maandag 22 december 2014

Tweeduister, Joke J. Hermsen

Als je bestaande historische figuren opvoert in een historische roman kan dat vaak op een interessante manier een vleug van echtheid aan het verhaal verlenen. Dat is zeker het geval in Tweeduister van Joke Hermsen, waarin allerlei historische figuren een rol spelen.

Er zijn drie verhaallijnen die met elkaar te maken hebben en door elkaar heen lopen. Ten eerste is daar de Hollandse Martha die in de jaren ’20 naar Engeland komt om te zoeken naar haar vader die na de Eerste Wereldoorlog is verdwenen.
Ze komt via haar werk in een boekwinkeltje in Charing Cross Road in contact met Virginia Woolf, wier huwelijk met Leonard moeizamer wordt naarmate de roem van Virginia stijgt. Via haar nicht Louise die verpleegster is komt Martha ook in contact met de dichter T.S. Eliot en zijn hysterische vrouw Vivien.

Grappig genoeg vond ik de verhaallijn van Martha zelf nog het minst interessant en de oplossing van wat er van haar vader was geworden wat vergezocht en al te toevallig. Maar omdat er gelukkig ook andere figuren een rol spelen, is er verder nog veel te genieten. 

Ik persoonlijk had graag gezien dat er wat meer aandacht voor Virginia en Leonard Woolf was ingeruimd, want ik vond hun gedeeltes, zowel over hun huiselijke leven als over hun politieke en sociale contacten, interessant en goed geschreven.

Over T.S. Eliot en zijn vrouw wist ik eigenlijk helemaal niets, maar de tragiek van hen beiden vond ik fascinerend. Hij, die zo graag Engels wilde zijn en verlangde naar een religieus leven dat hij echter niet uit vreugde maar uit schuldgevoel omarmde en zij, zo gefnuikt in haar verwachtingen en ambities dat ze er van doordraaide. Twee mensen die elkaar kwelden en kapot maakten en uiteindelijk waren ze allebei ongelukkig. Heel triest, maar ook heel mooi, zijn de scènes waarin Vivien erop hoopt dat Tom weer bij haar terugkomt en ze hem constant op allerlei manier achterna loopt, terwijl hij steeds, letterlijk, voor haar wegrent.

Het is natuurlijk altijd een risico om bestaande mensen te gebruiken, want je moet proberen om hun toon en manieren goed te treffen, maar volgens mij is dat, op een enkele uitglijer na, heel goed gelukt.
Er zijn echter wel een paar gekke dingen te noemen, zoals Leonard Woolf die in dit boek steeds 'Leo' wordt genoemd door zijn vrouw en hun vrienden (een recensent van de Groene Amsterdammer merkte op dat het hierdoor wel erg ‘Joop ter Heul’ werd en die opmerking kreeg ik niet meer uit mijn hoofd).

De echte fouten en slordigheden zijn storender, want die hadden voorkomen kunnen worden. Zo wordt bijvoorbeeld de Anglicaanse kerk de Angelsaksische kerk genoemd en wordt er gezegd dat Lytton Strachey getrouwd is met Dora Carrington. Dat klopt gewoon niet.  

Tweeduister speelt zich af in de periode 1924 tot 1936 en geeft een mooi tijdsbeeld met de veranderingen in de kunst en de gebeurtenissen op het politieke vlak in Europa. Allerlei bekende mensen en kunstenaars komen of langs in een bijrolletje of worden genoemd en geven zo een rijk overzicht. Mooie zinnen en beschrijvingen zijn er te vinden en hoewel er een paar kleine minpuntjes te noemen zijn, heb ik voor het grootste deel Tweeduister met zeer veel plezier gelezen. Een bijzondere historische roman.

Tweeduister kwam onder mijn aandacht doordat Joke van Boekhappen het boek eerst noemde in een mini-bespreking (hier), dus dank!

Uitgegeven in 2001 door uitgeverij De Arbeiders Pers
Bladzijdes 466

3 opmerkingen:

  1. Joke Hermensen en Virginia Woolf in één boek, dat klinkt in elk geval boeiend. (en aan Joop ter Heul heb ik ook best goede herinneringen!)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik moet bekennen dat ik nog nooit iets anders van Joke Hermsen heb gelezen, dus ik weet niet hoe dit vergelijkt met haar andere werk. Ik vond dit was een mooi boek iig!

      Groetjes,

      Verwijderen
    2. Ik hou vooral heel erg van haar filosofische boeken Stil de tijd en Kairos. Volgens mij ook wil iets voor jou. Haar roman Blindgangers is trouwens ook de moeite waard. Nog veel leespret in 2015!

      Verwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...