maandag 20 juni 2016

De boom in het land van de Toraja, Philippe Claudel

Philippe Claudel heeft het weer opnieuw voor elkaar gekregen; hij heeft een boek geschreven dat ik zo mooi vond dat ik er bijna meteen weer opnieuw in was begonnen nadat ik het uit had. Om zijn zinnen in me door te laten dringen, en na te denken over leven en dood.

De hoofdpersoon in dit verhaal is een filmmaker. Hij komt terug uit Indonesië, uit het land van de Toraja, waar de mensen heel veel aandacht besteden aan hun doden.

Het hele leven draait daar om het eren van de doden. De allerkleinsten worden begraven in een boom, waardoor de boom een levende herinnering is aan de levens die er maar zo kort waren.

Als de filmmaker (zijn naam leren we niet kennen) terugkomt in zijn appartement, krijgt hij te horen dat zijn goede vriend Eugène kanker heeft. Een ziekte die hem uiteindelijk zijn leven zal kosten.

Eugène was de producent, die man die zijn ideeën aanhoorde, hem dan een boek gaf dat er bij aansloot (moet je lezen, net iets voor jou) en vervolgens ervoor zorgde dat de film gemaakt kon worden.

Nu moet de filmmaker zich zien te redden zonder zijn grote vriend. Zijn oplossing is om een film te maken en tijdens dat proces komen de herinneringen aan Eugène, aan vroeger en aan zijn eerste schreden op het filmpad, weer naar boven. 

De verhouding die hij heeft met zijn ex-vrouw Florence verandert als hij een nieuwe vrouw ontmoet en terwijl hij nog bezig is uit te zoeken waar hij staat, gaat het leven gewoon verder, zoals het leven nu eenmaal doet.

Hij is eraan gewend om alles in filmbeelden te vatten, maar nu hij schrijft, moet hij zich bedienen van een andere taal.

De teksten die ik hier noteer zijn natuurlijk niet letterlijk de zinnen die Eugène uitsprak. Toch is het ook niet mijn intentie om hem dingen in de mond te leggen.

Ik probeer trouw te zijn, maar de herinnering en de taal werken mijns ondanks als een nieuw kader voor een nieuwe werkelijkheid die weliswaar heeft bestaan, maar die deel uitmaakt van een verleden dat steeds verder weg raakt. 

Ik merk dat schrijven een uitvaart is waarbij evenveel wordt begraven als geopenbaard. Bij films is dat anders, maar die zijn dan ook niet uit dezelfde grondstof gemaakt.

Schrijven over dood en over rouw en het verwerken van verdriet is vaak gedaan en het is moeilijk om de balans hier te bewaren. 

De schrijfstijl van Philippe Claudel leent zich voor een melancholiek onderwerp; hij weet de overpeinzingen in poëzie te vangen en vermijdt daardoor dat hij in zwaarmoedige of melodramatische clichés vervalt.

Wat volgt is een ode aan het leven dat doorgaat, aan de vrienden die we kenden en het verleden dat we koesteren.
Een verhaal dat ons eraan herinnert dat we een levende herinnering vormen, net zoals de boom van de Toraja’s.

Originele Franse titel: L’arbre du pays Toraja
Uitgegeven in 2016
Nederlandse uitgave 2016 door uitgeverij De Bezige bij
Nederlandse vertaling: Manik Sarkar
Bladzijdes: 207

6 opmerkingen:

  1. Ik moet nog met zijn eerste beginnen....;-(

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dan heb je nog heel wat moois voor de boeg, Joke! Philippe Claudel is echt een van mijn favoriete schrijvers, hij schrijft zo mooi!

      Groetjes,

      Verwijderen
  2. Wat een prachtige bespreking. Ik moet gauw weer eens iets van deze schrijver lezen. Ik heb er nog één of twee op voorraad, maar deze komt zeker op de verlanglijst.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dank je, ik heb nog niet alles van Claudel gelezen, maar het idee dat ik er nog een paar op voorraad heb, vind ik een heerlijk cadeautje en af en toe beloon ik mezelf met een Claudel!

      Groetjes,

      Verwijderen
  3. Prachtig hè. Ik heb het ook net uit en ben zwaar verontwaardigd dat mijn krant dit boek betitelde als "oeverloos gebabbel"!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Nee!!!! Oeverloos gebabbel? Echt niet!
      Dit is opnieuw een prachtig Claudel boek, met zijn karakteristieke mooie poetische stijl.
      Fijn dat jij het ook zo mooi vond!

      Groetjes,

      Verwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...