donderdag 30 juli 2015

Midnight in the garden of good and evil, John Berendt

Savannah in Georgia. Een stad waar de façade belangrijker is dan wat er achter ligt. Moord, overspel, racisme, alcoholisme en sodomie zijn allemaal geen probleem, zolang je buren er niets van merken. En àls er iets naar buiten komt, wordt het  keurig onder het tapijt geschoven. Alles voor de schone schijn.

Savannah is een stad waar men de zaken wil houden zoals ze zijn, ze willen geen grote industrie, grote haven, grote festivals of een grote universiteit, als dat betekent dat hun stad zal veranderen.

Savannah is een stad waar de mensen vooral gericht zijn op Savannah, er zijn zat mensen te vinden die nog nooit buiten Georgia of zelfs maar buiten Savannah zijn geweest.

In deze kleine oase groeien en bloeien de excentriekelingen. In Savannah heb je zwarte dragqueens, voodookoninginnen, charmante oplichters, depressieve gifmengers, onzichtbare honden, gescheiden blanke en zwarte debutantenbals en een heleboel ietwat vreemde mensen.

In de jaren ’80 werd de puissant rijke antiekhandelaar Jim Williams ervan beschuldigd dat hij de jonge mannelijke prostitué Danny Hansford had neergeschoten. Jim Williams was geliefd en gehaat door velen in Savannah en zijn Kerstfeest was altijd het hoogtepunt van het jaar.

Heel Savannah smulde van de details die tijdens het proces naar voren kwamen. Was Danny die nacht agressief geweest en was het fatale schot zelfverdediging of had Jim genoeg van zijn opvliegende geliefde en was het moord? Vier processen waren nodig om tot een definitieve uitspraak te komen.

Journalist John Berendt was ooit vanuit New York naar Savannah gekomen om er eens rond te kijken, maar was er blijven hangen.
Een buitenstaander, die toch contact had met de meeste hoofdrolspelers. Hij was dus in een uitstekende positie om een boek te schrijven over de moord, de processen en de vele verhalen en mensen die in Savannah een rol speelden. 

Midnight in the garden of good and evil is gebaseerd op ware gebeurtenissen, maar het leest als een trein. Met een scherp oog voor detail, afwisseling in moord en andere zaken is het tot de laatste bladzijde lezenswaardig en zakt het verhaal geen moment in.

Pas wel op, je hebt na het lezen van dit boek de neiging om meteen een ticket richting Savannah te boeken, want zo’n unieke stad zou je eigenlijk zelf moeten bezoeken. Van een stad zoals deze bestaat er maar één.

Uitgegeven in 1994
In het Nederlands vertaald als: Middernacht in de tuin van goed en kwaad

woensdag 29 juli 2015

De Kemphaan

In Almere hebben we stadslandgoed 'De Kemphaan'. Hier is een boerderij te vinden, is er een speeltuin voor de kinderen, een pannenkoekenhuis (erg lekkere pannenkoeken) en een grote tuin vol planten, waterpartijen en onverwachte kunst.

Op dit terrein heeft ook Stichting AAP de opvang voor de apen. Het is mogelijk om op gepaste afstand langs een deel van de buitenverblijven te lopen, zodat je een aantal aapjes heerlijk van de zon kunt zien genieten.

Het hele terrein ligt midden tussen de bossen en het is heel fijn om hier rustig rond te lopen. Een paar weken geleden waren we hier op een prachtige zomerdag en ik wil jullie deze foto's dan ook niet onthouden. Heerlijk om zo'n plek zo vlak bij te hebben.

Prachtige hortensia's

Grappige kunst op onverwachte plaatsen

Wijdse stukjes

Geiten en schapen op de kinderboerderij

Hortensia in close up
Bijenkasten in de verte en allemaal planten die goed zijn voor insecten en bijen

maandag 27 juli 2015

De lange zondag van de verloving, Sébastien Japrisot

Januari 1917. De Eerste Wereldoorlog duurt al jaren en is uitzichtloos en veel soldaten hebben de hoop op gegeven. Sommigen deserteren, anderen proberen zichzelf te verwonden om zo naar huis te kunnen. De legerleiding vindt dat deze mannen zwaar gestraft moeten worden omdat anders teveel soldaten hun voorbeeld zouden kunnen volgen. Vijf soldaten worden dan ook voor zelfverminking ter dood veroordeeld.

De Eskimo, Rooie cent, Die daar, Crimineel en Groentje worden meegevoerd naar een van de voorste loopgraven. Het idee is namelijk dat ze niet door hun eigen mensen geëxecuteerd zullen worden, maar dat ze over de rand van de loopgraaf in Niemandsland gezet worden, zodat de Duitsers het vuile werk kunnen opknappen. Dit wordt echter niet aan de families verteld, omdat wat hier gebeurd is tegen alle regels is. De nabestaanden krijgen het bericht dat hun zonen en echtenoten zijn gesneuveld in de strijd.

Mathilde, de verloofde van Groentje, die in het echte leven Manech heette, krijgt in 1919 bericht van een stervende sergeant. Hij wil haar spreken. Hij was erbij op die vreselijke dag in januari 1917. Hij heeft de laatste brief van Groentje aan Mathilde geschreven en verstuurd en hij wil aan haar vertellen wat er is gebeurd.
Als Mathilde zijn verhaal heeft gehoord, klampt ze zich vast aan de mogelijkheid dat Manech die nacht in Niemandsland misschien heeft overleefd. Ze wil uitzoeken wat er gebeurt is en met een koppige vasthoudendheid zet ze alles op alles om de mensen op te sporen die haar kunnen vertellen wat er precies is gebeurd.

De lange zondag van de verloving is een prachtig verhaal om verschillende redenen. Ten eerste is Mathilde een geweldige jonge vrouw. Eigenzinnig en koppig en vastbesloten haar eigen gang te gaan. Ze laat zich daarbij niet tegenhouden door haar handicap (ze kan niet lopen) of mensen die haar afraden met haar zoektocht door te gaan en willen dat ze het verleden laat rusten.

Sébastien Japrisot heeft een mooie en vaak grappige schrijfstijl, met leuke terzijdes of mooie beeldspraken. Tegelijkertijd weet hij het verhaal goed op te bouwen. In het eerste hoofdstuk leer je alleen de vijf mannen kennen die ter dood veroordeeld zijn, maar in de loop van het boek leer je hun achtergronden en hun families kennen en besef je welke invloed de oorlog heeft gehad. Niet alleen op de vijf mannen, maar ook op de mensen om hen heen. Daarmee wordt het ook een indrukwekkend boek. De oorlog speelt natuurlijk een grote rol, maar tegelijkertijd is de oorlog niet het belangrijkste, belangrijker zijn de liefde, de hoop, omgaan met verlies en het zoeken van de waarheid.

Un long dimanche de fiançailles is in 2004 verfilmd met onder andere Audrey Tautou als Mathilde. Hoewel er natuurlijk allerlei dingen zijn veranderd en samengevoegd omdat een film nooit letterlijk een boek kan volgen, blijft de gelaagdheid van het verhaal intact. Erg leuk dat Jodie Foster een bijrol heeft en hierin uitstekend Frans spreekt.

De film is mooi, grappig en ontroerend, net zoals het boek. Wel wat ik blij eerst het boek te hebben gelezen, aangezien er dan toch meer achtergrond is om alles goed te begrijpen.
Maar zowel boek als film zijn aanraders.

Originele Franse titel: Un long dimanche de fiançailles
Oorspronkelijk uitgegeven in 1991
Nederlandse uitgave 1993 door uitgeverij Meulenhoff
Nederlandse vertaling: Rosalie Siblesz
Bladzijdes: 305

zondag 26 juli 2015

Citaat: Marcus Aurelius

Hij die in harmonie met zichzelf leeft, leeft in harmonie met het universum.
Marcus Aurelius (Romeins keizer en filosoof 121-180)

dinsdag 21 juli 2015

In memoriam: Corrado (2003?-2015)

In november 2007 ging mijn geliefde kat Floortje dood en besloot ik om mijn lege huis weer te vullen met een nieuwe kat. Het werd niet één kat, het werden er twee. 

Een kater en een poes die bij elkaar hoorden volgens het asiel. Ze hadden samen mishandeling en verwaarlozing doorgemaakt en mochten niet uit elkaar gehaald worden, zo waren ze aan elkaar gehecht. Voor mij geen probleem, waar plek is voor één kat, is er ook plek voor twee.

Ik kreeg de twee cyperse beestjes mee, de lelijke asielnamen had ik al veranderd in Corrado en Silvia, naar één van mijn favoriete Italiaanse series.

‘Zijn het een beetje knuffelkatten?’ Had ik nog gevraagd, maar het antwoord was een stellig ‘nee’, vooral het katertje zou té bang zijn om ooit geknuffeld te willen worden.

Bij mij thuis schoot Silvia meteen achter de bank en Corrado vloog op een eetkamerstoel, waar hij niet vandaan wilde komen. Maar als ik rustig op de bank zat, zag ik langzaam Silvia stapjes door de kamer maken en Corrado durfde op de tweede dag van de stoel af te komen. Op de derde dag sprong hij zelfs naast me op de bank en zette hij zijn pootjes op mijn schoot.

Daar is hij eigenlijk nooit meer vandaan gegaan. Zijn plek was altijd naast mij. Als ik op de bank zat, zat Corrado naast me, lekker tegen mijn been aangeleund. Zat ik in de studeerkamer, dan kwam Corrado daar gezellig op de stoel zitten om mij gezelschap te houden. Als ik ging slapen, kwam Corrado ook op het bed liggen, de ene keer aan het voeteneinde, de andere keer over mijn heup gedrapeerd of lekker neus aan neus met mij op het hoofdkussen.

Hij was dol op vis en geitenkaas, hield van bezoek en lekker aangehaald worden, al kon hij nog wel enorm schrikken van een onverwachte beweging of een hard geluid. Op het balkon kwam hij niet veel, liever lag hij op de bank in de zon. 


Sinds vorig jaar begon hij wat af te vallen. Bij de dierenarts werd bloed afgenomen, maar er werd niets gevonden. Ik gaf Corrado gewoon meer afwisseling en kleinere porties, maar wel vaker op de dag. Het leek zo een tijdje goed te gaan en hij leek weer aan te komen. 

Maar de laatste tijd was het weer mis. Twee weken geleden ging hij voor controle naar de dierenarts en toen bleek zijn gewicht onder de 2.5 kg te zijn. 
Corrado was nooit een dikke kat, maar onder de 2.5 kg is te weinig voor een volwassen kater. Hij kreeg nog een injectie met prednison, in de hoop dat een eventuele darmontsteking daardoor zou verminderen en de eetlust weer terug zou komen. 

Tevergeefs, Corrado at minder en minder en heel vaak likte hij alleen de saus van de brokjes. De verse vis die ik voor hem kocht wilde hij nog wel hebben, maar dat was dan ook alles.
Dit weekend begon hij zich ook terug te trekken, niet langer zat hij het liefst naast mij, vaak zocht hij een verre hoek in de slaapkamer. Ja, en dan weet je dat het einde nabij is. 

Gistermiddag ben ik opnieuw naar de dierenarts geweest. Corrado was opnieuw afgevallen, hij was zo mager dat hij eigenlijk alleen nog maar bestond uit botjes en een bontvachtje. Gezien zijn leeftijd (waarschijnlijk ouder dan in het asiel toen geschat) en voorgeschiedenis en alles wat er speelde was er nog maar één optie; Corrado te laten inslapen. Hier was niets meer in mogelijk.

Corrado is op mijn schoot, terwijl ik hem aaide, rustig ingeslapen.

Ik weet dat het de juiste beslissing is geweest, maar gemakkelijk viel het me niet. Ergens had ik nog een vage hoop dat hij nog ettelijke maanden mee zou kunnen gaan, ik had niet verwacht met een lege vervoersbox weer terug naar huis te moeten.

Ik ben blij dat ik Silvia nog thuis heb, al kan ik haar natuurlijk niet goed uitleggen waarom Corrado niet meer thuis is gekomen.  

Mijn lieve, dappere, mooie Corrado, dank je wel voor de afgelopen jaren. Ik hoop dat jij het leven bij mij nog plezierig hebt gevonden, ik was in ieder geval heel blij dat je bij me was. 
Ik ga je missen, mijn lieverd.

maandag 20 juli 2015

Een Russische geschiedenis, Ljoedmila Oelitskaja

Drie jongens ontmoeten elkaar op school en worden vrienden voor het leven. Nou ja, voor het leven? Op een gegeven moment groeien ze uit elkaar en hoewel hun levens elkaar nog af en toe raken en de oude vriendschap weer boven komt, verlopen hun levens toch langs verschillende sporen.

In Een Russische geschiedenis word je langs al deze sporen meegenomen.
Ilja is degene die overal foto's van maakt en verliefd wordt op de generaalsdochter Olga. Door zijn contacten met het buitenland en de liefde voor buitenlandse boeken wordt hij uiteindelijk gedwongen mee te werken met de KGB.

Sanja is het ziekige jongetje dat musicus wilde worden, maar door een ongeluk niet meer kan spelen.

Micha is de dichter die dolgraag letteren had willen studeren, maar als Jood werd je niet aangenomen op de letterenfaculteit. Hij gaat uiteindelijk naar de lerarenopleiding en vindt zijn roeping in het lesgeven aan doofstomme leerlingen. Zijn neiging om overal vragen bij te stellen en niet tevreden te zijn met de officiële lezingen van het communisme en wat er in de Sovjet Unie gebeurt, doen hem echter de das om.

Het verhaal begint in 1951, als Stalin nog ferm de macht in handen heeft. De drie jongens leren elkaar kennen en hun bondgenootschap wordt sterker als zij les krijgen van een nieuwe leraar die hen de liefde voor de klassieke Russische literatuur meegeeft.

De dooi onder Chroetsjov, de jaren onder Breznjev, de immigraties in de jaren ’80, de onderdrukking, de angst, de censuur en de propaganda, verbanningen, de strafkampen, alles komt langs in wat de mensen in deze geschiedenis allemaal meemaken.

Een Russische geschiedenis leest heel erg soepel (fijne vertaling ook), de schrijfstijl is heel prettig, met mooie zinnen en vaak heel grappige wendingen.

Het waren de beste jaren voor Victor Joeljevitsj; meeslepend werk, ontzag van zijn leerlingen, een tijdelijk gelukkig huwelijk.

Het verhaal is niet lineair opgebouwd, maar bijna concentrisch. Steeds grotere kringen die elkaar overlappen en meer van de gebeurtenissen duidelijk maken. Steeds begint een nieuw stuk van het verhaal terug in de tijd, met nieuwe personages erbij, om te laten zien hoe alles met elkaar verbonden is en hoe de zaken soms lopen zoals ze lopen.

Als ik eerlijk ben, vond ik het verhaal tegen het einde wel een beetje inzakken, hoewel ik het weer interessant vond worden toen Micha’s lot werd beschreven. Ik vond hem namelijk de meest aansprekende en meest trieste van de drie jongens uit het begin.
Ilja was ook goed te begrijpen, maar Sanja was voor mij een vervelende zeurpiet en op het laatst kon me het niet zo heel veel meer schelen wat er met hem gebeurde. 

Leuk vond ik dat het niet steeds over de drie jongens gaat, maar dat er hele hoofdstukken zijn over andere mensen die op het eerste oog slechts zijdelings bij het verhaal betrokken zijn, maar op dat moment even hoofdpersoon zijn, al is de ene geschiedenis ook hier interessanter dan de andere. 

De schrijfster Ljoedmila Oelitskaja is van huis uit biologe en genetica. In 1983 publiceerde ze haar eerste boek en in 1992 haar tweede boek waarmee ze internationaal doorbrak.

Een Russische geschiedenis is wat mij betreft een boek dat een mooi inkijkje geeft in het leven van de Russen in de tweede helft van de 20e eeuw, hoewel soms het verhaal wel heel erg kabbelt en zijpaden bewandelt. Maar ja, tijdens die lange Russische winters moet je toch iets te doen hebben. 

Originele Russische titel: Zeljonyj sjatjor
Uitgegeven in 2010
Nederlandse uitgave 2014 door uitgeverij De Geus
Nederlandse vertaling: Arie van der Ent
Bladzijdes 536

zondag 19 juli 2015

Citaat: Cesare Pavese

We herinneren ons geen afzonderlijke dagen, we herinneren ons afzonderlijke momenten.

Cesare Pavese (Italiaans dichter 1908-1950)

zaterdag 18 juli 2015

Dolce far niente

Dolce far niente, de kunst van het heerlijk niets doen. Niemand verstaat dit zo goed als de Italianen. Deze meneer heeft op een zondagochtend een paar uur doorgebracht op een bankje in de Bardini tuinen in Florence, met een krant.
Geniet dit weekend ook maar van het heerlijke niets doen.

donderdag 16 juli 2015

Een circus van schimmen, R.J. Ellory

Een geheime dienst die zo geheim bezig is, dat niemand weet wie de controle heeft. De federale politie die denkt dat ze boven de wet staat. Een (vermeende) bedreiging van buitenaf die een rechtvaardiging wordt om eigen rechter te spelen. Als dat allemaal speelt, wie kun je dan nog vertrouwen?

Wat als je altijd hebt geloofd dat de organisatie waar je voor werkt eerlijk en betrouwbaar is, en je komt achter het tegendeel, welke keuze maak je dan?

In een klein plaatsje in Kansas wordt een man vermoord aangetroffen bij een rondreizend circus. Special Agent van de FBI Michael Travis wordt naar Seneca Falls toegestuurd om de identiteit van de vermoorde man te achterhalen. Travis staat bekend als een rechtlijnige man die zich altijd aan de regels houdt en hier niet snel vragen bij stelt. Voor hem is deze houding noodzakelijk om de spoken uit zijn verleden op afstand te houden.

Al snel blijkt dat er iets vreemds met het onderzoek aan de hand is, hij hoeft niet elke dag een rapport in te leveren en moet het onderzoek in zijn eentje doen, zonder back-up van het FBI kantoor.

Travis denkt in de eerste instantie dat dit een test is om te zien of hij zelfstandig een onderzoek kan leiden, en duikt vol er enthousiaste plichtsbetrachting in. Naarmate hij echter de mensen van het circus beter leert kennen, komt niet alleen alles wat hij dacht zeker te weten op losse schroeven te staan, ook zijn verleden dat hij zo graag achter zich wil laten, komt weer naar voren.

Het knappe van R.J. Ellory is dat hij bij elk boek een compleet nieuw boek heeft geschreven, met andere personen, een andere tijd en een compleet andere sfeer.

Een circus van schimmen speelt zich af in de paranoïde sfeer van de jaren ’50 in de Verenigde Staten, toen de Koude Oorlog op haar hoogtepunt was en de geheime diensten druk bezig waren met allerlei rare theorieën en enge zaken en op allerlei manieren vonden dat ze gerechtvaardigd waren in wat ze deden.

In sommige recensies las ik dat mensen de samenzwering ongeloofwaardig vonden, maar heel veel van wat er in dit boek genoemd wordt, is bekend en waar gebeurd en laat zien hoe ver de geheime diensten in die tijd wilden gaan. Voor mij is het enige minpunt de vrijmetselaars die een rol spelen, maar dat komt omdat ik die nooit serieus kan nemen.

De mystieke sfeer van het rondreizende circus wordt goed getroffen en de groei die Michael Travis doormaakt, van rechtlijnige man die onvoorwaardelijk gelooft in wat hem verteld is, tot iemand die zijn eigen weg durft te gaan, is geloofwaardig en mooi gedaan.

Kortom, een waardig opvolger van zijn vorige boeken en wat mij betreft een uitstekende thriller (op die malle vrijmetselaars na) die een paar uur ontspannen leesplezier geeft.

Oorspronkelijke titel: Carnival of shadows
Uitgegeven in 2014
Nederlandse uitgave 2015 door uitgeverij De Fontein
Nederlandse vertaling: Kris Eikelenboom
Bladzijdes: 495

woensdag 15 juli 2015

Klaagzang van een Vestaalse Maagd

De tempel van Vesta
De eredienst van Vesta
is echt geen sinecure,
omdat het in totaal
zeker dertig jaar kan duren.

Wij worden uitgekozen
door de hoogste pontifex.
Ja, we mogen rijden in een rijtuig,
maar we hebben nooit eens sex.

Onze taak is hier te zitten
en te zorgen voor het vuur.
En als het toch eens uitgaat, 
betalen wij het duur.

Wij dragen witte kleren,
maar opsmuk mag weer niet.
Wij wonen op het forum,
in die ronde tempel die u daar ziet.

Het is voor ons meisjes
echt geen gemakkelijk lot. 
Dat eeuwige staren naar dat vuur, 
we vervelen ons hier kapot!

(A.E. Grissen 2015)

maandag 13 juli 2015

Waterschapsheuvel, Richard Adams

Mijn bijna dertig jaar oude boek
In 1986 was er één boek niet beschikbaar in de bibliotheek van Zaandam. Dit boek was namelijk permanent uitgeleend en verlengd door mij. Ik was toen elf en had ziekte van Pfeiffer, en ik kan wel zeggen dat Waterschapsheuvel me hier doorheen heeft geholpen. 

Keer op keer herlas ik het en groot was de vreugde toen ik met Sinterklaas in 1987 een eigen exemplaar kreeg, eindelijk was ik niet meer afhankelijk van de bibliotheek.

Zo’n twintig jaar geleden las ik het voor het laatst en op de een of andere manier duurde het tot deze vakantie voor ik het weer oppakte. En opnieuw werd ik gegrepen door dit prachtige verhaal.

Waterschapsheuvel gaat over een groep konijnen. Hazelaar en Vijfje zijn broers en wonen in de konijnenkolonie van Sandelvoorde. Vijfje heeft profetische gaven en voorspelt dat er iets ergs zal gebeuren en dat ze de kolonie moeten verlaten. Het Opperkonijn wil er niets van weten om de hele kolonie te evacueren, maar enkele andere konijnen sluiten zich bij Hazelaar en Vijfje aan als zij op weg gaan.

De konijnen moeten honden en vossen het hoofd bieden, een rivier oversteken en andere gevaren overwinnen. Uiteindelijk, na vele dagen reizen, vinden ze een thuis op de Waterschapsheuvel, maar als ze daar willen overleven, hebben ze wel wijfjes nodig.

In een dictatoriaal geregeerde en overbevolkte kolonie een stukje verderop zitten meer dan genoeg vrouwtjes die mee zouden kunnen naar de Waterschapsheuvel, maar het Opperkonijn Generaal Guldenroede is niet van plan dit toe te staan. Hazelaar en de zijnen komen met een slim plan om Guldenroede om te tuin te leiden, maar Guldenroede is vastbesloten wraak te nemen.

Richard Adams creëerde in Waterschapsheuvel een rijke wereld, waarin de konijnen een taal en gebruiken hebben en elkaar verhalen vertellen over El-ahrairah, het slimste konijn dat ooit geleefd heeft, een voorbeeld voor alle konijnen.

Het knappe is dat het weliswaar konijnen zijn, maar dat je van ze gaat houden. Ik was als elfjarige al een beetje verliefd op Hazelaar, die zich ontpopt als een goede leider van de groep, en nu werd ik dat weer. Maar ook Kopstuk en de zeemeeuw Kiehaar, die een bondgenoot wordt van de konijnen, zijn geweldig. Er zijn slimme, intelligente, lieve, dappere, laffe en domme konijnen en ze gaan allemaal voor je leven.

Tegelijkertijd is Waterschapsheuvel een ode aan het Engelse platteland, met de beschrijvingen van de planten, de heuvels, de dieren en de konijnen temidden van de sleutelbloemen. Een platteland dat in 1972 al bedreigd werd door bouwactiviteiten, maar waar nu natuurlijk nog minder van over is. Waterschapsheuvel is een bestaand gebied en ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe het er tegenwoordig uitziet. Zou de heuvel nog rustig genoeg zijn om een kolonie konijnen te herbergen?

In 1979 is er een tekenfilm van Waterschapsheuvel gemaakt en die is erg bijzonder, Bright eyes van Simon and Garfunkel is hier natuurlijk onlosmakelijk mee verbonden. In 1999 is er een tekenfilm serie van gemaakt en die vind ik persoonlijk niet mooi, de konijnen kloppen niet op de een of andere manier (ze lijken te Disney, denk ik). 

Maar hoe dan ook, ik vond het heerlijk om het boek weer te lezen en het zal waarschijnlijk niet weer twintig jaar duren voor ik het weer oppak.

Originele titel: Watership down
Uitgegeven in 1972
Deze Nederlandse uitgave 1986 door uitgeverij Spectrum
Nederlandse vertaling: Max Schuchart
Bladzijdes: 448

zondag 12 juli 2015

Citaat: Richard Orben

Een vakantie is als je niets te doen hebt, en de hele dag daaraan kunt besteden.
Robert Orben (Amerikaanse komiek en entertainer 1927-_

donderdag 9 juli 2015

Het verslag van Brodeck, Philippe Claudel

Hoe reageren mensen als angst de overhand neemt? Wat doen mensen met een vreemdeling die hen een spiegel voorhoudt en ze laat zien hoe laf ze zijn?

Een mensenmassa die zich tegen iemand keert, is niet in de hand te houden, omdat alle mensen zich veilig voelen, beschermd door het collectief die elke individuele schuld wegneemt.

De vreemdeling, degene die er niet bij hoort, wordt opgeofferd voor het grote geheel en het algemeen belang en mensen praten dit goed door tegen elkaar te zeggen dat ze eigenlijk geen andere keuze hadden. Het was hij of zij.

In een klein stadje wordt een moord gepleegd en Brodeck wordt gevraagd hier een verslag van te schrijven. De vermoorde man was een vreemdeling, iemand die in de eerste instantie met enig optimisme werd bezien, maar al snel voelde men zich ongemakkelijk bij deze exotische en vreemde man die allerlei dingen opschreef. Wat wilde deze man, waarom was hij naar het dorp toegekomen en wie had hem gestuurd?

Brodeck krijgt van de notabelen in het dorp de opdracht op te schrijven wat er is gebeurd, alle getuigenverklaringen te verzamelen en een verklaring te vinden. Hij kan deze opdracht niet weigeren, hij is zelf ook een buitenstaander en een vreemdeling. Jaren geleden is hij als klein jongetje naar het dorp gekomen, maar men is nooit vergeten dat hij er niet geboren is. Tijdens de oorlog werd dit ook maar al te pijnlijk duidelijk.  

Maar tegelijkertijd met het verslag over de moord, schrijft Brodeck over zijn ervaringen in de oorlog en wat hij heeft moeten doen om te overleven in het kamp.

Het verslag van Brodeck begint met een ontkenning; Mijn naam is Brodeck en ik heb er niets mee te maken.

Brodeck blijft de vreemdeling, die zolang het goed gaat door het dorp getolereerd wordt, maar zodra het mis gaat meteen weer uitgesloten wordt. Dat hij na de oorlog terug komt, wordt hem eigenlijk ook niet in dank afgenomen. Hij is het levende bewijs van de lafheid van het dorp en dat nemen ze hem kwalijk.

Philippe Claudel geeft niet aan in welke tijd of in welke regio het verhaal zich afspeelt en normaliter erger ik me hieraan. In dit verhaal was het geen probleem, omdat het wanneer (vlak na de Tweede Wereldoorlog) en waar (de Elzas) toch snel duidelijk worden, al wordt het niet expliciet gezegd. Ook worden als Joods of Holocaust komen niet voor in dit boek, hoewel het daar wel over gaat.

Het verslag van Brodeck is een verhaal over angst, lafheid, overleven, schuldgevoel en vergeven. Het is een verhaal dat je bij de strot grijpt en je beschaamd laat voelen over waar mensen toe in staat zijn.

Opnieuw een prachtige roman van Philippe Claudel, met niet de poëtische zinnen die ik uit andere boeken van hem ken, maar wel een heel precies taalgebruik. Elke zin klopt en door de sobere manier van vertellen komt het verhaal des te harder aan. 

Het verslag van Brodeck is dan ook geen boek dat je even snel tussendoor leest, daarvoor is het te aangrijpend. Je moet hier goed de tijd voor nemen en ook na afloop laat het verhaal je niet los, het heeft tijd nodig om te bezinken.
  
Originele Franse titel: Le rapport de Brodeck
Uitgegeven in 2007
Nederlandse uitgave: 2008 door uitgeverij De bezige bij
Nederlandse vertaling: Manik Sarkar
Bladzijdes: 332

woensdag 8 juli 2015

Inspirerende kunst: beeld in een rozentuin

Dit beeld van een vogel zag ik staan in Florence, in een rozentuin vlak bij de San Miniato al Monte. Op zondag was deze tuin helaas niet toegankelijk, maar dit beeld zag ik vanaf de buitenkant.
Aan de kop te zien is het een vogel, maar als je naar het lijf kijkt, is dat wat minder duidelijk, het kan natuurlijk ook heel goed een ander dier zijn.
Dat is wat leuke kunst kan doen, je laten twijfelen over wat je ziet en je laten nadenken waarom je denkt dat het een vogel is. Of niet.
In ieder geval vind ik het beeld mooi, vanwege de rustige lijnen, maar ook grappig omdat je er verschillende dingen in kunt zien.
Wie de maker is, weet ik helaas niet.

maandag 6 juli 2015

Marilyn in fashion, Christopher Nickens en George Zeno

Als we denken aan mode- of stijliconen uit de filmwereld denken we misschien aan Audrey Hepburn of  Grace Kelly en wat minder snel aan Marilyn Monroe.

Toch heeft Marilyn Monroe kleding gedragen van verschillende ontwerpers en zijn sommige jurken of ensembles die ze droeg iconisch geworden.
Bovendien is ze van grote invloed geweest op moderne modeontwerpers.

Dit prachtige fotoboek laat zien van welke ontwerpers Marilyn Monroe kleding droeg en laat ook de verscheidenheid zien in stijlen. Baljurken, cocktailjurkjes, mantelpakjes en casual blouses maakten allemaal deel uit van Marilyn’s repertoire. 
Deze foto is gemaakt in 1962, enkele weken voor haar dood.
Soms was het kleding die ze had gekocht, soms mocht ze iets houden dat ze in een film had gedragen en later in haar carriere wilden ontwerpers maar al te graag iets voor haar maken.

Voor Marilyn waren kleren bedoeld om je lichaam er goed uit te laten zien en je pluspunten te benadrukken en ze aarzelde niet om een jurk of een blouse naar eigen inzichten aan te passen.
 

De makers van Marilyn in fashion zijn Christopher Nickens die al meerdere Hollywood-biografieën op zijn naam heeft staan en George Zeno, die waarschijnlijk de grootste verzameling foto’s en aandenkens van Marilyn Monroe in zijn bezit heeft.

Het boek staat dan ook vol foto’s van Marilyn die ik nog niet eerder had gezien, maar wel laten zien hoe mooi ze was en hoe goed eigenlijk alles haar stond. Heel soms slaat ze de plank mis, maar dat levert dan wel vermakelijk commentaar op. 
Nieuwe facetten van Marilyn Monroe komen hier naar voren en dat draagt bij aan een completer beeld van deze bijzondere vrouw.
Een aanwinst voor elke fan.
 
Mooie foto's, met uitleg over de gelegenheid, de kleding en de bijzonderheden. 
Volledige titel: Marilyn in fashion. The enduring influence of Marilyn Monroe
Uitgegeven in 2012
Niet vertaald in het Nederlands

zondag 5 juli 2015

Citaat C. Day-Lewis

Summer has filled her veins with light and washed her heart with noon.
C. Day-Lewis (Engelse dichter 1904-1972)

zaterdag 4 juli 2015

Zomervakantie

De zomervakantie is begonnen!!!!
Ik vond deze prachtige foto van Marilyn Monroe goed passen bij het heerlijke, ontspannen vakantiegevoel.

donderdag 2 juli 2015

De straat van de donkere winkels, Patrick Modiano

Toen Patrick Modiano vorig jaar de Nobelprijs voor de literatuur kreeg, las ik ergens dat iemand schreef dat Modiano eigenlijk elke keer hetzelfde boek schrijft. Ik heb nu een aantal boeken van hem gelezen en hoewel sommige elementen steeds terugkomen, zoals Parijs, weemoed en herinneringen aan het verleden, is elk boek wezenlijk anders.

In De straat van de donkere winkels voelde ik een overeenkomst met de boeken van Gajto Gazdanov. De sfeer van de Russische emigranten die na de revolutie naar Parijs zijn gekomen en daar hun weg weer moesten zien te vinden, de fragmenten van herinneringen en verhalen die samen weer een nieuw verhaal vormen.

Die Russen spelen in dit boek van Modiano niet eens eens zo’n heel grote rol, maar genoeg om de vergelijking te kunnen maken, de vluchtelingen die dolen door Parijs, terwijl ze hun wortels kwijt zijn en eigenlijk niet meer kunnen aarden. 

Guy Roland is privé-detective, maar kent zijn eigen verleden niet. Tien jaar geleden stond hij met geheugenverlies bij het detective bureau van meneer Hutte op de stoep, in de hoop dat die hem kon helpen. 

Meneer Hutte kon niets vinden, maar bezorgde hem wel een nieuw identiteitsbewijs en een baan bij het bureau. Nu gaat meneer Hutte met pensioen en Guy heeft alle gelegenheid om achter zijn eigen verleden aan te gaan.

Hij gaat van aanwijzing naar aanwijzing, de ene naam leidt naar een andere naam en dan weer naar een adres en zo volgt hij het spoor van zijn vermoedelijke verleden, zoekend naar iets dat hem bekend voorkomt.

Maar de situatie van toen, tijdens de oorlog en de bezetting van Parijs waardoor hij blijkbaar meerdere namen gebruikte, maakt dit niet gemakkelijker. Toch komt hij er weer achter wat er in de oorlog gebeurd is, en dit verklaart het geheugenverlies. Over zijn jeugd en waar hij vandaan komt weet hij nog niets en de laatste persoon die hem daar meer over had kunnen vertellen kan hij niet meer bereiken.

De enige plek waar hij nog terecht kan om antwoord op zijn vragen te vinden is het laatste adres dat hij heeft gevonden, de Straat van de Donkere Winkels in Rome.

Niet alleen komen er bij Guy meer herinneringen terug naarmate het boek vordert, we lezen dan ook wat andere mensen eraan toe voegen, omdat zij zich situaties van vroeger herinneren. Alleen ontmoeten zij Guy niet en weet Guy niet dat zij bestaan, dit zijn wegen die voor Guy zijn afgesloten door zijn verbrokkelde geheugen.

Opgelost wordt het raadsel wie Guy is niet, maar tegelijkertijd is er wel de hoop dat hij in de Straat van de donkere winkels meer te weten zal komen, als zullen wij als lezers dat nooit weten.

Patrick Modiano is een meester in het oproepen van sfeer, in het beschrijven van een situatie of een plek. Door te suggereren dat hij elke keer opnieuw hetzelfde boek schrijft, doet men zijn vakmanschap en literaire kwaliteiten ernstig te kort.

Ik ben ondertussen een groot fan van Patrick Modiano geworden en ook De straat van de donkere winkels vond ik weer bijzonder en mooi.  

Originele Franse titel: Rue des Boutiques Obscures
Oorspronkelijk uitgegeven in 1978
Deze Nederlandse uitgave 2014 door uitgeverij Querido
Nederlandse vertaling: Edu Borger
Bladzijdes: 224

woensdag 1 juli 2015

Kritische geluiden

Het leuke van een blog hebben is de interactie met je lezers. Reacties krijgen, soms ook van mensen die je niet kent, is heel erg fijn en waardevol. Ik probeer daarom ook vaak om te antwoorden, om te laten zien hoezeer ik het waardeer dat iemand de moeite neemt om te reageren.

Ik heb een persoonlijk blog met boekbesprekingen, het is geen opinie of discussie blog. Als ik een mening geef over een boek, tentoonstelling of bepaalde situatie, dan probeer ik dat zorgvuldig te doen, met goede argumenten en door zo min mogelijk op de persoon te spelen. De ene keer zal dit beter lukken dan de andere keer, maar ik doe mijn best om duidelijk te maken waarom iets mij niet heeft aangesproken. 

Soms heb je natuurlijk mensen die het niet met je eens zijn, en dat is geen probleem. Niet iedereen hoeft een boek dat ik prachtig vond even mooi te vinden, of een boek dat mij niet kon bekoren ook slecht te vinden.
Als iemand dat op een normale manier vertelt en daar ook nog een goed argument voor geeft, dan kan dat en dan zal ik zo’n reactie ook zeker plaatsen.

Ik heb echter ook wel eens reacties gekregen waarin een van mijn besprekingen de grond in werd geboord, vaak met argumenten die niet kloppen omdat ze mijn bespreking maar half gelezen hebben en zinnen en gedeeltes uit hun verband rukken.

Wat bezielt mensen om alleen maar iets achter te laten als: ‘jouw bespreking deugt niet’? (en dan in sterkere bewoordingen?) Wat heb je hieraan en wat voegt dit toe?
En waarom zijn dit soort reacties altijd anoniem? Hoe moeilijk is het om je naam erbij te typen?

De laatste keer dat dit gebeurde heb ik erover nagedacht of ik de reactie moest plaatsen. Ik kon het doen en antwoord geven, uitleggen hoe het echt zat. Na overleg en advies van een aantal mensen heb ik echter besloten dit niet te doen. Dit is mijn blog en ik bepaal de toon en de aard van wat er hier gezegd wordt. Reacties zijn welkom, afwijkende meningen ook, maar wel op een nette en respectvolle manier en met goede argumenten. En niet anoniem.

Ik moet denken aan Downton Abbey waar Robert, de graaf van Grantham in het vijfde seizoen een probleem had met die vriendin van Branson, die irritante schooljuf. Ze zat aan het diner en had allerlei beledigende opmerkingen en Robert zei dat ze haar mond moest houden. Ze vroeg toen of ze geen recht had op haar eigen mening en de graaf antwoordde:

Not that opinion. And not in this house.’

En zo denk ik er ook over. 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...