg met geweld van alle kanten.

Hij schreef deze roman die uitkwam in 1940, om de wereld op de oorlog te wijzen en duidelijk te maken hoe vreselijk vooral de burgerbevolking onder het geweld leed. Hemingway kiest hierin partij voor de gewone burgers, en laat duidelijk zien dat beide kanten in het conflict het lijden veroorzaken. 
Ernest Hemingway
Schrijfstijl
Voor wie de klok luidt is in veel opzichten een typische Hemingway. Zijn held, Robert Jordan is een man van weinig woorden, die onder moeilijke omstandigheden (de oorlog), het juiste wil doen (zijn missie tot een goed einde brengen). Hij is eerlijk in zijn gevoelens en speelt geen toneel.

De mensen die hij ontmoet zijn de eenvoudige Spanjaarden, boeren en plattelanders, die behoorlijk wat wijsheid hebben zoals de oude Anselmo. Duidelijk wordt ook dat er van beide kanten verschrikkelijke dingen gebeuren en dat er eigenlijk weinig verschil is tussen de Republikeinen en de Nationalisten. 

Robert vecht weliswaar aan de kant van de communisten, maar dat is meer omdat zij volgens hem de morele opperhand hebben en niet omdat hij zelf een overtuigde communist is. Hij volgt vooral het voorbeeld van zijn grootvader die ook in een strijd verwikkeld was en probeerde om het juiste te doen, ook in moeilijke omstandigheden.

Bij een Hemingway gaat het om de cadans van de zinnen, de herhalingen, de soberheid. In een boek van Hemingway vind je geen uitgebreide filosofische verhandelingen of breed uitgesponnen rechtvaardigingen vol abstracte en complexe ideeën. De mensen laten door hun daden zien uit welk hout ze gesneden zijn, pas daarop kun je ze beoordelen.

Het taalgebruik in het Engels is bijzonder, het schijnt namelijk dat de roman leest alsof sommige dialogen rechtstreeks uit het Spaans vertaald zijn, er worden woorden en zinsconstructies gebruikt die in het Engels niet heel gangbaar zijn, maar die daardoor wel authentiek aandoen. Ik heb de Nederlandse vertaling gelezen, ook een heel goede trouwens, daar valt niets op af te dingen, maar alleen die eigenaardigheid is niet meer terug te vinden.

Kritiek
Er is natuurlijk allerlei kritiek geweest op dit boek. De personages zouden te simpel zijn en vooral feministen vonden het karakter van Maria, het meisje op wie Robert Jordan verliefd wordt, van bordkarton. 

Nu moet ik eerlijk bekennen dat een romantische insteek een oorlogsroman over het algemeen niet beter maakt naar mijn idee en ik moest ook even zuchten toen Maria op de proppen kwam. De relatie tussen haar en Robert Jordan gaat heel snel en in de eerste instantie vond ik dat ongeloofwaardig. 

Dit wordt echter door henzelf ook besproken, maar daarbij wordt duidelijk dat de gewone omgangsvormen in een oorlogssituatie niet gelden. Als elk moment je laatste kan zijn, pak je wat je pakken kunt en geniet je van het ogenblik. Je maakt grootste toekomstplannen, hoewel je niet weet hoe ver je zult komen in die toekomst.

En als je daarbij bedenkt dat de verschillende mensen in de partizanengroep voor de verschillende kranten in Spanje staan, en Maria misschien wel Spanje zelf vertegenwoordigt, dan besef je dat de kritiek niet terecht is.

Voor wie de klok luidt is een prachtige roman, met recht een klassieker te noemen en opnieuw het bewijs dat Ernest Hemingway een groot schrijver was. De verwijzingen naar de zelfmoord van Robert Jordan's vader en de manier waarop Hemingway zelf is gestorven, maakt het extra triest. 

Originele titel: For whom the bell tolls (1940)
Deze Nederlandse uitgave 2016 door uitgeverij Atlas Contact
Nederlandse vertaling J. Van Dietsch
Bladzijdes: 573

zondag 13 augustus 2017

Boekentip op zondag (9)

Inspecteur Konrad Sejer heeft in zijn verhoorkamer een kleine vrouw zitten. Ragna Riegel kan door een ongeluk alleen maar fluisteren, verder is ze verlegen en weinig opzienbarend. Ragna zit in de verhoorkamer omdat ze een verschrikkelijke misdaad heeft begaan, en naarmate het verhoor vordert, begrijpen we hoe Ragna tot de verschrikkelijke daad is gekomen.

De Noorse schrijfster Karin Fossum heeft een aantal bijzonder goede literaire thrillers geschreven. Bij haar gaat het altijd om de psychologie van de mensen die ergens toe komen, wat zijn hun beweegredenen en onder welke omstandigheden kan iedereen een moordenaar worden?

Konrad Sejer is een fijne constante in haar boeken, sympathiek en begrijpend en iemand die daadwerkelijk probeert om tot de kern van mensen te komen.

De fluisteraar is opnieuw een bijzonder goed boek van Karin Fossum, waarin ik in ieder geval pas op het einde begon te begrijpen hoe het werkelijk zat en ik eerdere aanwijzingen opeens ook in een ander licht zag. (altijd fijn als dat gebeurt)
Aanrader voor iedereen die nog een goed boek voor de vakantie zoekt.

Noorse titel: Hviskeren (2016)
Nederlandse uitgave 2017 door uitgeverij Marmer
Nederlandse vertaling: Lucy Pijttersen
Bladzijdes: 362

vrijdag 11 augustus 2017

Vijf op vrijdag: Parijs

Vorige week was ik een paar dagen met vriendin M. in Parijs. We vonden het leuk om samen weer even weg te gaan, maar niet te ver en niet te lang. Parijs was perfect.
Steile trappen in Montmartre
De Seine blijft mooi

Pere Lachaise

Jardin du Luxembourg, een van de chiqueste en best onderhouden
parken waar ik ooit ben geweest

Als afsluiter op de laatste ochtend nog even langs
het Canal St. Martin


woensdag 9 augustus 2017

Tentoonstelling Steve McQueen in Parijs

Soms krijg je een onverwacht cadeautje als je op reis gaat, en vorige week kreeg ik er een toen ik een paar dagen in Parijs was. Ik zag namelijk affiches van een tentoonstelling over Steve McQueen, in een galerie die mooi in het centrum lag en dus goed te bereiken was.

Dit was te leuk om voorbij te laten gaan, dus de volgende dag hebben wij deze tentoonstelling bezocht.

De tentoonstelling is behoorlijk groot en er is veel te zien. Er wordt aandacht geschonken aan Steve McQueen als een man van stijl, de filmster en zijn passie voor racen met motors en auto's.

Er zijn prachtige foto's te zien, zowel uit zijn privéleven als uit de films. Veel hiervan kende ik wel, maar er zaten zeker ook minder bekende foto's tussen.

Er waren ook wat extra bijzondere zaken, zoals kleding, de voorpagina van een Franse krant waar de dood van Steve McQueen werd verteld, de auto die gebruikt werd in Bullit en zijn motor. (dat waren niet altijd de originelen, maar dit vond ik niet erg).

Tenslotte draaide er nog een heel interessante documentaire over zijn leven en films, die echt de moeite waard was.

Door deze diversiteit is de tentoonstelling echt een eerbetoon aan de King of Cool, en geweldig om te bezoeken. Een echte fan (zoals ik) geniet hier, maar ook voor iemand die niet bekend is met Steve McQueen (zoals vriendin M.) is er veel te genieten.


De tentoonstelling Steve McQueen, style, is nog tot 30 augustus te zien in de Galerie Joseph, Rue de Turenne 116 in Parijs. De toegangsprijs is 8 euro.

maandag 7 augustus 2017

Cécile en Elsa, strijdbare freules, Elisabeth Leijnse

Cécile en Elsa de Jong van Beek en Donk werden in 1866 en 1868 geboren, als kinderen van de vooruitstrevende aristocraat Jan de Jong van Beek en Donk en zijn vrouw Anna.

Ze groeiden op als eigengereide jongedames, die hun mening niet onder stoelen of banken staken. Zo waren ze vóór Wagner, tegen katholieken, tegen burgerlijke mensen, vóór de verheffing van de arbeiders en lichtelijk antisemitisch. 

De freules stoorden zich over het algemeen niet aan normale conventies. Van hun ouders hadden ze meegekregen dat ze aan hun adellijke afkomst verplicht waren zich in te zetten voor de minder bedeelden.

De beide zusjes waren in hun jeugd aan elkaar verknocht, verenigd in de liefde van een toegefelijke vader en de zorg voor een aan morfine verslaafde moeder. Ze zouden beiden terechtkomen in een huwelijk dat niet geconsumeerd werd. 

Cécile trouwde met de schatrijke burgerlijke zakenman Adriaan Goekoop, die zij Paul noemde omdat ze Adriaan een lelijke naam vond. Voor Cécile was Paul vooral patiënt en niet zozeer echtgenoot en hoewel hij zijn best deed om haar bij te houden, werd uiteindelijk een scheiding uitgesproken.

Elsa trouwde met de katholieke componist Alphons Diepenbrock en zou zichzelf jarenlang op het tweede plan zetten omdat haar man als componist en kunstenaar steun nodig had. Pas nadat Diepenbrock na negen jaar huwelijk verliefd werd op een jonge leerlinge, kreeg hij het ook voor elkaar om bij zijn vrouw twee dochters te verwekken.
Het gezin Diepenbrock
Cécile was ondertussen het boegbeeld van de nieuwe beweging voor vrouwenemancipatie in Nederland geworden. Ze wist haar organisatievermogen en niet te onderschatten overredingskracht hiervoor in te zetten. Zo was ze de drijvende kracht achter de tentoonstelling voor vrouwenarbeid en schreef de feministische roman Hilda van Suylenburg, die destijds veel indruk maakte.

Maar de verhouding tussen de twee zusters begon toch minder te worden. Cécile nam het Elsa kwalijk dat ze tijdens de scheiding de kant van Paul had gekozen en Elsa nam Cécile kwalijk dat ze zich overal mee bemoeide.

Na haar scheiding ging Cécile naar Frankrijk waar ze opnieuw trouwde met de Pools-Joodse chemicus Michel Frenkel. Cécile was altijd nogal uitgesproken geweest in haar opvattingen en nu werd ze steeds fanatieker in haar liefde voor Frankrijk. 

Cécile op latere leeftijd
Ze werd zelfs lid van de reactionaire groepering Action Française en tijdens de Eerste Wereldoorlog bekeert ze zich tot het katholicisme, omdat volgens haar alleen een sterke kerk Frankrijks beschaving kon beschermen. Dit was ook de reden dat ze steeds antisemitischer werd, net zoals haar echtgenoot (nota bene zelf Joods). Voor hen was het Jodendom een bedreiging van de eenheid van Frankrijk.

Elsa zou in 1920 ook katholiek worden, om haar echtgenoot dichterbij te komen. Lang had ze zich verzet en had ze vol minachting het katholicisme van haar man beschouwd. Met moeite was ze akkoord gegaan met de eis om de kinderen Rooms op te voeden. Maar in 1920 volgde ze in het voetspoor van haar zuster en bekeerde ze zich.

Maar voor Elsa was het meer een persoonlijke en niet zozeer en politieke keuze, haar bekering maakte de laatste maanden van haar huwelijk een stuk beter dan de jaren ervoor en zorgde ervoor dat ze het uiteindelijke verlies van Diepenbrock beter kon dragen.

En waar Cécile steeds radicaler werd, kreeg Elsa juist meer inzicht in de situatie voor de Joden in de jaren ’30, nadat een jonge Joods-Duitse vluchteling een tijdlang bij haar thuis woonde. Met schaamte herinnerde ze zich hoe gemakkelijk ze zich vroeger schamper had uitgelaten over Joden.

Elsa zou in 1939 sterven, tot het laatst een trouwe beschermster van de erfenis van de componist met wie ze al die jaren getrouwd was.

Cécile stierf in 1944, naar verluidt net op tijd om een proces wegens collaboratie te voorkomen.

Elisabeth Leijnse
Cécile en Elsa, strijdbare freules is een ontzettend boeiende biografie. Soms heb je dat een biografie halverwege inzakt en als er twee mensen besproken worden is soms de één een stuk interessanter dan de ander. Daar is hier geen sprake van. Elisabeth Leijnse is erin geslaagd om de beide zussen evenveel tijd een aandacht te geven en ze zo te beschrijven dat je aandacht geen moment verslapt.

Bovendien is het bijzonder goed en prettig geschreven. Geen rare, kromme zinnen, maar helder en compact, met precies genoeg details om het interessant te maken en te weinig omwegen om het langdradig te laten worden.

Niet alleen de levens van de twee zussen komt naar voren, maar ook heel mooi wordt de tijd waarin zij leefden duidelijk. Dit vloeit heel gemakkelijk en natuurlijk in het verhaal, zonder dat het onderbroken wordt door langdradige details.

De verhoudingen tussen de socialisten en de feministen worden interessant neergezet en duidelijk wordt waarom ze niet samenwerkten, hoewel beide groeperingen hetzelfde doel hadden.

De haat en nijd tussen de verschillende vrouwen in de vrouwenbeweging, de problemen met het opzetten van de Tentoonstelling voor vrouwenarbeid, de ontwikkelingen binnen Nederlandse muziekwereld  en de invloed die Cécile en Elsa uitoefenen op wat bijvoorbeeld het begin van de Vogelbescherming zou worden, komen allemaal aan bod.

Cécile en Elsa, strijdbare freules heeft in 2016 niet alleen de Libris geschiedenisprijs, maar ook de Biografieprijs gekregen en deze prijzen zijn naar mijn idee volkomen verdiend, dit is een van de beste biografieën die ik ooit heb gelezen.

De roman Het grote zwijgen van Erik Menkveld gaat ook over Diepenbrock, zijn vrouw Elsa en hun huwelijk en de verhoudingen die ze hadden. Een prachtige roman die je moeiteloos naar het begin van de 20e eeuw transporteert en de mensen tot leven brengt. Ik heb het boek in ieder geval ademloos uitgelezen, want het taalgebruik is ook schitterend. En ik vond het leuk om de interpretatie van een romanschrijver te lezen, toen ik de feiten en de historische achtergrond al goed kende.
Ook dit boek raad ik ten zeerste aan, een mooie aanvulling. 

Uitgegeven in 2015 door uitgeverij De Geus
Bladzijdes: 507

zondag 6 augustus 2017

Gedicht op zondag (8)

Ik drink op mijn verwoeste huis,
Op 't leven boos en grauw,
De eenzaamheid ons beider kruis,
en ik drink ook op jou, -
En op de mond die mij beloog,
De wereld koud en wreed,
En op het doodlijk kille oog,
Op God die ons vergeet.

De laatste toast, Anna Achmatova (1934)
Uit Werken (Russische bibliotheek)
in de vertaling van Margriet Berg en Marja Wiebes

vrijdag 4 augustus 2017

Casa Romana in Leiden

Heb je altijd al willen weten hoe de Romeinen leefden? Dan is nu je kans. In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is de tentoonstelling Casa Romana te zien, waarin we een kijkje nemen in een Romeins huis.

Niet het eerste de beste huis, maar een mooie villa. We komen 's ochtends binnen via de poort (eerst langs de hond) en zien het huisaltaar waar de Pater Familias elke ochtend de goden eert.

Vervolgens zien we de vrouw des huizes die zich klaarmaakt voor de dag, de kinderen die spelen en naar school moeten, de boekrollen in de bibliotheek, en gaan we via de eetkamer en de keuken naar de slaapkamer, waar de dag ten einde komt.

Op die manier krijgen we niet alleen een idee van de indeling van huizen in het oude Rome, maar ook hoe de Romeinen hun dag doorbrachten.

De tentoonstelling is ruim opgezet en heel leuk gedaan, de wandschilderingen en mozaïeken op de vloer geven nog een extra idee van een Romeins huis.
Romeinse sieraden
Zo mooi is het oude Romeinse glaswerk en de sieraden zou je zo nog kunnen dragen. Ik vind het altijd leuk om verhalen te bedenken bij dit soort voorwerpen en me te beseffen dat echte mensen deze voorwerpen hebben gemaakt, gekocht, gebruikt en gekoesterd.

Ik vond op de tentoonstelling vooral de combinatie van opgegraven voorwerpen uit de Romeinse tijd én de voorwerpen uit de 18e, 19e en 20e eeuw, die geënt waren op Romeinse kleding of voorwerpen, heel bijzonder en mooi.

Rome is altijd belangrijk gebleven, ook na de val van Rome. Maar nadat in de 18e eeuw de opgravingen in Pompei en Herculaneum begonnen en er steeds meer bekend werd over de culturele rijkdom van het oude Rome, zie je dat er in Europa steeds meer belangstelling kwam voor deze klassieke beschaving. Mensen wilden kleding dragen die leek op die van Romeinse beelden, bustes van bewonderde mensen op de schoorsteenmantel hebben staan of vazen met Romeinse taferelen in huis hebben.

Rome is meer dan 2000 jaar later nog altijd een bron van inspiratie en fascinatie en dat laat deze tentoonstelling ook heel mooi zien.

Casa Romana is nog tot 17 september 2017 te bewonderen in Leiden.

woensdag 2 augustus 2017

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...