maandag 31 augustus 2015

De laatste dag, Beppe Fenoglio

Voor soldaten is het moeilijk om terug te keren in het gewone burgerleven. Tegenwoordig krijgen soldaten hulp en counseling, maar in 1945 was hier geen sprake van.

Ettore is partizaan geweest, maar nu is de oorlog voorbij en is hij weer thuis. Hij kan niet meer wennen, alles ergert hem en alles is voldoende om hem in woede te laten uitbarsten, tegen zijn moeder, zijn vader of zijn vriendin. Werken onder een baas is onmogelijk en Ettore slijt zijn dagen dan ook met rondhangen.

Op een gegeven moment werkt hij samen met een paar andere ex-partizanen als dief, afperser en drugssmokkelaar en hier verdient hij behoorlijk mee.

Als zijn vriendin Vanda zwanger wordt, besluit Ettore het roer om te gooien. Hij wil met Vanda trouwen en kapt met de criminele groep. Hij heeft grootste plannen, maar helaas kan hij zijn lot, op zijn laatste dag, niet ontlopen.

Kwaliteit zit bij boeken beslist niet in het aantal bladzijdes, er zijn zoveel dunne boeken die veel meer indruk maken dan de dikste pil en De laatste dag van Beppe Fenoglio is daar een goed voorbeeld van.

In slechts 142 bladzijdes weet Beppe Fenoglio Ettore voor ons neer te zetten, een gekwelde man die het niet meer kan vinden. Iemand voor wie agressie de enige uitweg nog lijkt te zijn en die niet meer lijkt te passen in een normaal burgerbestaan. Zijn pogingen om er uiteindelijk iets van te maken, om een nieuwe weg in te slaan lijken even hoopvol, zijn droom van een eigen pompstation heeft zelfs de familie van Vanda wat ontvankelijker gemaakt, maar uiteindelijk zal hier niets van terechtkomen.

Het is ontzettend triest te bedenken dat er na de oorlog in alle landen waar deze zich heeft afgespeeld er honderden jonge mannen en vrouwen zullen zijn geweest die in het verzet hebben gezeten en hebben gevochten en die hun ervaringen nooit goed hebben kunnen verwerken.

Beppe Fenoglio wist waarover hij sprak, tijdens de oorlog moest hij zelf in dienst en in 1943 vocht hij aan de kant van de partizanen. Na de oorlog schreef hij in zijn vrije tijd verschillende novelles en korte verhalen en een paar romans. De laatste dag is niet erg bekend en is pas na zijn dood uitgegeven. In de jaren ’50 was de wereld nog niet klaar voor verhalen over partizanen die het niet konden redden in de maatschappij na de oorlog die vooral wilde opbouwen.

Fenoglio schrijft in een sobere en beeldende stijl, die in zijn tijd ongeëvenaard was en de voorbode was voor hedendaagse Italiaanse literatuur, maar die bijvoorbeeld ook aan Hemingway doet denken. Het is beknopt en to the point en hij slaagt erin in een paar zinnen een situatie of een relatie duidelijk te maken.

De laatste dag is een zeer bijzonder boek waardoor ik meer van deze schrijver wilde lezen en dat natuurlijk ook meteen heb gedaan. Een volgend boek (Een privékwestie) van Beppe Fenoglio wordt dan ook volgende week besproken. 

Oorspronkelijke Italiaanse titel: La paga del sabato
Uitgegeven in 1969
Nederlandse uitgave 2015 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Manon Smits
Bladzijde: 142

zondag 30 augustus 2015

Citaat: Marilyn Monroe

Ik probeer mezelf te vinden. Dat is nog niet altijd gemakkelijk.
Marilyn Monroe (Amerikaanse filmster en actrice 1926-1962)

zaterdag 29 augustus 2015

Mercato centrale

Een van de stalletjes op de Mercato Centrale (centrale markt) van Florence. Wat een aanbod.

donderdag 27 augustus 2015

Icon, the life, times and films of Marilyn Monroe, Gary Vitacco-Robles

Over Marilyn Monroe zijn meer dan 600 boeken verschenen. Biografieën in alle soorten en maten, van verzonnen en schandaleus tot uitstekend en goed onderzocht. 

Je kunt je dus afvragen of het mogelijk is om hier nog iets nieuws aan toe te voegen. Je kunt je helemaal afvragen of het mogelijk is om een biografie uit te brengen van meer dan 1200 pagina’s.
Het antwoord is een volmondig ‘ja’.

Gary Vitacco Robles heeft een biografie in twee delen uitgebracht, deel I gaat over de jaren 1926-1955 en bevat 584 bladzijdes, deel twee gaat over de laatste jaren 1956-1962 en heeft 678 badzijdes. Hier zijn noten, bronnen, register en de synopsis van haar films niet in meegerekend.

Icon, the life, times and films of Marilyn Monroe is wat mij betreft de definitieve biografie over haar, hier valt niets meer aan toe te voegen. 

Het lijkt alsof Gary Vitacco Robles gebruik heeft gemaakt van bijna alle bronnen die er over Marilyn Monroe zijn, en hij kan dan ook heel goed aangeven waarom sommige biografen een verkeerde voorstelling van zaken gaven; ze hadden maar een deel van de bronnen of gebruikten niet alle informatie.

Waarom is deze biografie zo goed? Het knappe is ten eerste dat Icon daadwerkelijk nieuwe informatie geeft, juist omdat het zo gedetailleerd is.

Ten tweede is het een bijzonder evenwichtige en neutrale biografie. Weliswaar met duidelijke sympathie voor Marilyn, wat logisch is, want je kunt geen 1200 pagina’s over iemand volschrijven zonder dat je iemand aardig vindt, maar het verheft haar ook niet tot heilige.

Tegelijkertijd is er geen nadruk op sensatie en schandaal en worden heel wat mythes, zoals de zogenaamde affaires met de Kennedy’s, of de complotten rond haar dood, keurig doorgeprikt.

Haar moeilijke jeugd, haar toewijding aan haar werk, haar drie huwelijken, haar verhoudingen met mannen zoals bijvoorbeeld Yves Montand en Frank Sinatra, haar verregaande onzekerheid en haar wens om serieus genomen te worden als actrice zijn bekend. Maar toch weet Icon ook hierover nieuwe informatie te geven met details die Marilyn Monroe steeds completer maken en haar duidelijker naar voren laten komen. 

Een paar zaken zijn me heel goed bijgebleven uit dit boek. Marilyn Monroe was een intelligente vrouw die zeer hard werkte om in haar vak zo goed mogelijk te worden. Er was bijna niemand in Hollywood die harder werkte dan zij. En daarbij bleef ze een van de aardigste mensen in Hollywood. Ze bleef oude vrienden trouw, toonde altijd belangstelling en was voor haar fans allerliefst.
Ze was oprecht een goed mens.

Het boek eindigt niet bij haar tragische dood, maar vertelt ook nog wat er daarna gebeurd is met Marilyns erfenis, haar nagedachtenis en de mensen die haar gekend hebben.

Icon bestaat uit twee prachtige boeken (ik heb de hardbacks) en het bijzondere is dat er geen enkele foto in staat. Alleen de twee foto’s op de voorkant geven een beeld van Marilyn zoals we dat kennen, de rest wordt gedaan met woorden. Woorden die recht doen aan deze heel bijzondere vrouw die de wereld te snel heeft moeten missen.
Een schitterende biografie. 

Uitgegeven in 2014
Nog niet in het Nederlands vertaald

woensdag 26 augustus 2015

Inspirerende kunst: Franciscus en de Engel

In het Palazzo Barberini in Rome hangen een aantal prachtige schilderijen. Ik houd van Carevaggio en in een zaal hingen een aantal van zijn schilderijen bij elkaar. Ernaast hing een schilderij van iemand die veel heeft opgepikt van de invloed van Carevaggio; Orazio Gentileschi (1563-1639).

Toen ik het schilderij van Sint Franciscus met de engel zag, raakte ik diep ontroerd, zozeer dat ik met tranen in mijn ogen voor dit schilderij stond. Op de een of andere manier raakte dit schilderij me enorm.

Gentileschi heeft Franciscus afgebeeld als een vermoeid man, met gerafelde manchetten en een niet al te schone pij. Zijn gezicht laat zien dat hij óp is, moe, uitgeput. Hij heeft de steun van de Engel hard nodig. De Engel omvat Franciscus teder, houdt hem omhoog omdat Franciscus anders op de grond zou liggen.

Ik vind vooral het gezicht ontzettend mooi gedaan, ik had echt het gevoel dat ik Franciscus begreep, dat ik snapte waar hij mee te maken had en welke moeilijkheden hij had. Ik kon alleen maar hopen dat de Engel daadwerkelijk is gekomen voor Franciscus.
Dit werk stamt uit 1611. Er is nog een eerdere versie met dit onderwerp en dat hangt in het Prado. 

maandag 24 augustus 2015

De nieuwe achternaam, Elena Ferrante

Vriendschappen onderhouden kan soms bijzonder lastig zijn, zeker als de omstandigheden voor twee vriendinnen uit elkaar lopen. 

Je krijgt dan te maken met jaloezie, schuldgevoelens, elkaar nodig hebben en elkaar wegduwen en deze gevoelens maken allemaal deel uit van de ingewikkelde vriendschap tussen Lila en Elena.

De nieuwe achternaam gaat naadloos verder waar De geniale vriendin ophield en binnen een paar pagina’s weet je weer wie iedereen is.

De geniale Lila is nu getrouwd met Stefano, maar de ontsnapping die ze graag wilde krijgt ze niet. Lila hoopte door te trouwen haar leven te veranderen, weg te kunnen uit haar jeugd waarin al haar ambities en mogelijkheden in de kiem werden gesmoord.

Waar echter de verloofde Stefano nog alles deed om Lila te plezieren, is de echtgenoot Stefano niet langer van plan dit te doen. Lila is zijn echtgenote en zij heeft zich te houden aan de regels die voor echtgenotes gelden. Zij is niet langer Lila, maar mevrouw Carracci en met die nieuwe achternaam komen nieuwe verplichtingen. 

Het huwelijk is vanaf het begin af aan verdoemd en Lila probeert alles om te ontspannen uit de kooi die haar gewelddadige huwelijk is, maar met weinig resultaat.

Elena worstelt ondertussen met haar eigen problemen. Ze studeert aan het gymnasium, maar voelt zich altijd een fraudeur. Ze is intelligent, maar niet met zo’n verbluffend soepele geest als Lila. Het spreken van Italiaans in plaats van het dialect gaat haar niet altijd gemakkelijk af en hoewel Elena leert om mee te doen met gesprekken over politiek en de situatie in de wereld, weet ze zelf wel dat ze niet genoeg algemene ontwikkeling heeft om dit echt goed te begrijpen.

Haar studie plaatst haar apart van de rest van de wijk en haar familie, haar ouders vragen haar bijvoorbeeld nooit naar wat ze doet. Niet omdat ze dat niet willen weten, maar omdat ze bang zijn dat ze het antwoord niet zullen begrijpen.

Gedetailleerd  wordt de complexe psychologie van de vriendschap tussen Lila en Elena beschreven en dit is bijzonder mooi gedaan.   

Het is Lila die Elena helpt om haar eindexamen met goede cijfers te halen, maar tegelijkertijd is ze jaloers op haar en laat ze aan alle kanten merken dat zij nu een getrouwde vrouw is en daarom dingen weet die Elena niet weet.

Elena voelt zich minderwaardig aan Lila en voelt zich schuldig over de mogelijkheden die zij nu heeft en die Lila nooit meer zal hebben, maar tegelijkertijd neemt ze Lila ook veel kwalijk, bijvoorbeeld dat Lila de aandacht krijgt van Nino Sarratore, terwijl Elena al jarenlang verliefd op hem is.

Elena vertelt het verhaal jaren later en zij kan de gebeurtenissen waar zij niet zelf bij was invullen doordat zij van Lila een aantal schriften heeft gekregen waarin Lila heeft opgeschreven wat ze heeft meegemaakt. Dit zorgt ervoor dat Elena gebeurtenissen van toen kan duiden, er kanttekeningen bij kan plaatsen en vooruit kan wijzen. Dit geeft een extra dimensie aan het verhaal, en het werkt erg goed.

De nieuwe achternaam was het wachten meer dan waard en ik ben erg blij dat de twee volgende delen van de Napolitaanse romans, Wie vlucht en wie blijft en Het verloren kind vanaf 2016 in Nederland zullen worden uitgegeven.

Originele Italiaanse titel: Storia del nuovo cognome
Uitgegeven in 2012
Nederlandse uitgave 2015 door uitgeverij Wereldbibliotheek
Nederlandse vertaling: Marieke van Laake
Bladzijdes: 473

zondag 23 augustus 2015

Citaat: Cicero

Het leven van de doden is in de herinnering van de levenden.
Marcus Tullius Cicero (Romeins staatsman, schrijver en filosoof 106 v Chr.-43 v Chr.)

donderdag 20 augustus 2015

Het Rome van Cicero, Anthony Everitt

Cicero werd vroeger gelezen op scholen en bewonderd door staatsmannen en vorsten door de eeuwen heen. Tegenwoordig is zijn invloed een beetje minder geworden, de meesten van ons zullen niet zo snel weten wie Cicero was.

Marcus Tullius Cicero kwam uit een redelijk welgestelde familie van buiten Rome. Dit plaatste hem op een achterstand, Cicero had geen reeks voorouders die zijn reputatie maakten, hij moest zijn eigen reputatie maken.

Zijn vader stuurde hem naar Rome, waar de jonge Cicero zijn opleiding kreeg. Hij maakte hier ook kennis met Atticus die zijn beste vriend werd en Julius Caesar, die zijn grootste politieke tegenstander zou worden.

Cicero was een goede redenaar en vestigde al snel een reputatie als advocaat. De politiek was de volgende stap en Cicero werd uiteindelijk consul, de hoogste functie in de Republiek.

Constant moest er gelaveerd worden tussen de verschillende facties in de Romeinse republiek, waarbij Cicero niet één kant koos, maar altijd probeerde om het beste voor Rome te bereiken.

Hoewel hij Caesar persoonlijk graag mocht, stonden ze politiek gezien tegenover elkaar en hebben ze vaak de degens gekruist. Aan Marcus Antonius had Cicero echt een hekel en dat heeft Antonius hem betaald gezet, Cicero kwam door zijn toedoen op de dodenlijst te staan, die werd opgesteld na de moord op Julius Caesar en is door de aanhangers van Antonius vermoord. 

Cicero was aan de ene kant iemand die constant zijn eigen lof zong, maar als hij het zelf niet deed, was er niemand die zijn reputatie voor hem vestigde, hij moest het zelf doen. In brieven naar Atticus steekt hij de draak met zijn gewoonte zichzelf zo in de hoogte te steken.

Cicero stond ook bekend als een oprecht vriendelijke man, die niet wraakzuchtig was en snel kon vergeven. Zijn neiging om ongepaste grappen te maken, bracht hem echter nog wel eens in moeilijkheden.
Hij is er wel eens van beschuldigd dat hij met alle winden mee waaide en nooit stelling nam, maar als je goed naar hem kijkt, nam hij altijd stelling voor Rome. En daarin is hij te bewonderen.

Anthony Everitt heeft het oude Rome weten te herscheppen, gezien door de ogen van de Romeinen van toen. Waar mogelijk laat hij Cicero zelf aan het woord, door de brieven en geschriften die hij heeft achtergelaten. 

De intriges, de politieke machinaties en de vele wisselende bondgenootschappen maken de geschiedenis van Rome niet altijd doorzichtig, maar Everitt is erin geslaagd om er een zeer begrijpelijk en leesbaar geheel van te maken. Zowel Cicero, als zijn tijdgenoten, als de grote stad Rome en de Republiek komen uit de schaduwen van de geschiedenis naar voren in dit bijzonder interessante boek.

Het heeft zelfs mijn mening over Cicero bij kunnen stellen, in gunstige zin. En ik vind het altijd knap als een boek in staat is om mijn mening te veranderen, of me een nieuw gezichtspunt kan geven.

Oorspronkelijke titel: Cicero. The life and times of Rome’s greatest politician
Uitgegeven in 2001
Nederlandse uitgave: 2003 door uitgeverij Ambo/Anthos
Nederlandse vertaling: Emile Salomons
Bladzijdes: 401

woensdag 19 augustus 2015

Wat heb ik gelezen deze zomervakantie?

Puur toeval dat Silvia er ook op staat,
vlak daarop had ze er alweer genoeg van en
sprong ze van de bank.
Al dat gedoe met die boeken...
In de afgelopen zomervakantie heb ik, ondanks een vreemde leesdip in de tweede week, toch aardig wat weggelezen.
Tijdens die leesdip heb ik me vermaakt met Agatha Christie en Cissy van Marxveldt, dus ik las wel, alleen geen boeken waar ik heel veel concentratie bij nodig had.

In de overige weken heb ik toch ook nog wat goede non-fictie kunnen lezen, heb ik een aantal heerlijke klassiekers herlezen (Rebecca blijft gewoon heel mooi), een paar goede thrillers, Stephen King en nog een aantal mooie romans.

Sommige boeken zijn al besproken en dan staat de link naar de bespreking erbij, andere worden nog besproken, hoewel lang niet allemaal.

En dan hier de lijst van wat ik gelezen heb:

Herlezen klassiekers
Een zomerzotheid, Cissy van Marxveldt
Waterschapsheuvel, Richard Adams (hier)
Rebecca, Daphne duMaurier (hier)
Boeken van Aardzee, Ursula leGuin
Het meisje met de blauwe hoed, Johan Fabricius (volgt nog)


Mooie romans
Het verslag van Brodek, Philippe Claudel (hier)
Meneer Mac en ik, Esther Freud (hier)
De eilanders, Susan Fletcher (volgt nog)
Flora, Gail Godwin
De laatste dag, Beppe Fenoglio (volgt nog) 
De aardappels en de staat, Oleg Pavlov (volgt nog)


Non-fictie
Metronome, Lorànt Deutsch (hier)
Het Rome van Cicero, Anthony Everitt (volgt nog)
Caravaggio, Andrew Graham-Dixon (hier)


Thrillers en andere spanning
Een circus van schimmen, R.J. Ellory (hier)
The Axman’s jazz, Ray Celestine (hier)
Mystic River, Dennis Lehane
Satanskinderen, Stephen King
Bezeten stad, Stephen King


Leesdipboeken (voornamelijk de 2e week)
Marijke, Cissy van Marxveldt
Marijkes toekomst, Cissy van Marxveldt
Marijkes bestemming, Cissy van Marxveldt
Puck van Holten, Cissy van Marxveldt
De enige weg, Cissy van Marxveldt
Rekel, Cissy van Marxveldt
De Kingfordschool, Cissy van Marxveldt
Caroussel, Cissy van Marxveldt
Op eigen benen, Cissy van Marxveldt
Olifanten vergeten niet, Agatha Christie
De spiegel barstte, Agatha Christie
Het Listerdale-mysterie, Agatha Christie
De werken van Hercules, Agatha Christie
De laagte, Agatha Christie

maandag 17 augustus 2015

The Axman's Jazz, Ray Celestin

Corrado (l) en het boek
Jazz is hoorbaar in alle straten en bij alle gelegenheden, de whisky vloeit rijkelijk en de inwoners van New Orleans doen waar ze goed in zijn; de regels ontduiken en hun eigen gang gaan.

New Orleans is Amerikaanse stad, die niet heel Amerikaans is. 

Franse en Spaanse invloeden zijn nog altijd merkbaar en vormen met de gebruiken die de voormalige slaven uit Afrika hebben meegenomen, een bedwelmende mix.

In 1919 leeft de stad echter in angst. Een moordenaar slaat Italiaanse echtparen dood met een bijl en laat een tarotkaart achter. Is de moordenaar een Italiaan die nog een appeltje met zijn landgenoten te schillen heeft? De blanken in de stad denken dat het een neger is die het op hen heeft voorzien, de zwarten in de stad denken dat de moordenaar een gekke Cajun is.

De spanningen lopen hoog op, nu veteranen van het front in Europa terugkeren, immigranten proberen een plek te vinden en maatregelen worden genomen om de drooglegging erdoor te krijgen.

Drie mensen proberen erachter te komen wie de Axman is en via deze drie lijnen krijg je uiteindelijk het verhaal compleet

Politie inspecteur Michael Talbot, de meest gehate man van het politiecorps sinds hij een van zijn maten heeft aangegeven voor corruptie, heeft de leiding over het officiële onderzoek. Iedereen wacht tot hij onderuit gaat, terwijl de commissaris dreigt om Michaels persoonlijke geheim te openbaren als er niet snel resultaten komen.

Oud inspecteur Luca d’Andrea was de agent die door Michael Talbot was aangegeven, en hij heeft zeven jaar in de Angola-gevangenis doorgebracht. Zijn voormalige maffiabaas neemt hem nu in dienst om de Axman te onderzoeken. De moorden zorgen er namelijk voor dat de maffia er slecht op staat omdat ze niet in staat is haar mensen te beschermen.

Ida Davis is secretaresse op het Pinkerton bureau, maar hoopt op een kans om echt veldwerk te doen. Samen met haar vriend, de Jazzmuzikant Louis Armstrong, gaat ze achter aanwijzingen aan, om zo de zaak te kunnen oplossen.

The Axman’s jazz is het debuut van Ray Celestin en het is een uitstekend debuut. Het boek is gebaseerd op ware gebeurtenissen en historische personen, zoals Louis Armstrong, spelen ook een rol. Dit vind ik altijd erg leuk, zeker als het goed gedaan is en in dit geval is het bijzonder goed gedaan.

The Axman’s Jazz is mooi opgebouwd en geeft bovendien een uitstekend tijdsbeeld van deze bijzondere stad. De verhoudingen tussen blank en zwart en tussen de verschillende groepen immigranten, jazz, hoeren, journalisten die hun eigen spel spelen, drooglegging, de Eerste Wereldoorlog en de invloed van de maffia op het bestuur worden tussen een spannende zaak gevlochten en maken er boek van dat je niet neer kunt leggen.
Absolute aanrader.

Uitgegeven in 2014
Nog geen Nederlandse vertaling 

zondag 16 augustus 2015

Citaat Socrates

Pas op voor de armoede van een druk leven.
Socrates (Grieks filosoof, 469 v Chr.-399 c Chr.)

vrijdag 14 augustus 2015

Vijf op vrijdag, 5x Rome, deel II

Hier nog een aantal mooie foto's van Rome.
Hagedisje op het Forum Romanum

Palazzo Barberini

Detail van een beeld van Johannes de Doper

Het 'Engelse' kerkhof

Zomaar op een hoek

donderdag 13 augustus 2015

Metronome, Lorànt Deutsch

Het Parijse metronetwerk is geweldig, en nog mooier zijn de namen van de stations. Vele kan ik herleiden, zoals veldslagen die Frankrijk heeft gevoerd die worden herdacht met stations als Sebastopol of Bir Hakeim en belangrijke mensen zoals Clemenceau of Rooseveld hebben ook een station.

Maar hoe zit het met stations als Louvre-Rivoli, Place d’Italie, Châtelet-les Halles en nog vele andere prachtige namen, waar we niet zo snel van weten wat er achter ligt?

Als je wel wilt weten waar de naam vandaan komt, wat er vroeger heeft gestaan en wat er is gebeurd, dan is Metronome het boek dat je moet lezen.

Aan de hand van twintig metrostations neemt Lorànt Deutsch ons mee in de 20 eeuwen geschiedenis van Frankrijk in het algemeen en Parijs in het bijzonder.

Het begon als een kleine Gallische nederzetting bij de Seine, dat uitgroeide tot een belangrijke centrum op een eilandje in de rivier, met mooie huizen aan de rechteroever en boomgaarden en kloosters op de linkeroever.

Langzaam werd Parijs de hoofdstad van het rijk en zag koningen komen en gaan. Merovingen, Karolingen, Capet, Valois, Bourbon, alles is langs geweest. Atilla de Hun heeft de stad nog bijna belegerd, er liggen Gallische strijders op de plek waar nu de Eiffeltoren staat, en verder heb je heiligen, tempeliers, martelaren en revolutionairen, moordpartijen en verraad, universiteiten, jaarmarkten, belegeringen en brand; alles heeft de stad gezien en meegemaakt. 
Metrostation Stalingrad, in Parijs
Deutsch vertelt niet alleen de geschiedenis in grote lijnen met smakelijke details en aanstekelijke humor, hij vertelt ook hoe Parijs er toen uitzag en bijna nog leuker: wat daar nu nog van over is. Eigenlijk is Metronome een boek dat je mee moet nemen als je naar Parijs gaat, zodat je zelf kunt kijken welke restanten er nog te vinden zijn van 20 eeuwen geschiedenis.

Originele Franse titel: Metronome, L’histoire de France au rythme du métro Parisien
Uitgegeven in 2009
Nederlandse uitgave 2011 door uitgeverij Thomas Rap
Nederlandse vertaling: Martine Woudt
Bladzijdes: 395

woensdag 12 augustus 2015

Museo Centrale Montemartini

Sommige Romeinse musea zijn wereldberoemd en vaak is dit te merken aan de vele toeristen die hier rondlopen. Als je prachtige dingen wil zien en klassieke beelden, maar niet uren in de rij wil staan, dan is het een goed idee om een van de minder bekende musea in Rome te bezoeken.

De Centrale Montemartini was een elektriciteitscentrale die in 1912 is geopend. Dit was de eerste grote gemeentelijke elektriciteitscentrale die de elektriciteit voor Rome zou verzorgen. Ingenieur Giovanni Montemartini gaf zijn naam aan de centrale.

De centrale werd aan de rivier gebouwd, zodat er altijd water voor handen zou zijn. Grote machines van de firma Tossi zorgden ervoor dat er steeds meer elektriciteit geproduceerd kon worden, maar in de jaren '60 was het voorbij voor deze centrale, hij werd gesloten.

Het idee was dat het een museum zou worden en in 1997 werd een deel van de collectie van de Capitolijnse musea naar de Centrale Montemartini overgebracht.


De extra bonus van dit museum is echter dat de klassieke beelden staan tegen de achtergrond van de grote diesels en turbines. De combinatie van Industrieel en Klassiek is wat mij betreft prachtig.

Erg bekend is dit museum niet, en dat is jammer, maar het zorgt er ook voor dat je in alle rust kunt rondkijken. Mocht je in Rome zijn, dan raad ik je echt aan om dit vergeten museum een bezoek te brengen, want dat is de moeite meer dan waard.
De oude machines zijn ook kunstwerken
Vanaf de metrohalte Piramide is het een minuut of twintig lopen langs de Via Ostiense.
Meer informatie is HIER te vinden.

maandag 10 augustus 2015

Meneer Mac en ik, Esther Freud

Thomas Maggs is de zoon van de kroegbaas in een klein dorpje aan de kust van Suffolk. Het is een klein dorp, waar weinig gebeurt. De mannen gaan naar zee om te vissen, elk jaar komen de meiden uit Schotland om de haring te kaken en pensiongasten zijn een welkome aanvulling op het inkomen van de dorpelingen.

Thomas zou graag naar zee gaan, maar zijn ouders zien dit absoluut niet zitten en zijn scheve voet helpt hem ook niet echt om de wereld te ontdekken. Thomas probeert daarom om zijn fantasie uit te leven in tekeningen, maar echt veel aanmoediging krijgt hij niet.

Een van de seizoensgasten vertrekt niet als de oorlog uitbreekt. Meneer Mac en zijn vrouw blijven in het dorp. Thomas raakt een beetje bevriend met meneer Mac en krijgt bijvoorbeeld van hem een echt schetsboek en een verfdoos om hem te helpen met zijn tekeningen.

Naarmate Thomas meer van meneer Mac te weten komt, en hun vriendschap groeit, groeit ook het wantrouwen dat de rest van het dorp heeft tegen deze man. Wie is hij, die rare kerel die beweert een kunstenaar te zijn, waarom loopt hij constant met een verrekijker langs de kust en dat ook nog bij nacht en ontij? Zou dit soms een Duitse spion kunnen zijn?

De architect, ontwerper en kunstenaar Charles Rennie Macintosh had in zijn eigen land niet zo heel veel aanhang. Tegenwoordig wordt zijn werk geprezen en zien we de schoonheid in zijn gebouwen, tekeningen en meubels, maar in het begin van de 20e eeuw was er weinig waardering voor hem. 

Gedesillusioneerd was Macintosh vertrokken uit Glasgow en samen met zijn vrouw woonde hij in een klein dorpje in Suffolk. Onder andere omdat hij Duitse tijdschriften in huis had, werd hij in 1915 gearresteerd op verdenking van spionage. Dit liep met een sisser af, maar het gaf Macintosh wel een nieuwe knauw. Hij en zijn vrouw vertrokken na de oorlog naar het vasteland en bijna tot zijn dood in 1928 hebben ze hier gewoond.

Meneer Mac en ik is een prachtig verhaal over een vriendschap die tussen twee mensen kan ontstaan, tegen de interessante achtergrond van de eerste maanden van de Eerste Wereldoorlog en de invloed daarvan op de gewone bevolking die thuis bleef. 

De soldaten gaan naar het front, en waar de eerste ploegen nog feestelijk worden uitgezwaaid, kunnen de mensen dat op een gegeven moment niet meer opbrengen.
Er is altijd de angst voor een Duitse invasie en er komen allerlei regels om de oorlog voor iedereen in goede banen te leiden, die het leven niet echt gemakkelijker maken.

Esther Freud weet deze achtergrond en de gebeurtenissen te schetsen zonder een lang vervelend verhaal ervan te maken met allerlei details en uitleg. Zo worden bijvoorbeeld ook de details van het leven van Charles Rennie Macintosh in brieven gegeven, zodat het geheel van het verhaal vloeit en geen moment onderbroken wordt.

Op de voorgrond staat Thomas die opgroeit en niet altijd weet wat hij van bepaalde situaties moet denken, en ook twijfelt aan wat hij meemaakt. Dit gezichtspunt is bijzonder treffend gedaan.

Ik had nog nooit eerder iets van Esther Freud gelezen, maar ik vond Meneer Mac en ik een bijzonder mooi boek en een fijne eerste kennismaking.  

Originele titel: Mr. Mac and Me
Uitgegeven in 2014
Nederlandse uitgave 2015 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Ineke Lenting
Bladzijdes: 317

zondag 9 augustus 2015

Citaat: Julius Caesar

Wat we wensen, geloven we maar al te graag, en als we zelf iets denken, beelden we ons in dat anderen hetzelfde denken.

Julius Caesar (Romeins staatsman en generaal 100 v Chr.- 44 v Chr.)

vrijdag 7 augustus 2015

Vijf op vrijdag: 5x Rome, deel I

Ik had weer het geluk een paar dagen in Rome te mogen vertoeven, de mooiste stad ter wereld. Hier een paar foto's om dit een beetje te kunnen delen en ik heb geprobeerd niet de meest geijkte foto's te maken, maar te kijken naar bijzondere details of niet zo heel bekende zaken. En als het wel iets bekends is, heb ik geprobeerd er een mooie foto van te maken.

Geniet van deze impressies van de eeuwige stad.
Forum Romanum

Ergens bij een huis




Forum Romanum

donderdag 6 augustus 2015

The secret life of bees, Sue Monk Kidd

Enkele jaren geleden is dit boek uitgekomen en het was toen meteen een groot succes en in 2008 is het zelfs verfilmd. Ik ben wel vaker een beetje laat met dit soort dingen en heb het boek pas een paar weken geleden ontdekt.
Hoe vreemd het ook klinkt, ik ging grotendeels af op de titel (ik houd van bijen) en het feit dat het zich in South-Carolina afspeelt (ik houd van verhalen die zich in het Zuiden van de VS afspelen).

Lily Owens is 14 en een gemiddeld kind. Ze is niet heel mooi of heel populair. Ze is wel een intelligent meisje dat graag schrijfster zou willen worden. Ze leeft echter met een vreselijk geheim, zij is waarschijnlijk schuldig aan de dood van haar moeder. Haar vader, T-Ray, laat zich aan zijn dochter weinig gelegen liggen en mishandelt haar regelmatig. 

Op een dag is de maat vol en Lily loopt van huis weg, samen met haar zwarte verzorgster Rosaleen. Het enige dat ze heeft is een afbeelding die van haar moeder is geweest van een zwarte Maria en de plaatsnaam Tiburon achterop, dus op goed geluk gaan ze die kant op.

In Tiburon worden Lily en Rosaleen opgevangen door drie zusters, August, June en May, die bijen verzorgen en honing maken, een groot beeld van de Zwarte Madonna in de woonkamer hebben staan en misschien meer weten van Lily’s moeder.

The secret life of bees is een prachtig, liefdevol verhaal over een meisje dat haar moeder mist. Lily groeit op tijdens haar verblijf bij de drie zusters en leert over zichzelf, vooroordelen, verlies, verdriet en uiteindelijk verder kunnen gaan. De stem van Lily, een meisje van 14 die aan de ene kant intelligent is en veel kan plaatsen, maar aan de andere kant nog een onredelijk kind kan zijn, is uitstekend getroffen. 

The secret life of bees had een zoetsappig en sentimenteel drakerig verhaal kunnen zijn, maar de meeste valkuilen daarvan zijn door Sue Monk Kidd keurig vermeden.

Wat het verhaal uit tilt boven de gemiddelde roman is dat het zich afspeelt in 1964. In de VS is net de Civil Rights Act getekend, zodat in theorie alle segregatie verboden is. De praktijk is natuurlijk een stuk weerbarstiger en de zwarten in het zuiden die voor hun rechten willen opkomen, hebben geen gemakkelijke taak.

Zo wordt Rosaleen in elkaar geslagen als zij zich als kiesgerechtigde wil registreren en Zach, de zwarte jongeman waar Lily verliefd op wordt, weet dat hij vermoord kan worden als men hen ooit samen betrapt.

The secret life of bees is daarmee niet alleen een hartverwarmend verhaal over een moederloos meisje dat een thuis vindt, (dan zou het sentimenteel en drakerig zijn geweest), het laat ook de donkere kanten zien van het leven; mishandeling, depressie en racisme en geeft ook nog een uitstekend tijdsbeeld.
Absoluut waard om te lezen, al is het alleen maar voor August. Iedereen zou een August in zijn leven moeten hebben.

Uitgegeven in 2001
In het Nederlands vertaald als:  Ver van huis (wat een beroerde vertaling van een magische Engelse titel, onbegrijpelijk!) 

woensdag 5 augustus 2015

Dit en dat, augustus 2015

Iced tea
We hebben een gekke zomer, met storm en regen de ene dag en tropische temperaturen een andere dag. Op zo’n warme dag kan het lastig zijn verkoeling te vinden, maar een glas Iced tea kan daarbij helpen. En ja, je kunt iced tea kant en klaar in de supermarkt kopen, maar het is veel leuker om zoiets gemakkelijks zelf te maken.

Sweet iced tea (recept uit het Zuiden van de VS)
Nodig:
3 kopjes of bekers heet water
1 groot zakje thee of 2 kleine theezakjes
Suiker naar smaak
5 kopjes of bekers koud water
IJsklontjes

Breng 3 kopjes of bekers water aan de kook en giet dit over de theezakjes. Laat dit 5 minuten staan voordat je de theezakjes eruit haalt. Schep suiker naar smaak in een grote kan en schenk de warme thee erover heen. Roer steeds totdat de suiker helemaal is opgelost. Voeg de 5 kopjes of bekers koud water toe en roer goed door.

Laat de thee rustig afkoelen en zet het pas in de koelkast als het op kamertemperatuur is. Als je serveert, giet je de koude thee over ijsklontjes in een glas.

De suiker kun je natuurlijk laten staan en je kunt andere zaken als citroensap of vruchtensap toevoegen.

Life in squares
Op de BBC is sinds vorige week een nieuwe serie bezig over de Bloomsbury groep, Life in squares

De titel is afkomstig van de opmerking van Dorothy Parker dat de Bloomsbury groep ‘painted in circles, loved in triangles and lived in squares’.
Ik had me op deze serie verheugd, want ik vind de Bloomsbury groep interessant, maar ik heb het na een half uur opgegeven. 

De aankleding (kleding vooral) is mooi, maar de vele personages werden nooit levend voor me en eerlijk gezegd konden hun levens en ideeën me bitter weinig schelen. Geen moment voelde ik me betrokken of geraakt door wat ik op televisie zag. De focus lag namelijk vooral op alle rare verhoudingen en de buitenissige dingen die ze deden en niet zozeer op het schilderen, het schrijven en de vriendschappen. Ik vind eerlijk gezegd niet iedereen in Bloomsbury zo heel sympathiek, maar ik vind ze wel interessant. Helaas werd er hier door dus voor gekozen om niets van het interessante te tonen. 
En na de tweede seksscène ben ik echt afgehaakt. Laat maar. Wat mij betreft een gemiste kans, want dit had iets heel moois kunnen worden. .

Nieuwe Elena Ferrante
Nog even twee weken geduld, want op 18 augustus komt de nieuwe Elena Ferrante uit. Vorig jaar besprak ik haar boek De geniale vriendin, over de vriendschap tussen de twee meisjes Elena en Lila in het Napels van de jaren ’50 en ’60. 

Bijzonder mooi en ik ben dan ook heel blij dat het tweede deel binnenkort in vertaling uitkomt. De nieuwe achternaam is de titel en gaat verder waar het vorige boek ophield, namelijk bij Lila’s huwelijk. 
In Rome zag ik zelfs dat er vier boeken in deze serie zijn, dus er is nog wat meer om naar uit te kijken.

Mijn bespreking van De geniale vriendin is HIER

maandag 3 augustus 2015

Caravaggio, Andrew Graham-Dixon

Hij was een schilder die geen werkplaats en geen leerlingen had. Hij was een schilder die geen voorstudies maakte voor zijn schilderijen. Hij was een schilder die bijna geen officiële opleiding had gehad en grotendeels zichzelf het vak had moeten leren.

Hij was een schilder die tegen de heersende mode inging en trouw bleef aan zichzelf. Hij was een vernieuwer die niet begrepen werd, een ruziezoeker, een moordenaar en uiteindelijk een triest mens die te jong zou sterven. 

Michaelangelo Merisi werd in 1571 in het kleine plaatsje Caravaggio geboren. Zijn ouders waren niet rijk en niet arm, kwamen uit de middenklasse zou je kunnen zeggen, maar ze hadden wel connecties met de machtige familie Colonna. De zuster van Michaelangelo’s moeder was de min voor de familie Colonna en de gravin heeft altijd belangstelling getoond voor de familie.

Na een jeugd in Milaan en enkele jaren in de leer te zijn geweest bij een derderangsschilder, ging Michaelangelo naar Rome, in de hoop hier zijn fortuin te kunnen maken.

Hij kreeg, na een paar moeizame jaren, de patronage van de kardinaal del Monte en later van kardinaal Mattei. Hij kreeg via hen verschillende opdrachten voor altaarstukken, maar die werden niet altijd goed ontvangen.

Zijn manier van schilderen waarin hij heiligen, Maria en Jezus als gewone mensen afbeeldde, omringd door gewone mensen, sprak de armen van Rome enorm aan. Zij herkenden zich in de afbeeldingen van Michaelangelo da Caravaggio.
De Madonna van Loreto.
Men sprak schande van de vuile voeten van de pelgrims
De officiële kunststroming, vertegenwoordigd door de Academie én velen binnen de kerk, wilden echter van deze manier van schilderen weinig weten.

Hij werd ervan beschuldigd dat hij alleen maar kon schilderen wat hij zag, en niet in staat was tot echte schepping van kunst; het verheffen van het onderwerp tot een ideaal. De Madonna met vuile voeten afbeelden of als een gewone vrouw, dat was ongehoord.

Ondanks het feit dat zijn werk regelmatig werd geweigerd, bleef Caravaggio vasthouden aan zijn eigen stijl, hij ging niet mee in de mode om drukke barokstukken vol engelen en verheven figuren te schilderen.
 
De dood van de Maria door Caravaggio.
Dit altaarstuk werd geweigerd,
de Maagd Maria leek hier teveel op een echt mens. 

Carlo Sarecini kreeg de opdracht en schilderde dit.
Dit was wat men wilde zien.
Een verheven tafereel met een heleboel engelen. 
Een gelukkig mens was Caravaggio niet. Hij maakte ruzie, had een kort lontje en was heel snel op zijn tenen getrapt, zeker als hij vermoedde dat hij in zijn eer werd aangetast. De sneren en honende opmerkingen van sommige rivalen troffen hem diep en werden meteen door hem gewroken.

Regelmatig kwam hij in aanraking met de wet, voor geweldsdelicten, voor vechtpartijen en ruzies. In 1606 doodde hij een man tijdens een duel en moest hij Rome verlaten.

Caravaggio vluchtte naar Napels, een stad vol armen waar zijn nieuwe manier van schilderen diepe indruk maakte. Hij hoopte echter op eerherstel in Rome en ging naar Malta om opgenomen te worden in de Orde van de Johannieters. Als ridder van deze Christelijke Ridderorde zou hij al zijn vijanden weer recht in de ogen kunnen kijken. Helaas, hoewel hij het inderdaad tot ridder schopte, kreeg zijn vechtgrage natuur de overhand en werd hij de Orde weer uitgeschopt. Caravaggio wist uit de gevangenis en van Malta vandaan te vluchten en bracht een aantal jaren door op Sicilië.

Uiteindelijk zou hij, op weg naar Rome, in 1610 onverwacht sterven, nog maar achtendertig jaar oud.

Van deze hele bijzondere kunstenaar is er een bijzonder goede en razend interessante biografie, die ik in Rome heb gekocht.

Andrew Graham-Dixon weet alle facetten van Caravaggio weer te geven, niet alleen in zijn leven, maar vooral ook in zijn werken. Hij legt uit bij de schilderijen welke betekenis erachter zat, waar Caravaggio zijn inspiratie vandaan haalde en hoe we sommige zaken moeten interpreteren. Mooi ook is te zien hoe verschillende momenten uit zijn leven terugkeren in zijn doeken.

Ik kende Caravaggio al een beetje en elke keer als ik een van zijn schilderijen zag, trof die me. Daarom vond ik het fijn om er meer over te weten te komen en om zijn leven en schilderijen beter te leren kennen. Dit boek heb ik dan ook achter elkaar uitgelezen. 


Michaelangelo da Caravaggio was geen gemakkelijk mens en in zijn eigen tijd waren er velen die zijn genialiteit zagen, maar net zoveel die zijn werken verschrikkelijk vonden.

Maar van al zijn tijdgenoten is het Caravaggio geweest die uiteindelijk het meeste succes heeft gehad.
Zijn manier om een scene terug te brengen tot de essentie, tot het meest dramatische moment, zijn gebruik van licht en donker om een scene kracht te geven, hoe hij de gewone mensen zichzelf liet herkennen in de afbeelding, heeft invloed gehad op schilders uit alle eeuwen daarna en zelfs op filmmakers.

En tot op de dag van vandaag worden de schilderijen van Caravaggio door mensen bewonderd. Zijn schilderijen weten ons nu nog te raken op een manier waarop de meeste werken van andere barokschilders dat niet meer kunnen.

Volledige titel: Caravaggio, a life sacred and profane
Uitgegeven in 2011
In het Nederlands verschenen als: Caravaggio

zondag 2 augustus 2015

Citaat: Fanny Burney

Reizen zorgt ervoor dat je ongelukkig wordt. Als je eenmaal Italie hebt gezien, vallen alle andere zaken in het niet.
Fanny Burney (Engelse schrijfster 1752-1840)

zaterdag 1 augustus 2015

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...