Eén jaar paus Leo XIV

Paus Leo XIV bij zijn uitverkiezing

Vandaag is het exact één jaar geleden dat er witte rook te zien was boven het Vaticaan en kardinaal Robert Prevost werd verkozen tot de 267e paus. Hij nam de naam Leo XIV aan, een aanwijzing voor de goede verstaander over het soort paus dat hij wilde zijn. 

Leo XIII was eind 19e eeuw de paus die de Katholieke sociale leer ontwikkelde en opkwam voor de rechten van fabrieksarbeiders en de armen, kortom, voor de zwakkeren in de samenleving. 

Paus Leo XIV is bovendien de directe opvolger van paus Franciscus, en dat zijn grote schoenen om te vullen. Franciscus was een paus die bij velen zeer geliefd was vanwege zijn eenvoud en zorg voor de armen en de kwetsbare mensen in de samenleving. 

Waar Johannes Paulus II en Benedictus XVI vooral de nadruk legden op de leer en de theologie, legde Franciscus de nadruk op het pastorale. 

Voor Franciscus had de kerk de functie van een veldhospitaal, iedereen was welkom en iedereen mocht deelnemen, want de kerk was er voor de onvolmaakten en de zondaren die God juist nodig hebben. Deze verandering en deze inclusiviteit waren hard nodig en hebben veel mensen naar de kerk gebracht of teruggebracht naar de kerk. 

Paus Franciscus heeft grote veranderingen ingezet in de kerk, en hij was volkomen uniek in hoe hij zijn rol invulde, maar ook volkomen oprecht. De grote vraag was dus wat zijn opvolger zou doen, want om exact hetzelfde te doen als paus Franciscus zou niet authentiek geweest zijn. 

En we zien inderdaad dat paus Leo XIV bepaalde dingen anders invult, zoals we zagen bij zijn uitverkiezing toen hij op het balkon verscheen met de stola en het schoudermanteltje die paus Franciscus juist niet had gedragen. 

Paus Leo XIV is weer ingetrokken in de pauselijke appartementen die 12 jaar hebben leeggestaan en heeft in de zomer een tijdje in het pauselijke zomerverblijf in San Gandolfo vakantie gehouden. 

Maar dit zijn kleine dingen, want in al het andere dat hij het afgelopen jaar heeft laten zien, toont hij zich een goede opvolger van paus Franciscus en hij gaat op dezelfde voet verder. 

We hebben hem leren kennen als een rustige en bedachtzame man, die echter op zijn stuk blijft staan en niet bang is om zich uit te spreken tegen onrecht.  Dit zagen we in zijn veroordeling van de oorlog in het Midden-Oosten, maar ook in het eerste document dat hij schreef als paus waarin hij noemt dat het Christelijk geloof niet los kan staan van sociale verantwoordelijkheid. 

Daarnaast is hij een bruggenbouwer, en steekt hij zijn hand uit naar andere religies, zijn bezoeken aan de Moskeeën in Turkije en Algerije zijn hier een voorbeeld van. 

Zijn menselijkheid en zijn emoties zijn vaak duidelijk te zien, zo was hij duidelijk aangedaan toen hij voor het eerst als paus op het balkon verscheen, en ook was hij zichtbaar ontroerd toen hij bad bij het graf van Augustinus in Algerije. 

Tot slot vind ik het persoonlijk ook leuk dat de paus aandacht heeft voor de historische wortels van het Christendom en het belang van bijvoorbeeld archeologie onderstreept om de vroege kerk beter te begrijpen. Als historica word ik hier oprecht blij van!

Paus Leo XIV heeft misschien een iets andere stijl dan paus Franciscus, maar zijn aandacht voor de onderdrukten, de vluchtelingen en de armen is overduidelijk. Vorig jaar zei ik dat de kerk behoefte had aan een herder, niet aan een scherpslijper, en ik denk dat paus Leo XIV dit op een geweldige manier heeft opgepakt. Ik ben blij met hem.